ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda geçiş ücreti talep etmesi durumunda barış müzakerelerinin sonlandırılacağını açıklarken, serbest bırakılan fonların yalnızca Amerikan gıda ürünleri alımında kullanılacağını bildirdi.
TRUMP'TAN İRAN'A HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA ÜCRET RESTİ
Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın kalkmasının ardından geçiş ücreti tartışmaları sürerken, ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya hesabı üzerinden konuya dair değerlendirmelerde bulundu. Trump, İran'ın herhangi bir ücret talep etmediğini ABD'ye ilettiğini belirterek aksi bir durumda görüşmelerin kesileceğini dile getirip, "İran, aksini iddia eden yaramaz sahte haber yayınlarına rağmen, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden İran tarafından 'hiçbir geçiş ücreti, hiçbir sigorta maliyeti ve herhangi bir türde başka bir ücret talep edilmediğini ve alınmadığını' ABD'ye bildirdi. Eğer bu bilgi yanlış çıkarsa, müzakereler derhal sona erer." ifadelerini kullandı.
SERBEST BIRAKILAN FONLARLA AMERİKAN ÜRÜNLERİ ALINACAK
İran'a ait dondurulmuş fonların kullanımına ilişkin planlamayı aktaran Başkan Trump, serbest bırakılacak kaynağın doğrudan nakit transferi olmadığını ve bu bedelle yalnızca ABD'den tarım ile hayvancılık ürünleri temin edileceğini kaydederek, "Ayrıca ABD tarafından İran'a hiçbir para verilmemiştir ve onların paralarından kendilerine herhangi bir kaynak aktarılmamıştır. Tamamen bizim kontrolümüzde olan paralarının bir kısmını, çiftçilerimiz ve hayvancılarımızdan mısır, buğday, soya fasulyesi ve diğer ürünleri satın almaları için serbest bırakacağız. İran'ın gıdaya umutsuzca ihtiyacı var ve bu ürünleri onlar için yalnızca Amerika Birleşik Devletleri'nden satın alacağız." dedi.
NÜKLEER DENETİMLER İÇİN ACELE EDİLMEYECEK MESAJI
Nükleer tesislere yönelik denetim mekanizmasına dair salı günü yaptığı açıklamada sürecin uygun zamanda ilerleyeceğini belirten Trump, medya organlarına verdiği demeçte de askeri operasyonlar sonrası nükleer malzemelerin yer altına indirildiğini ve Tahran'ın denetimleri kabul ettiğini vurgulayarak, "'Gece Yarısı Çekici' operasyonu sonrasında İran’daki nükleer malzemenin yer altına gömüldü ve bu nedenle acele etmeye gerek yok. Bunu kabul ettiler, müfettişlerin gelmesini de kabul ettiler" şeklinde konuştu.
BAKAN RUBİO KÖRFEZ TURUNDA GEÇİŞ ÜCRETİ İDDİALARINI REDDETTİ
Trump'ın açıklamalarıyla eş zamanlı olarak ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan ile görüşmesinin ardından Kuveyt ve Bahreyn'i kapsayan Körfez turunda bölgesel müttefikleri geçici ateşkes süreci hakkında bilgilendirmeyi sürdürdü. Bölgedeki diplomatik temaslar devam ederken, İran ile Umman'ın Hürmüz Boğazı'nın yönetimine dair görüşmelere başlamasıyla gündeme gelen ücret iddialarına yanıt veren Rubio, uluslararası sularda böyle bir uygulamanın yapılamayacağını söyleyerek, "Hiçbir ülke uluslararası bir su yolundan geçiş için ücret talep edemez" açıklamasını yaptı.
İSVİÇRE'DEKİ MÜZAKERELERDE TARAFLAR ARASINDA ÇELİŞKİLİ BEYANLAR
İsviçre'de yürütülen ABD-İran görüşmelerinin ilk turu tamamlanırken, tarafların açıklamaları arasında farklılıklar kaydedildi. İran tarafı, Trump'ın nükleer tesislerde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı denetimlerinin kabul edildiği yönündeki beyanını ve serbest bırakılacak fonların sadece Amerikan gıda ve ilaç alımında kullanılacağı bilgisini yalanladı. Sürece ilişkin olarak İran ve Avrupa ülkelerinin boğazdaki gemi trafiği için ayrı ayrı birer geçiş koridoru önerisi sunduğu da bildirildi.
UAEA BAŞKANI MUTABAKAT ZAPTINDAKİ DENETİM ŞARTINI HATIRLATTI
Denetim sürecine dair süren tartışmaların ardından çarşamba günü bir değerlendirme yapan UluslararasıAtom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Mariano Grossi, ABD ve İran arasında imzalanan belgenin ajans denetimlerini zorunlu kıldığını hatırlatarak, "ABD Başkanı ile İran arasında her iki tarafın da imzaladığı bir mutabakat zaptı bulunuyor. Bu mutabakat zaptı, İran'ın nükleer malzeme ve tesisleriyle ilgili faaliyetlerin Ajans tarafından denetleneceğini açıkça belirtiyor" ifadelerini kullandı.
DONDURULMUŞ VARLIKLARIN KULLANIMI KATAR ÜZERİNDEN DENETLENECEK
Serbest bırakılacak fonların idaresi konusuna açıklık getiren ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, dondurulmuş varlıkların kullanımını denetlemek için Katar'ın başkenti Doha'ya temsilciler gönderileceğini ve ilk transferlerin bu ülke üzerinden yapılacağını duyurdu. Kaynakların Amerikan menşeli gıda ve tıbbi ürün alımıyla İran halkının ihtiyaçlarına yönlendirileceğini belirten Bessent'in açıklamalarına ek olarak, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de İsviçre'deki görüşmelerin ardından Katar'ın bu denetim mekanizmasının oluşturulmasına destek vereceğini teyit etti.
