Telefon bağımlılığı çocuklarda kaygı bozukluğunu tetikliyor

Akıllı telefonların hayatın merkezine yerleşmesi, aile içi ilişkilerde yeni ve tehlikeli bir kriz doğuruyor. Hakemli bilimsel dergi Frontiers in Psychology’de yayımlanan “Anne, telefonunu beni sevdiğinden daha mı çok seviyorsun?” başlıklı yeni bir çalışma, ebeveynlerin ekran bağımlılığının çocuklarda ve gençlerde kaygı ile güvensizlik duygularını ciddi oranda tetiklediğini kanıtladı. The Guardian'ında yayımlanan araştırmaya göre; modern dünyada bireyin karşısındaki kişiyi telefonu için ihmal etmesini tanımlayan "phubbing" (telefonla meşgul olurken karşısındakini görmezden gelme) kavramının, ebeveynler tarafından çocuklarına uygulandığında uzun vadeli psikolojik yıkımlara yol açtığını gösteriyor. GENÇLER KENDİNİ "DEĞERSİZ VE ÖNEMSİZ" HİSSEDİYOR ABD'de yaşları 12 ile 17 arasında değişen 600 gençle yapılan araştırmada çarpıcı itiraflar öne çıktı. Gençler, ebeveynleriyle iletişim kurmaya çalıştıkları anlarda anne ya da babalarının ekrana gömülmesinin, kendilerini "değersiz, dışlanmış ve önemsiz" hissettirdiğini belirtiyor. 2007 yılında ilk iPhone'un piyasaya sürülmesinden bu yana geçen yaklaşık yirmi yılda, akıllı telefonlar adeta bir uzvumuz haline geldi. Pew Araştırma Merkezi verilerine göre, ABD'deki yetişkinlerin yüzde 98'i artık bir akıllı telefon sahibi. Bilim dünyası, bu hızlı teknolojik dönüşümün özellikle çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerine karşı alarm veriyor. Bugüne kadar yapılan çalışmalar daha çok gençlerin TikTok, Instagram ve Snapchat gibi uygulamalara olan kendi bağımlılıklarına odaklanmıştı. Hatta sosyal medya şirketlerine, uygulamaları bağımlılık yapacak şekilde tasarlayarak çocuklara zarar verdikleri gerekçesiyle binlerce dava açıldı. Ancak yeni araştırmalar, madalyonun diğer yüzünü; yani ebeveynlerin bağımlılığını masaya yatırıyor. TELEFON BAĞIMLILIĞI ÇOCUĞA DA BULAŞIYOR Ebeveynlerin teknoloji bağımlılığının çocuklar üzerindeki etkisini inceleyen çalışmaların sayısı gün geçtikçe artıyor. Geçtiğimiz yıllarda yapılan benzer araştırmalar da bu tehlikeli trendi destekler nitelikte: Çin (2023): Yapılan bir araştırma, anne ve babası telefona bağımlı olan çocukların ekran bağımlılığına yakalanma riskinin çok daha yüksek olduğunu gösterdi. ABD / Journal of Pediatrics (2024): Ebeveynlerin "phubbing" davranışının, çocuklarıyla aralarında mesafeli ve soğuk ilişkilere yol açtığı; bu çocukların daha mızmız, somurtkan ve öfke patlamalarına eğilimli olduğu tespit edildi. ÖMÜR BOYU SÜRECEK BİR "GÜVENSİZ BAĞLANMA" RİSKİ Frontiers in Psychology çalışmasının başyazarı Don Grant, ebeveynlerin yoğun telefon kullanımının çocuklarda "güvensiz bağlanma" sendromuna yol açabileceği konusunda uyarıyor. Grant'e göre bu durum, çocuklarda düşük özgüven ve özsaygı eksikliği yaratıyor ve en tehlikelisi de "çocukların hayatları boyunca taşıyacakları kalıcı bir güvensizlik duygusuna" neden olabiliyor. Araştırmacılar, telefona her bakan ebeveynin çocuğunun mutlaka kaygılı ve güvensiz bireyler olacağını iddia etmiyor. Ancak bu çalışma, dijital dikkat dağınıklığının ergenlik çağındaki gençlerin dünyasında nasıl derin bir duygusal boşluk yarattığına dair çok güçlü bir ayna tutuyor.