Küresel jeopolitik risklerin zirveye çıktığı, sıcak çatışmalar ve kırılgan ateşkes süreçlerinin damga vurduğu 2026'nın ilk beş ayında yatırımcıların tasarruf tercihleri önemli ölçüde değişti. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) verilerine göre, yüksek mevduat faizlerine rağmen vatandaşlar TL mevduattan uzaklaşırken, altın hesaplarına yönelmeyi sürdürdü.
Dünya Gazetesi'nden Naki Bakır'ın analizine göre, ABD, İsrail ve İran arasında yılın ilk aylarında yaşanan gerilim, ardından gelen sıcak çatışmalar ve geçici ateşkes süreçleri piyasalardaki belirsizliği artırdı. Bu ortamda Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı yüzde 16,61'lik ocak-mayıs enflasyonuna karşın, yurt içi yerleşiklerin TL mevduatı nominal olarak yalnızca yüzde 7,4 artarak 17 trilyon 249 milyar liraya yükseldi. Enflasyondan arındırıldığında ise TL mevduatın reel bazda yüzde 7,9 daraldığı görüldü.
Aynı dönemde dolar ve euro cinsinden döviz hesapları nominal bazda yüzde 2 artışla 6 trilyon 35,7 milyar liraya ulaşsa da, reel olarak yüzde 12,5 geriledi. Buna karşılık kıymetli maden depo hesapları nominal yüzde 26,5, reel bazda ise yüzde 8,5 büyüyerek 4 trilyon 511,9 milyar liraya çıktı.
Veriler, hem bireysel yatırımcıların hem de şirketlerin TL mevduattan uzaklaştığını ortaya koydu. Gerçek kişilere ait TL mevduat reel olarak yüzde 5, ticari ve diğer kuruluşlara ait TL mevduat ise yüzde 7,4 daraldı. Resmi kuruluşların TL mevduatındaki düşüş ise nominal bazda yüzde 18,5'i aşarken, reel daralma yüzde 30'un üzerine çıktı.
Döviz hesaplarında da benzer bir tablo görüldü. Gerçek kişilere ait döviz mevduatı nominal bazda yüzde 1,6 azalırken reel olarak yüzde 15,6 geriledi. Ticari ve diğer kuruluşlara ait döviz mevduatı ise nominal yüzde 4,7 artsa da enflasyon etkisiyle reel bazda yüzde 10,2 küçüldü.
Altın hesaplarında ise dikkat çekici bir artış yaşandı. Mayıs sonu itibarıyla 4 trilyon 81,7 milyar liraya ulaşan bireysel altın hesapları nominal yüzde 25,7, reel yüzde 7,8 büyürken, şirketlerin altın hesapları nominal yüzde 34,5, reel bazda yüzde 15,3 artış gösterdi. Bu veriler, yatırımcıların altın fiyatlarındaki geri çekilmeleri kalıcı bir düşüş olarak değil, alım fırsatı olarak değerlendirdiğine işaret etti.
Öte yandan bankalar, tasarruf sahiplerini TL'de tutabilmek amacıyla mevduat faizlerini yükseltti. Bir aya kadar vadeli TL mevduat faizi yüzde 45,66'dan yüzde 46,50'ye, 1-3 ay vadeli hesaplarda ise yüzde 46,64'ten yüzde 49,39'a çıktı. Daha uzun vadelerde de faiz artışları yaşanmasına rağmen bu durum yatırımcı tercihlerini değiştirmeye yetmedi.
Belirsizlik ortamı, mevduat vadelerine de yansıdı. Mayıs sonu itibarıyla TL mevduatın yaklaşık yüzde 90'ı vadesiz ya da üç aya kadar vadeli hesaplarda tutuldu. Tasarruf sahiplerinin uzun vadeli mevduata yönelmekten kaçınması, piyasalardaki belirsizlik ve geleceğe ilişkin öngörü eksikliğinin yatırım kararları üzerindeki etkisini bir kez daha ortaya koydu.
Odatv.com
