Rusya’da yakıt krizi derinleşiyor. Dünyanın en büyük petrol üreticilerinden biri olan ülkede benzin istasyonları önünde uzun kuyruklar oluşurken, bazı istasyonlar tamamen yakıt tükendiği için kapalı.
BBC’nin Moskova’dan aktardığına göre yakıt sıkıntısı, Rusya’nın zengin ve kaynakların büyük bölümünü çeken başkentinde bile hissediliyor. Kentte birçok benzin istasyonunun önünde otomobil ve kamyon kuyrukları oluşurken, sürücüler yakıt bulmak için saatler harcamaktan şikayet ediyor.
Savaş gündelik hayata yaklaşıyor
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, beşinci yılına giren Ukrayna savaşının etkilerini uzun süre halkın büyük bölümü için sınırlı tutmaya çalıştı. Moskova sokaklarında savaşın izleri genellikle askerleri öven afişlerle sınırlıydı.
Ancak Ukrayna’nın Rusya içindeki petrol rafinerilerini hedef alan drone ve füze saldırılarının artması, durumu değiştirdi. Moskova ve St. Petersburg semalarında görülen saldırılar, internet kesintileri ve şimdi de yakıt sıkıntısı, savaşın Rusya içindeki gündelik yaşama daha fazla dokunmasına yol açtı.
BBC’ye konuşan bazı Moskovalılar, krizin kaynağını doğrudan Kremlin’e bağlamaktan kaçınırken, yakıt dağıtımındaki sorunlardan ve fiyat artışlarından şikayet etti. Bir sürücü, “Ülkemizde kimin suçlu olduğunu söyleyemezsiniz” derken, bir diğeri petrol çıkaran bir ülkede benzin kuyruğuna girmenin “garip” olduğunu söyledi.
Kuyruklar ve karne uygulamaları yayılıyor
Yakıt sıkıntısı yalnızca Moskova’yla sınırlı değil. Sosyal medyada Rusya’nın farklı bölgelerinden benzin kuyrukları, kilometrelerce uzayan araç sıraları ve istasyonlarda yaşanan tartışmalar paylaşılıyor.
BBC’ye göre Karadeniz kıyısındaki Anapa’da kuyruklarda düzeni sağlamak için Kazak birlikleri görevlendirildi. Birçok bölgede yakıt satışına sınırlama getirilirken, bidonla yakıt alımı yasaklandı. Bazı yerlerde otobüs seferleri ve çöp toplama hizmetleri azaltıldı; çiftçiler ise yaz hasadı öncesi yakıt sıkıntısının üretimi etkilemesinden endişe ediyor.
Kremlin krizi izliyor
Putin, devlet televizyonunda yaptığı açıklamada Ukrayna saldırılarının “elbette sorun yarattığını” kabul etti ancak durumun “kritik olmadığını” söyledi.
Buna karşın Rus makamları yakıt ithalatını artırmaya, fiyatları sübvanse etmeye ve daha düşük kaliteli yakıt satışına izin vermeye başladı. Bu adımlar, Kremlin’in krizin kamuoyu üzerindeki etkisini yakından izlediğini gösteriyor.
Bağımsız Levada Center’ın son anketine göre Putin’e destek oranı yüzde 74’e geriledi. Ülkenin doğru yönde ilerlediğini düşünenlerin oranı ise mayıstaki yüzde 61 seviyesinden yüzde 52’ye indi. Gallup’un geçen hafta yayımladığı araştırmaya göre Ruslar, son 20 yılın en kötümser ekonomik değerlendirmelerinden birini yapıyor; katılımcıların yüzde 60’ı yaşadıkları yerde ekonomik koşulların kötüleştiğini söylüyor.
Putin geri adım atar mı?
Kiev’deki beklenti, ekonomik sıkıntıların Rus toplumunda savaşa karşı baskıyı artırması ve Kremlin’i masaya zorlaması. Ancak uzmanlar bu senaryoya temkinli yaklaşıyor.
New York’taki The New School’da uluslararası ilişkiler profesörü Nina Khrushcheva, Batı’da Rus toplumunun bu baskıyla rejime karşı harekete geçeceği beklentisinin gerçekçi olmadığını söyledi. Khrushcheva’ya göre Putin, baskı hissettikçe geri adım atmak yerine daha sert ve baskıcı davranabilir.
Buna işaret eden gelişmeler de var. Putin geçen hafta askeri üniformayla komutanlarıyla görüşürken cephede “stratejik inisiyatifin” Rus ordusunda olduğunu savundu ve daha fazla toprak alınacağı mesajı verdi.
Putin ayrıca generallerinden, Ukrayna’nın Avrupalı müttefiklerinin “gerçek muharebe faaliyetlerine” katılımını analiz etmelerini istedi. Bu ifade Batılı diplomasi ve güvenlik çevrelerinde, Moskova’nın savaşı tırmandırıp tırmandırmayacağı sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
