Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana Moskova, cephede Ukrayna’yı asker sayısı ve ateş gücüyle ezmeye dayalı bir strateji izledi.
Ancak savaşın dördüncü yılına yaklaşılırken, Ukrayna’nın drone teknolojisinde kaydettiği ilerleme bu stratejiyi zorlamaya başladı. Financial Times’ta yer alan analizde, Ukrayna’nın orta ve uzun menzilli insansız hava araçlarıyla Rusya’nın yüzlerce kilometre derinliğindeki hedeflerini vurabildiği, bunun da Moskova’nın cephe gerisindeki güvenlik algısını sarstığı belirtildi.
Son olarak Moskova’daki büyük petrol rafinerilerinden birinin Ukrayna drone saldırısıyla hedef alınması, Kiev’in savaş alanını yalnızca cephe hattıyla sınırlı görmediğini bir kez daha ortaya koydu.
RUSYA’NIN İLERLEYİŞİ YAVAŞLADI
Analizde, Rusya’nın cephedeki ilerleyişinin belirgin biçimde yavaşladığına dikkat çekildi.
Finlandiya merkezli savaş izleme grubu Black Bird Group’un verilerine göre Rus birlikleri, şubat-mayıs döneminde yalnızca 164 kilometrekarelik alan ele geçirdi. Geçen yıl aynı dönemde bu rakam 1151 kilometrekareydi.
Bu tablo, Rus ordusunun insan gücü ve topçu üstünlüğüne rağmen sahada büyük çaplı ilerleme sağlayamadığını gösteriyor.
Black Bird Group’un kurucularından Emil Kastehelmi, Rusya’nın mevcut taktiklerinin daha büyük başarılar için gerekli araçları sunmadığını, Moskova’nın da yeni araçlar bulmakta zorlandığını belirtti.
DRONE SAVAŞI ASKER SAYISININ ÖNEMİNİ AZALTTI
Savaşın en dikkat çeken dönüşümlerinden biri, drone kullanımının asker sayısına dayalı klasik üstünlük anlayışını zayıflatması oldu.
Ukrayna’nın drone kabiliyetleri, Rusya’nın cephedeki insan gücü avantajını azaltırken, küçük ve iyi eğitilmiş drone ekiplerinin büyük birlikler kadar etkili sonuçlar doğurabildiği yeni bir savaş ortamı oluştu.
Analizde aktarılan değerlendirmelere göre artık yüz binlerce askerin siperlerde beklemesinden çok, on binlerce iyi eğitilmiş drone operatörü savaşın seyrini belirleyebiliyor.
Bu dönüşüm, Rusya’nın “çok asker, çok topçu” üzerine kurulu savaş makinesini daha kırılgan hale getiriyor.
RUSYA ASKER BULMAKTA ZORLANIYOR
Ukraynalı yetkililere göre Rusya, yaklaşık yarım yıldır savaş alanında kaybettiği asker sayısını yeni asker alımlarıyla tam olarak telafi edemiyor.
Rus bütçe verilerine dayandırılan değerlendirmeye göre Moskova, 2026’nın ilk çeyreğinde 71 bin 216 kişiyi orduya aldı. Geçen yıl aynı dönemde bu sayı 89 bin 601’di.
Bu düşüş, Rusya’nın savaşın uzamasıyla birlikte insan kaynağı bulmakta giderek daha fazla zorlandığını gösteriyor.
Yüksek kayıplar, ekonomik baskılar ve üretim kapasitesindeki sınırlar, Moskova’nın uzun savaşı sürdürme maliyetini artırıyor.
UKRAYNA İKMAL HATLARINI HEDEF ALIYOR
Ukrayna’nın yeni drone stratejisinin merkezinde, cephe hattının yaklaşık 150 kilometre gerisini hedef alan “orta derinlikli” saldırılar bulunuyor.
Mayıs ayından bu yana yüzlerce drone, Rusya’nın Kırım’a uzanan kara koridorunu ve güney cephesindeki birliklere ikmal sağlayan yolları hedef aldı.
Bu hat, Moskova’nın 2014’te ilhak ettiği Kırım ile Ukrayna’nın güneyindeki Rus birlikleri arasında kritik bir lojistik bağlantı işlevi görüyor.
Ukraynalı birliklere göre Rus kamyonları artık daha küçük, daha az görünür araçlarla ve ana yollar yerine köy yolları üzerinden hareket etmek zorunda kalıyor.
Bu durum Rusya için cephede ani bir çöküş anlamına gelmese de ikmal sürelerini uzatıyor, yakıt ve mühimmat sevkiyatını zorlaştırıyor ve operasyonel baskıyı artırıyor.
RUSYA DRONE YARIŞINDA GERİ KALIYOR
Moskova, Ukrayna’nın drone üstünlüğüne karşılık vermek için Rubikon gibi özel drone birliklerini büyütmeye çalışıyor.
Ancak analizde, Rusya’nın bu alanda aynı ölçeği ve etkiyi yakalayamadığı vurgulandı.
Rus savunma sektörünün kapasite sınırına dayandığı, ülkedeki düşük işsizlik nedeniyle nitelikli teknik personel bulmanın zorlaştığı ve drone üretimi dışındaki birçok alanda üretimin durağanlaştığı belirtiliyor.
Batılı istihbarat değerlendirmelerine göre Rus askeri sanayisi üretimi artırmış olsa da yeni bir sıçrama yapabilecek kapasiteye ulaşmış değil.
Bunun için büyük yatırımlar gerekiyor ve bu yatırımların sonuç vermesi yıllar alabilir.
PUTİN CEPHEDEN GÜNDE BİRKAÇ KEZ BİLGİ ALIYOR
Analizde, Putin’in savaş sürecini yakından yönettiği ve Genelkurmay Başkanı Valery Gerasimov’dan günde birden fazla kez brifing aldığı da aktarıldı.
Kremlin’e yakın eski yetkililere göre Putin, savaşın zamanla Rusya lehine döneceğine inanıyor.
Ancak aynı değerlendirmelerde, Rus askeri yönetiminin Putin’e tabloyu kendi perspektifinden sunduğu ve bunun Kremlin’de savaş gerçekliğinin farklı algılanmasına yol açtığı ifade ediliyor.
Bu durum, Moskova’nın sahadaki teknolojik dönüşümü yeterince hızlı okuyamadığı yönündeki yorumları güçlendiriyor.
RUS ASKERLERİNDEN STARLİNK SORUSU
Rusya’nın sahadaki en önemli açıklarından biri de bağlantı ve iletişim teknolojilerinde ortaya çıkıyor.
Ukrayna, Elon Musk’ın Starlink uydu internet sistemi sayesinde cephedeki drone operasyonlarını daha etkili biçimde yönlendirebiliyor.
Rus askerleri, Putin’le yapılan bir görüşmede Moskova’nın Starlink’e karşı ne zaman etkili bir sistem geliştireceğini sordu.
Putin, Rusya’nın buna karşılık geliştirdiği sistemlerin olduğunu söylese de Savunma Bakanı Andrey Belousov’un yalnızca sınırlı sayıda birimin devreye alındığını belirtmesi dikkat çekti.
Bu tablo, Rusya’nın teknolojik rekabette hâlâ ölçek sorunu yaşadığını gösterdi.
RUSYA HÂLÂ BÜYÜK YIKIM YARATABİLİYOR
Buna karşın analiz, Rusya’nın savaş gücünün tamamen zayıfladığı anlamına gelmediğini de vurguluyor.
Moskova, özellikle güdümlü bombalarla Ukrayna mevzilerine, siperlerine, orman hatlarına ve yerleşim alanlarına ağır saldırılar düzenlemeyi sürdürüyor.
Ukrayna’nın hava savunma sistemlerinde yaşadığı mühimmat ve kapasite sıkıntısı, Rus uçaklarının cephe hattına daha yakın mesafelerden saldırı düzenlemesine imkan sağlıyor.
Rusya’nın bu yıl 75 binden fazla güdümlü bomba kullanabileceği, geçen yıl bu sayının yaklaşık 60 bin olduğu değerlendiriliyor.
Bu silahlar, özellikle Donetsk hattında Ukrayna savunmasını zorlayan en ciddi unsurlardan biri olmayı sürdürüyor.
DONBAS DIŞINDA İLERLEME SINIRLI
Rusya, Donetsk bölgesinde bazı noktalarda yavaş ve yıpratıcı ilerlemeler kaydetse de Donbas dışındaki cephelerde büyük kazanımlar elde edemiyor.
Ukrayna birlikleri, cephe hattının çeşitli bölgelerinde yerel karşı saldırılarla Rus ilerleyişini sınırlamayı başardı.
Buna rağmen Rusya’nın kayarak ilerleme, yoğun bombardıman ve küçük birliklerle sızma taktikleri özellikle Kostyantynivka çevresinde Ukrayna savunması için ciddi baskı yaratıyor.
MOSKOVA FARKLI BASKI YOLLARI ARIYOR
Cephede hızlı sonuç alamayan Rusya, Kiev ve diğer şehirleri hedef alan yoğun drone ve füze saldırılarını artırdı.
Son bir ayda Ukrayna başkentine yönelik büyük çaplı saldırıların tekrarlanması, Moskova’nın cephedeki yavaşlamayı stratejik bombardımanla telafi etmeye çalıştığı yorumlarına yol açtı.
Ukrayna hava kuvvetleri özellikle balistik ve hipersonik füzelere karşı yeterli savunma mühimmatı bulmakta zorlanıyor.
Bu nedenle Rusya, sahada sınırlı ilerlese de Ukrayna’nın şehirleri ve altyapısı üzerinde ağır baskı kurmayı sürdürüyor.
SAVAŞIN YENİ SORUSU: RUSYA SEFERBERLİĞİ ARTIRACAK MI?
Analizde, Rusya’nın mevcut savaş temposuyla büyük bir kırılma yaratmakta zorlandığı; ancak bunu aşmak için insan, sanayi ve ekonomik kaynaklarını daha fazla seferber etmek zorunda kalabileceği değerlendiriliyor.
Moskova açısından temel sorunun artık yalnızca cephedeki taktikler değil, savaş ekonomisinin hangi düzeyde daha da genişletileceği olduğu belirtiliyor.
Uzmanlara göre Rusya’nın savaşı kendi lehine çevirmek için önünde sınırlı seçenek var: Daha fazla mobilizasyon, daha fazla sanayi yatırımı ya da Ukrayna üzerindeki hava saldırılarını daha da yoğunlaştırmak.
Ancak Ukrayna’nın drone çağında geliştirdiği yeni kabiliyetler, Putin’in savaş makinesini artık eski yöntemlerle ilerlemesi zor bir noktaya taşıyor.
DRONE ÇAĞI SAVAŞIN KURALLARINI DEĞİŞTİRDİ
Financial Times’ın analizine göre Ukrayna savaşı, modern savaş tarihinde yeni bir dönemi görünür kıldı.
Tank, topçu ve asker sayısına dayalı klasik üstünlük hâlâ önemli olsa da artık savaşın kaderini, cephe hattının çok gerisindeki ikmal zincirlerini vurabilen ucuz, esnek ve hızlı ölçeklenebilen drone sistemleri belirliyor.
Bu değişim, Rusya’nın büyük askeri kapasitesine rağmen neden sahada beklediği hızda sonuç alamadığını açıklayan en kritik faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.
Putin’in savaş makinesi hâlâ yıkıcı güce sahip; ancak drone çağında artık eskisi kadar hızlı ve rahat ilerleyemiyor.
