TBMM’nin etkisi, 9 Temmuz 2018 tarihinde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilmesinin ardından giderek azaldı.
Meclis büyük oranda, “İktidarın tartışmalı düzenlemelerini ve uluslararası anlaşmaları onaylamak” amacıyla çalıştırıldı. Yurttaşın taleplerini içeren çok sayıda kritik görüşme ve kanun teklifi ise AKP ve ortağı MHP tarafından reddedildi.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişle birlikte yetkileri elinden alınan TBMM'nin denetim görevi de tırpanlandı. Yeni sistemin TBMM'yi etkisizleştirdiği tespitlerinin haklılığı Meclis Başkanlığı’nın verilerine de yansıdı.
YASAL SÜREYE UYULMUYOR
2 Haziran 2023 tarihinde başlayan ve halen devam eden 28’inci Yasama Dönemi’nde bakanlıklara verilen soru önergelerinin büyük bölümüne yanıt alınamadığı görüldü. 12 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla TBMM Başkanlığı’nca işleme alınan 44 bin 154 yazılı soru önergesinden yalnızca 6 bin 157’sine yasal süre içinde yanıt verildiği öğrenildi. Milletvekillerinin soru önergelerine bakanlıklarca yasal süre içinde yanıt alınma oranı, yüzde 14’te kaldı.
Yasal süre geçtikten sonra cevaplanan önergelerin sayısının ise 24 bin 53 olduğu belirtildi. Bakanlıklar, 12 bin 742 soru önergesini ise yanıtlamadı.
BAKANLIKLAR UMURSAMIYOR
Soru önergelerinin yanıtlanmama oranının bazı bakanlıklara göre dağılımı da dikkati çekti.
Sağlık Bakanlığı’nın her 10 soru önergesinden altısını cevapsız bıraktığını gözler önüne seren cevaplanmama oranlarının yüzdesel dağılımı, bazı bakanlıklara göre şöyle hesaplandı:
• İçişleri Bakanlığı: Yüzde 42
• Sağlık Bakanlığı: Yüzde 60
• Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı: Yüzde 53
• Adalet Bakanlığı: Yüzde 31
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı: Yüzde 38
BAŞKANLIK UYARIYOR
TBMM Başkanlığı, "Meclis'in saygınlığına uygun olacak şekilde soruları tam olarak karşılayan, yeterli ve tatminkâr nitelikte hazırlanması" için bakanlıklardan ricada bulunulduğunu kaydetti.
CEVAPSIZ YANIT VERİLİYOR
Cevaplandırılmayan soru önergelerinin yüksekliğinin yanı sıra çok sayıda önergeye de “Yanıt içermeyen cevap” veriliyor. Bakanlıklar, milletvekillerinin önergelerindeki sorular karşısında çoğu zaman internet sitelerinden link verirken verilen linkler merak edilen sorunun yanıtını içermiyor. Çok sayıda önergede ise “Soru seçilerek yanıt verildiği” görülüyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da çok sayıda önergeyi, “İlgi alanımız dışında” diyerek yanıtlıyor.
BAHANE ÜRETİLİYOR
TBMM Başkanlığı’na bir soru önergesinde ise bakanlıklara, “Yazılı soru önergelerine anayasal süre içinde yanıt vermeme gerekçeniz nedir?” diye soruluyor. Önergeyi yanıtlayan bakanlıkların yanıtlarında özetle şu ifadeler kullanılıyor:
• Milli Savunma Bakanlığı: Soru önergelerinin bakanlığımıza ulaşmasını müteakiben ilgili bilgi ve belgeler ivedi bir şekilde koordine edilerek yazılı soru önergelerine mümkün olan en kısa sürede cevap verilmektedir.
• Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı: Yanıt, yasal süre aşıldığı için henüz Meclis’e ulaştırılmadı.
• Ticaret Bakanlığı: Bakanlığımızın çalışmalarının yoğunluğu ve bilgilerin temini kapsamında geçen süre nedeniyle zaman zaman yazılı soru önergelerine süresi geçtikten sonra cevap verilebilmektedir.
