ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) Başkanı Jay hattacharya'nın daha önce yayımlanmasını durdurduğu Covid-19 aşı etkinliği araştırması, hakemli tıp dergisi JAMA Network Open'da yayımlandı.
CDC Ulusal Bağışıklama ve Solunum Hastalıkları Merkezi'nden Ruth Link-Gelles ve çalışma arkadaşları tarafından yürütülen araştırma, Eylül-Aralık 2025 döneminde yedi eyaletteki 253 acil servis ve 179 hastaneden elde edilen verileri inceledi.
Araştırmada Covid benzeri semptomlarla sağlık kuruluşlarına başvuran ve SARS-CoV-2 testi yapılan 85 bin 725 hastanın ziyareti ile 26 bin 73 hastane yatışı değerlendirildi.
AŞININ KORUMA DÜZEYİ YÜKSEK
Sonuçlara göre, 2025-2026 sezonu Covid-19 aşıları yetişkinlerde Covid kaynaklı acil servis ve ayakta tedavi başvurularına karşı yüzde 50, hastaneye yatışlara karşı ise yüzde 55 koruma sağladı.
65 yaş ve üzerindeki kişilerde ise aşının etkinliği acil servis başvurularına karşı yüzde 48, hastaneye yatışlara karşı yüzde 53 olarak hesaplandı.
Araştırmacılar, mevcut bağışıklığa ek olarak aşının ciddi Covid-19 sonuçlarına karşı ilave koruma sağladığını ve yetişkinlerin aşı olarak ağır hastalık riskini azaltabileceğini belirtti.
Çalışma ilk olarak CDC'nin haftalık bilimsel yayını Morbidity and Mortality Weekly Report'ta (MMWR) Mart 2026'da yayımlanacaktı. Ancak Bhattacharya, araştırmada kullanılan "test-negatif tasarım" yöntemine itiraz ederek yayımlanmasını engelledi.
Bu yöntem, Covid benzeri belirtilerle sağlık kuruluşlarına başvuran kişiler arasında testi pozitif çıkanları "vaka", negatif çıkanları ise "kontrol grubu" olarak karşılaştırarak aşının etkinliğini ölçüyor. CDC aynı yöntemi yıllardır grip aşılarının etkinliğini değerlendirmede de kullanıyor.
Eleştirmenler yöntemin bazı önyargılar içerebileceğini belirtse de, araştırmacılar geniş veri seti ve ek istatistiksel analizlerle bu riskleri azaltmaya çalıştıklarını ifade etti.
JAMA Network Open'da yayımlanan editoryal değerlendirmede de test-negatif tasarımın solunum yolu virüslerine karşı geliştirilen aşıların gerçek yaşam koşullarındaki etkinliğini ölçmek için yaygın ve kabul görmüş bir yöntem olduğu vurgulandı.
Araştırmanın yayımlanması, Covid-19 aşılarının etkinliğine ilişkin bilimsel tartışmaların sürdüğü bir dönemde gerçekleşti.
