Gıda güvenliği ve şeffaflık kapsamında yeme-içme sektöründe yeni bir dönem resmen başladı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 28 Mart tarihinde kamuoyuna duyurulan düzenleme, temmuz ayı itibarıyla hayata geçirildi. Alınan karar doğrultusunda lokanta, kafe, yemekhane ve kantin gibi toplu tüketim merkezlerinde müşterilere sunulan gıdaların enerji (kalori) miktarları ile alerjen içerikleri artık menülerde açıkça beyan edilmek zorunda.
KAREKOD İLE BİLGİLENDİRMEDE YASAL UYARI ŞARTI
İşletmeler söz konusu içerik ve besin değeri tablolarını müşterilerine standart basılı menüler, duvar panoları, bilgilendirme broşürleri, dijital ekranlar veya karekod (QR) sistemleri aracılığıyla sunabilecek. Eğer bir mekan bu bilgileri yalnızca karekod okutma yöntemiyle vermeyi tercih ederse, işletmenin görünür bir köşesine tırnak içindeki şu yasal uyarı metnini asmakla yükümlü olacak:
"Bu bilgilere karekod ile ulaşabilirsiniz. Karekod kullanamayan tüketiciler talep ederse bilgi kendilerine ayrıca sunulur."
Bu uygulamanın temel amacı; tüketicilerin kişisel, dini veya sağlık koşullarına uygun bilinçli seçimler yapmasını sağlamak ve potansiyel alerjen risklerine karşı halkı korumak olarak belirlendi.
YAPAY ZEKA DEĞİL UZMAN RAPORU GEÇERLİ OLACAK
Konuya dair sektörün hazırlık aşamalarını değerlendiren Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Genel Sekreteri Rıdvan Turşak, bu düzenlemenin basit bir mevzuat değişikliğinden ibaret olmadığını, güvenilir gıdaya erişim adına atılmış hayati bir adım olduğunu aktardı. Özellikle belirli gıdalara alerjisi olan ya da özel diyet programları uygulayan bireyler için bu bilgilerin kritik bir önem taşıdığını vurguladı.
Menülere eklenecek besin analizlerinin ciddiyetine dikkat çeken Turşak, işletme sahiplerini yapay zeka destekli kolaycı çözümlere güvenmemeleri yönünde uyardı. Gerekli enerji ve alerjen verilerinin diyetisyenler, gıda mühendisleri ve yetkili laboratuvarlar gibi profesyonel kişi ve kurumlarca onaylanması gerektiğini ifade eden TÜRES Genel Sekreteri, resmi denetmenler işletmeye geldiğinde yapay zeka sonuçlarının değil, yalnızca kaşeli uzman raporlarının yasal geçerliliği olacağının altını çizdi.
YANLIŞ BEYAN İŞLETMEYİ HUKUKİ RİSKE SOKACAK
Denetim süreçlerinin Tarım ve Orman İl Müdürlükleri tarafından organize edileceğini hatırlatan Rıdvan Turşak, menüye eklenen her verinin yasal olarak "işletmenin beyanı esastır" ilkesiyle değerlendirileceğini bildirdi.
Eğer bir yemeğin içinde alerjen bir madde bulunmadığı beyan edilir ancak aksi bir durum ortaya çıkarsa, işletmelerin çok ağır hukuki sorumluluklar ve tazminat davalarıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısı yapıldı.
Temmuz ayının ilk günü itibarıyla şimdilik sadece birden fazla şubesi bulunan zincir restoran ve kafeler için mecburi kılınan bu uygulamanın, 2027 yılının başından itibaren istisnasız tüm yeme-içme mekanlarını kapsayacak şekilde genişletileceği belirtildi.
