Gelişmiş dijital görüntüleme sistemleri ve yapay zeka algoritmalarını bir araya getiren bilim insanları, M.S. 79 yılında Vezüv Yanardağı'nın püskürmesiyle taşlaşan ve karbon kütlesine dönen Herculaneum parşömenlerinden birinin şifresini kırarak, kırılgan antik metnin içeriğini iki bin yıl sonra ilk kez bütünüyle gün yüzüne çıkardı.
M.S. 79 yılında Vezüv Yanardağı'nın patlaması sonucunda Pompeii kentiyle birlikte yok olan Herculaneum'da bulunan parşömenler, bugüne kadar parçalanacakları endişesiyle hiç açılamadı.
Ancak araştırmacılar, yüksek çözünürlüklü taramalar yaparak ve yapay zekanın da yardımını alarak parşömenleri dijital ortamda açmayı başardı.
NELER YAZIYOR?
Açıklanan yeni bulgular arasında Epiküroşçu filozof Philodemus'a atfedilen "Kusurlar Üzerine: Birinci Kitap" adlı eserden 70 sütunluk metin yer aldı.
Araştırmacılar ayrıca MÖ 200-300 yıllarından kalma olduğu belirtilen ve şimdiye kadar dijital ortamda açılan en eski Herculaneum parşömeninden yaklaşık 1,5 metre uzunluğunda ve 20 sütundan oluşan okunabilir metin elde etti.
Bu metnin etik, sanat ve insan davranışları üzerine felsefi tartışmalar içerdiği belirtildi.
DAHA 600 PARŞÖMEN VAR
Projeyi yürüten Vesuvius Challenge, şimdiye kadar yaklaşık 45 parşömenin tarandığını açıkladı. Ne var ki henüz açılmamış 600'den fazla parşömen var.
Ayrıca parşömenlerin keşfedildiği villanın büyük bölümü henüz kazılmadığı için gelecekte yeni metinlerin ortaya çıkabileceği düşünülüyor.
1 MİLYON DOLAR ÖDÜL KOYMUŞLARDI
Vesuvius Challenge parşömenlere ait tüm veri setlerini, yazılımları ve yapay zekâ modellerini kamuoyuna açacağını duyurdu.
Ayrıca henüz okunmamış parşömenlerinden birini tamamen okuyan ilk kişi veya ekibe 1 milyon dolar ödül verileceğini açıkladı.
Proje kapsamında şimdiye kadar toplam 1,8 milyon dolar ödül dağıtıldı.
