Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, salı günü Almanya'ya gerçekleştirdiği ilk resmî ziyaret kapsamında Berlin'e geldi. Avrupa'nın Rus fosil yakıtlarına olan bağımlılığını azaltmaya devam ettiği bir dönemde, enerji güvenliği ile Orta Koridor ticaret hattı gündemin başlıca maddeleri arasında yer aldı.
Aliyev, kabine üyeleriyle yapılacak geniş katılımlı toplantıdan önce Şansölye Friedrich Merz ile ikili görüşmeler gerçekleştirdi.
Taraflar, stratejik ortaklığa ilişkin ortak bir bildiri ile enerji, ulaştırma, altyapı, ticaret ve yatırımın yanı sıra bilim ve teknoloji alanlarını kapsayan bir dizi anlaşma imzaladı. Böylece Almanya, İtalya'nın ardından Azerbaycan'la bu anlaşmayı imzalayan ikinci Avrupa ülkesi oldu. Görüşmelerle eş zamanlı olarak ortak bir iş forumu düzenlendi.
Merz, “Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'e şükranlarımı sunmak istiyorum” dedi. “Azerbaycan'dan daha büyük miktarlarda gaz almamız için bize imkân sağlıyorsunuz. Bu konu bugün imzaladığımız Ortak Bildiri'de de yer alıyor.”
Aliyev ise, “Azerbaycan gerekli petrol miktarını sağlayabilir” diyerek şunları ekledi: “Bu, hem ülke içi kaynaklar hem de SOCAR'ın ticaret birimi üzerinden yapılabilir.”
Güney Gaz Koridoru ve devamındaki bağlantılar üzerinden Azerbaycan gazının 2024'te Almanya'ya akmaya başlamasının ardından, Almanya Bakü'nün en yeni gaz müşterilerinden biri haline geldi. Aliyev, yıllık sevkiyatların gelecek yıl 2 milyar metreküpe ulaşmasını beklediğini söyledi.
Merz, Güney Gaz Koridoru'nu güvenilir bir tedarik hattı olarak nitelendirdi ve Almanya'nın Azerbaycan'la uzun vadeli bir ilişki kurmayı hedeflediğini belirtti.
Azerbaycan hâlihazırda Avrupa'ya yılda yaklaşık 12 milyar metreküp gaz sağlıyor; en büyük alıcılar arasında İtalya, Yunanistan, Bulgaristan ve Macaristan yer alıyor.
Aliyev, “Ukrayna'daki savaş nedeniyle Rusya'nın enerji altyapısının zarar görmeye devam ettiği bir ortamda, Azerbaycan Almanya'ya ve diğer Avrupa Birliği ülkelerine enerji tedarikini artırmaya hazır” diye konuştu.
Berlin'in, Moskova'nın 2022 başında Ukrayna'yı geniş çaplı işgalinin ardından Rus enerjisinden uzaklaşma yönünde aldığı çeşitlendirme kararı, Güney Gaz Koridoru'nun AB üyesi ülkeler açısından stratejik önemini artırdı.
Çin'i Kazakistan, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlayan Orta Koridor da görüşmelerde öne çıkan başlıklardan biriydi. Aliyev, Azerbaycan'ın Hazar Denizi kıyısındaki Alat Limanı'nın kapasitesini artırmak için ciddi yatırımlar yaptığını ve koridordan geçen yük hacminin önemli ölçüde arttığını söyledi.
Avrupa'nın başlıca sanayi ekonomilerinden ve Asya mallarının büyük ithalatçılarından biri olan Almanya, Rusya üzerinden geçen güzergâhlara bağımlılığın azaltılmasında doğrudan çıkar sahibi.
Aliyev ayrıca, bölgesel enerji ve ticaret akışını sekteye uğratan ve Hürmüz Boğazı'na alternatif olarak kara ve Hazar geçişlerinin önemini artıran İran ile ABD arasındaki devam eden savaşa da değindi.
Savaş boyunca Azerbaycan'ın dengeli bir tutum benimsediğini ve istikrarın yeniden sağlanmasına yönelik her türlü diplomatik çabayı desteklemeye hazır olduğunu söyledi.
Merz ise Ermenistan-Azerbaycan barış sürecini övdü, kalıcı bir uzlaşıya destek verdiğini dile getirerek tarafları barış anlaşmasını sonuçlandırmaya çağırdı.
Avrupa'nın güvenilir ortağı
Bakü merkezli analitik düşünce kuruluşu CASPIA'nın direktörü ve kurucu ortağı Orkhan Yolçuyev'e göre ziyaretin önemi, yeni stratejik gündeme dâhil edilen sektör yelpazesinin genişlemesinde yatıyor.
Yolçuyev, “İlk kez bu kadar üst düzeyde, ikili işbirliği yeşil enerji, düşük karbonlu hidrojen, dijital dönüşüm, sanayi modernizasyonu, ulaştırma bağlantıları ve inovasyonu da kapsıyor” dedi.
“Almanya, Azerbaycan'ı giderek sadece bir enerji tedarikçisi olarak değil, Avrupa, Güney Kafkasya ve Orta Asya'yı birbirine bağlayan yeni sanayi ve lojistik projelerinde de bir ortak olarak görüyor.”
Yolçuyev, yeni kurulan İş Konseyi'nin siyasi anlaşmaları somut işbirliğine dönüştürmeye yardımcı olabileceğini, eğitimin, bilimin ve kültürel değişimlerin işbirliğine dâhil edilmesinin ise ortaklığa daha geniş bir zemin kazandırdığını söyledi.
Azerbaycan Parlamentosu üyesi ve Gençlik ve Spor Komitesi Başkanı Şahin İsmayılov, Berlin'de varılan anlaşmaların enerji, ticaret, ulaştırma ve yatırım alanlarında işbirliğini güçlendirebileceğini söyledi.
Euronews'e konuşan İsmayılov, “Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Almanya ziyareti, Azerbaycan ile Almanya arasındaki stratejik ortaklığın daha da güçlendirilmesinde önemli bir adımı ifade ediyor” dedi.
“Azerbaycan, özellikle istikrarlı enerji tedarikinin sağlanması ve Orta Koridor girişiminin ilerletilmesi konusunda Avrupa için güvenilir bir ortak olmaya devam ediyor.”
Aliyev, salı günü ilerleyen saatlerde Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier ile yaptığı baş başa görüşmede iki ülke arasındaki ikili işbirliğini daha ayrıntılı ele aldı.
Daha önce Almanya dışişleri bakanı olarak görev yapan Steinmeier, devam eden küresel çatışmalar ve daha geniş çaplı meydan okumalar karşısında Azerbaycan ile Almanya'yı “istikrar adaları” olarak tanımladı.
