Sigara kullanımı, önlenebilir hastalıklar ve erken ölüm nedenleri arasında öne çıkmayı sürdürüyor. Buna karşın uzmanlar, uzun yıllar sigara içmiş kişiler için de bırakmanın “geç kalınmış” bir adım olmadığını vurguluyor.
Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Sedat Bayrakçı, sigaranın bırakılmasıyla vücudun ilk dakikalardan itibaren kendini onarmaya başladığını belirtti. Bayrakçı’ya göre bu süreci bilmek, sigarayı bırakmak isteyen kişiler için önemli bir motivasyon sağlayabiliyor.
İLK 20 DAKİKADA DEĞİŞİM BAŞLIYOR
Sigara bırakıldıktan sonraki ilk 20 dakikada kalp atım hızı ve tansiyon normal seviyelere yaklaşmaya başlıyor. İlk saatlerde kandaki karbonmonoksit düzeyi azalırken oksijen miktarı artıyor. Yaklaşık 24 saat sonunda karbonmonoksitin büyük ölçüde vücuttan uzaklaştırıldığı, akciğerlerin de biriken mukusu temizleme sürecine girdiği belirtiliyor.
Birçok kişi sigarayı bıraktığında vücudunda hiçbir değişiklik olmayacağını düşünüyor. Oysa iyileşme süreci, sigaranın bırakıldığı ilk dakikalarda başlıyor.
İlk iki gün içinde nikotinin büyük ölçüde vücuttan temizlenmesiyle tat ve koku alma duyularında belirgin iyileşme görülebiliyor. Ancak bu dönemde sigara isteği, huzursuzluk, dikkat dağınıklığı ve iştah artışı gibi nikotin yoksunluğuna bağlı belirtiler de yaşanabiliyor. Uzmanlar, bu belirtilerin bırakma sürecinin doğal bir parçası olduğunu, ihtiyaç halinde profesyonel destek alınmasının süreci kolaylaştırabileceğini ifade ediyor.
Sigaranın solunum sistemi üzerindeki etkilerinden biri, akciğerlerdeki doğal temizlik mekanizmasını zayıflatması. Hava yollarında bulunan “silya” adlı mikroskobik tüycüklerin yeniden çalışmaya başlamasıyla, bırakma sürecinin ilk haftalarında öksürükte geçici artış görülebiliyor. Bu durum çoğu zaman akciğerlerin temizlenme sürecinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Yaklaşık 2 hafta ile 3 ay arasında akciğer fonksiyonlarında iyileşme başlayabiliyor; nefes darlığında azalma ve fiziksel aktivitelerde rahatlama görülebiliyor. Uzun vadede ise koroner kalp hastalığı, felç ve bazı kanser türlerine ilişkin risklerde kademeli düşüş yaşanabiliyor. Onuncu yılın sonunda akciğer kanserinden yaşam kaybı riskinin, sigara içmeye devam edenlere göre belirgin şekilde azalabileceği belirtiliyor.
Bayrakçı, uzun yıllar yoğun sigara kullanan kişilerde bazı yapısal akciğer hasarlarının tamamen düzelmeyebileceğine dikkat çekerek, özellikle risk grubundaki bireylerin düzenli hekim kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurguladı.
Elektronik sigaranın güvenli bir alternatif olmadığına da işaret eden Bayrakçı, sigarayı bırakma sürecindeki hedefin akciğerleri yeni kimyasal maddelere maruz bırakmak değil, solunum sisteminin doğal iyileşmesini desteklemek olduğunu kaydetti.
Sigarayı bıraktıktan sonra düzenli egzersiz, dengeli beslenme, yeterli su tüketimi ve pasif dumandan uzak durmak iyileşme sürecini destekleyebiliyor. Üç haftadan uzun süren öksürük, geçmeyen nefes darlığı, kanlı balgam veya açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtilerde ise gecikmeden göğüs hastalıkları uzmanına başvurulması öneriliyor.
Haber Kaynağı : 12punto
