Dünya Kupası şimdiye kadar hem çok sayıda sevinçli ana hem de ardı ardına gelen çarpıcı tartışmalara sahne oldu.
Tribünleri temizleyen Japon taraftarlardanİskoç yemek taleplerine ve Erling Haaland’ın harika bir insan olması gibi turnuvaya damga vuran viral anları izlemek heyecan vericiydi. Ancak tepki oklarının hedefinde çoğunlukla FIFA başkanı Gianni Infantino var.
Turnuvayı elitist bir fiyasko gibi gösteren fahiş bilet fiyatlarını savundu; Donald Trump’a FIFA’nın ilk Barış Ödülü’nü vermesi sırasında kurumun sözde siyasi tarafsızlığına dair kaygılar yeniden gündeme geldi; ayrıca günde iki maça yetişmek için özel jet kullanarak, New Weather Institute (kaynak İngilizce)’ün “tarihin en kirletici etkinliği” diye tanımladığı organizasyonun karbon ayak izine katkıda bulunuyor...
Bir de Somalili hakem Omar Artan’ın ABD’ye girişinin reddedilmesi üzerine herkesin “sakin olması gerektiğini” söyleyen gerçeklikten kopuk bir tavsiyesi var; üzerine bir de Donald Trump’ın 19 Temmuz’daki finalde Dünya Kupası kupasını kazanan takıma bizzat vereceğini duyurduğu son açıklaması eklendi... Tartışmalar bitmiyor ve liste uzayıp gidiyor.
Bu yıl giderek daha çok tepki çeken can sıkıcı uygulamalardan biri de tartışmalı su molaları.
Bu yılki maçların her devrenin ortasında zorunlu duraklamalarla kesilmeye başladığını fark etmiş olabilirsiniz. Bu hamle, oyuncu sağlığı için gerekli bir önlem olarak sunuluyor, ancak herkes ikna olmuş değil.
Elbette yüksek sıcaklıklarda futbolcuların sağlığını öncelemek önemli; ancak pek çok stadyumda zaten çatı ve klima varken, daha çok Amerikan sporlarıyla özdeşleşen dört çeyrekli formatın futbola uyarlanmasının gerekli olmadığını savunanlar az değil.
Bu molalar verildiğinde tribünleri yüksek yuhalamalar kaplıyor ve bu da giderek büyüyen bir trende dönüşmüş durumda; üstelik bu kesintiler yalnızca taraftarları sinirlendirmiyor. Oyuncular ve teknik direktörler de maçların yeni yapıyla nasıl değiştiğinden şikayetçi.
Hollandalı futbolcu Virgil van Dijk, 14 Haziran’da Teksas, Arlington’daki klimalı AT&T Stadyumu’nda Japonya ile 2-2 berabere kaldıkları maçın ardından bu molaların getirilmesini eleştirdi.
“Su molaları biraz ilginç, çünkü bugüne kadar maçların neredeyse hepsini izliyordum ve her seferinde yayının reklama gitmesi biraz... açıkçası hoşuma gitmiyor” dedi van Dijk. “Televizyondan nötr şekilde izleyenler için de iyi olduğunu sanmıyorum. Hava gerçekten çok sıcaksa elbette konulmaları iyi olur. Ama bence her maça ayrı ayrı bakmak gerekir. Sanırım bu konuda yeterince konuştum.”
Uruguay teknik direktörü Marcelo Bielsa ise 21 Haziran’daki Uruguay – Cape Verde maçı öncesinde su molalarını eleştirerek şunları söyledi: “Genel kanıya göre, iki devre yerine dört periyot oynamak, futbolu yorumlama biçimimize dair kültürel olarak inşa edilmiş kavrayışı değiştiriyor. Bana göre hiçbir şey katmıyor, aksine çok şey götürüyor.”
İngiltere teknik direktörü Thomas Tuchel de bu molaların taraftarı olmadığını itiraf etti. “Sanırım bir futbol maçının kimliğini, düşündüğümden çok daha fazla kesintiye uğratıyor ve değiştiriyor. Havanın gerçekten, gerçekten çok sıcak olduğu ve ihtiyaç duyulduğu durumlarda daha önce de su molaları verilmişti ama onlar daha kısaydı. Şimdi maç neredeyse dört çeyreğe bölünüyor. Bunun maçın karakterini sandığımdan çok daha fazla değiştirdiğini düşünüyorum.”
“Genel olarak ise, futbolun bir devre boyunca kesintisiz oynandığı hâlini daha çok seviyorum; çünkü böylece oyunun ritmi, ivmesi oluşuyor” diye ekledi. “Molalar olduğunda bu ivmeyi yakalamak da sürdürmek de zorlaşıyor.”
Turnuva sırasında Birleşik Krallık kanalı ITV’de yorumculuk yapan ABD kadın milli takımı teknik direktörü Emma Hayes’e göre ise su molalarının zamanlaması iki ucu keskin bir bıçak.
“Momentum kaybeden takım için avantajlı; bu yüzden ben onlara ‘momentum molası’ diyorum” dedi. “Üstün olan taraftaysanız istemiyorsunuz, gerideyseniz istiyorsunuz.”
FIFA, yerel sıcaklık ne olursa olsun tüm 104 maçta içecek molası uygulanması kararını, turnuva genelinde tutarlılığı sağlamak amacıyla aldığını savunuyor.
Buna karşın birçok kişi, bu su molalarının arkasında yattığını düşündükleri mali saikler nedeniyle Infantino’yu hedef alıyor. Bu eleştiriler, molaların reklamlara gizlice yer açmanın bir yolu olduğunu savunuyor.
Nitekim hakem her devrenin 22. dakikasında düdüğü çalıp oyunu durdurduğunda, evden izleyen seyirciler ya bölünmüş ekrana ya da tamamen reklamlara geçilen bir yayına maruz kalıyor.
Öyleyse bu, utanmazca kurgulanmış bir para kazanma planı mı?
Infantino bunun böyle olmadığında ısrarcı ve kanalların reklama geçmesi nedeniyle FIFA’nın ekstra gelir elde etmediğini söylüyor.
“Tüm ticari anlaşmalar çok önceden imzalandığı için FIFA için herhangi bir ek gelir söz konusu değil” diyor. “Bu bizim için finansal bir mesele değil. Tamamen sportif bir konu.”
Yine de yuhalamalar sürüyor, taraftarlar memnun değil ve giderek daha fazla kişi bu molaların yayıncılar için nasıl ek reklam pencereleri açtığını dile getiriyor.
“Gereksiz kapitalizm”, “daha fazla reklam geliri için bariz oyun sabote etme”, “Infantino’dan ve futbolun ticarileşmesinden nefret etmek için bir neden daha” gibi yorumlar internette yaygın biçimde paylaşılıyor; artan eleştiriler karşısında Infantino’nun savunmasına inananların sayısı ise çok az.
Aşağıda bazı tepkilere göz atabilirsiniz:
Tepkilere aldırmayan mevcut FIFA başkanı, kurumun gelecekteki Dünya Kupalarında da su molalarını sürdürmeyi değerlendireceğini açıkladı. Ve bu kesintilere devam edilmesi yönünde kaçınılmaz karar alındığında, yayın hakları söz konusu olduğunda yayıncıların buna dört gözle bakacağını unutmamak gerekiyor...
Futbolseverler açısından daha umut verici olan ise UEFA’nın tutumu.
Avrupa futbolunun yönetim organı, Şampiyonlar Ligi ve 2028 Avrupa Şampiyonası’nda geleneksel, kesintisiz iki devre formatından sapma planı olmadığını teyit ederek su molalarını gündeminden çıkardı.
Bu arada, en azından bazıları işi eğlenceye vurmuş durumda:
2026 Dünya Kupası (ve reklam molaları) 19 Temmuz’a kadar ABD, Kanada ve Meksika’da devam ediyor.
