Çocuklarda ağız ve diş sağlığına dair toplumda kökleşmiş birçok yanlış inanış, miniklerin sadece sağlığını değil, eğitim hayatını da sekteye uğratıyor. Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi (KOSTÜ) Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Pedodonti Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Hülya Çerçi Akçay; süt dişlerinin önemsenmemesinden florür karşıtlığına, doğal beslenme tuzaklarından ebeveynlerin fırçalama rollerine kadar çok kritik açıklamalarda bulundu. Dr. Akçay, süt dişlerindeki çürüklerin çocukların okul başarısını bile doğrudan olumsuz etkilediğini bilimsel verilerle ortaya koydu.
"SÜT AZI DİŞLERİ 12 YIL AĞIZDA KALIYOR"
Ebeveynlerden en sık "Nasıl olsa düşecek, yenisi gelmeyecek mi?" sorusunu duyduklarını belirten Dr. Hülya Çerçi Akçay, bunun çok tehlikeli bir yanılgı olduğunu ifade etti. Süt azı dişlerinin çocukların ağzında 10-12 yıl boyunca kaldığını hatırlatan Akçay, şu uyarılarda bulundu:
"Çocuk bu dişlerle yemek yiyor, konuşuyor ve çiğneme fonksiyonunu gerçekleştiriyor. Dişler sağlıksız veya çürük olduğunda çocuk yeme içme davranışlarını yerine getiremiyor. Hatta bilimsel araştırmalar gösteriyor ki, çocuğun okul başarısı bile bu süt dişlerindeki çürükler nedeniyle etkilenebiliyor. Bu yüzden çürükleri olabildiğince erken tedavi etmek zorundayız."
DİŞ HEKİMİYLE TANIŞMAK İÇİN "1 YAŞ DOĞUM GÜNÜ" İDEAL
Çocukların dişleri henüz ağrımadan bir hekime başvurması gerektiğinin altını çizen uzman, ağrı başladığında dişin kurtarılma şansının kaybedilmiş olabileceğini vurguladı. İlk dişin düşmesiyle ya da en geç 1 yaş doğum gününde ilk muayenenin yapılması gerektiğini belirten Akçay, bu seansın sadece tedavi için değil; ebeveynlerin diyet önerileri alması ve hatalı beslenme alışkanlıklarının sorgulanması için de bir dönüm noktası olduğunu söyledi.
"DOĞAL VE ORGANİK" DİYE SÜREKLİ YUDUMLANAN TEHLİKE
"Organik" veya "doğal" olarak adlandırılan her gıdanın diş dostu olmadığını belirten Dr. Akçay, şeker tüketiminde miktardan ziyade tüketim sıklığının çürüğe yol açtığını açıkladı:
"Velilerimiz 'Çocuğum organik sıkılmış meyve suyu içiyor' diyor fakat çocuk bunu gün içinde sürekli yudumluyorsa ağız içi sürekli asit atağına maruz kalır. Tükürüğün ağzı nötrleme süresi 30 dakikadır. Çocuk saat başı bir şeyler atıştırıyor veya sürekli meyve suyu yudumluyorsa diş kendini toparlayamaz ve çürür. Bu süreçlerde aralarda su içmek veya kaşar/beyaz peynir gibi çürük önleyici (antikariyojenik) besinler tüketmek koruyucu olacaktır."
Gece beslenmesine de değinen Akçay, anne sütünün en değerli besin olduğunu ancak gece biberonla ya da emzirme sonrası ağızda kalan süt artıklarının temizlenmemesinin hızla çürüğe zemin hazırladığını aktardı.
BİLİMSEL OLARAK KANITLANMIŞ TEK MİNERAL: FLORÜR
Florür hakkında doğru bilinen yanlışlara değinen Pedodonti Uzmanı Akçay, "Florür, diş hekimliği camiasında bilimsel etkinliği kanıtlanmış, çürük önleme etkinliği olan ve var olan çürüklerin geri döndürülmesini sağlayan tek mineraldir" dedi. Her çocuğun ihtiyacına, beslenme ve oral hijyen alışkanlıklarına göre florür dozunun ve tedavi planının mutlaka bir diş hekimi tarafından şahsa özel belirlenmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
"7 YAŞINA KADAR DİŞLERİ ÇOCUKLAR DEĞİL, VELİLER FIRÇALAMALI"
Çocukların motor becerilerinin henüz tam gelişmediğini hatırlatan Dr. Hülya Çerçi Akçay, ebeveynlere fırçalama konusunda şu takvimi verdi:
6-7 Yaşına Kadar: Çocukların dişlerini doğrudan veliler fırçalamalı.
10 Yaşına Kadar: Fırçalama işlemi tamamen ebeveyn kontrolünde ve gözetiminde yapılmalı.
Ayrıca ortodontik (tel) tedavileri için 12 yaşını beklemenin yanlış olduğunu, erken yaşta fark edilen iskeletsel problemlerin tedavisinin çok daha kolay olduğunu belirtti.
DİŞ ÇIKARMA DÖNEMİ İÇİN JEL UYARISI
Bebeklerin diş çıkarma süreçlerinin 5-6 aylıkken başlayıp 2 yaşına kadar gecikebileceğini ve bunun normal olduğunu ifade eden Akçay, bu süreçte anestezik etkili diş jellerini kesinlikle önermediklerini söyledi. Bunun yerine buzdolabında soğutulmuş güvenli sebzeler, buzlukta bekletilmiş diş kaşıyıcılar ve hekim onaylı temiz içerikli ürünlerle diş etine masaj yapılmasını tavsiye etti.
