İtalya'nın güneyindeki Calabria bölgesi, ABD'nin sona erdirmek istediği uzun soluklu bir program kapsamında Küba'nın sağlık çalışanı gönderdiği Avrupa'daki ender yerlerden biri.
Küba, kişi başına düşen doktor sayısında dünyada başı çeken ülkelerden; DSÖ verilerine göre her 1.000 kişiye yaklaşık 9,5 hekim düşüyor, bu da OECD ortalamasının neredeyse üç katı. Ülkenin topluluk temelli koruyucu sağlık modeli dünya genelinde sağlık sistemleri tarafından inceleniyor.
Ülke, özellikle kısıtlı kaynaklarla sağlık hizmeti sunma becerileri nedeniyle onlarca yıldır Gambiya ve Venezuela gibi gelişmekte olan ülkelere doktor gönderiyor.
İtalya’nın en yoksul bölgesi Calabria’nın ücra hastanelerinde 200’den fazla Kübalı görev yapıyor; yerli sağlık personeli eksikliği, bazı hastane bölümlerinin kapanmasına yol açmıştı.
“Tam bir felaketti. Acil servisi tek başıma ayakta tutuyordum” dedi Polistena Hastanesi başhekimi Francesco Moschella, Kübalıların Ocak 2023’te gelmesinden önceki günleri Associated Press’e anlatırken.
Onların varlığı, Washington’dan gelen eleştiriler eşliğinde, ABD’li yetkililerin bölgeyi ziyaret etmesine yol açtı. Washington, programı Trump yönetiminin tecrit edip yaptırım uyguladığı sosyalist hükümet için bir gelir kapısı olarak niteliyor.
Calabria bölge başkanı programı sonlandırmayı reddediyor. Küba’nın sosyalist sisteminin kendi siyasi görüşleriyle örtüşmediğini söylese de bölgenin bu doktorlara muhtaç olduğunu vurguluyor.
ABD baskısı altındaki ülkeler
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Kübalı misyonları “insan ticaretinin bir türü” olmakla suçladı; bu, Küba hükümetinin doktorların maaşlarının büyük bölümüne el koymasına ve bazı pasaportlara el konulduğu iddialarına atıfta bulunuyordu.
ABD'nin Küba’daki misyon şefi Mike Hammer, Şubat ayında Napoli’deki Amerikan başkonsolosuyla birlikte Calabria’ya uçtu.
“Biden yönetimi döneminde de belli baskılar gördüm. Ama asıl baskı Trump zamanında arttı” diyen Occhiuto, Hammer’a hükümetinin Calabrialı doktorları eve döndürmek için teşvik paketleri üzerinde çalıştığını söyledi.
“Ama aynı zamanda, hastaneleri açık tutmam gerektiğini ve şu anda İtalya’da görev yapan Kübalı doktorları bulundukları görevlerde tutmaya niyetli olduğumu ABD Büyükelçisi Hammer’a yineledim” diye konuştu Occhiuto.
İtalya, Küba ile iş birliğini kesmesi için ABD baskısı gören tek ülke değil. Mart ayında Jamaika, yaklaşık 300 sağlık çalışanını kapsayan 50 yıllık tıbbi iş birliği anlaşmasına son verdi. Aynı ay Honduras da 150’den fazla Kübalı sağlık çalışanını sınır dışı etti.
Calabria’nın zorlanan sağlık sistemi
Turizmin büyümesine ve güçlü tarım ekonomisine rağmen Calabria’da ücretler İtalya ortalamasının yaklaşık yüzde 30 altında, işsizlik oranı ise ülke ortalamasının iki katı.
Sağlık bakanlığına göre bölge, kamu sağlık hizmetlerine erişimde İtalya’nın son sırasında yer alıyor.
Covid-19 pandemisi sırasında Küba, İtalya'nın çeşitli bölgelerine doktor gönderdi ve sağlık acil durumu sona erdikten sonra Calabria bu doktorları çalıştırmaya devam etti.
“Birinci dünya ülkesi Avrupa’ya dair bambaşka bir fikrimiz vardı. Doktor açığının bu kadar ciddi olduğunu düşünmemiştik” dedi 2023’te Küba’dan ayrılan acil tıp uzmanı Zoila Yakelin Arevalo Cruz.
Polistena’daki acil serviste çalışan Cruz’un görev yaptığı birim, yılda 30 bin hastayı kabul ediyor; altı Kübalı doktor, personelin yarısını oluşturuyor.
“Bu hastanede daha önce kuyruklar 8 hatta 12 saate kadar uzuyordu. Şimdi, bizim sayemizde bir saatten kısa sürede bir doktor sizi muayene ediyor.”
Bölge, Kübalı doktorlara doğrudan ödeme yapıyor
Calabria, doktorlarla bireysel sözleşmeler imzaladı ve ödemeleri tıbbi misyonları yürüten Küba devlet ajansına göndermek yerine doğrudan onların İtalya’daki banka hesaplarına yatırıyor.
Kübalı doktorlar AP’ye, maaşlarının yarısına yakınını hâlâ kendi hükümetlerine gönderdiklerini söyledi.
“Hepimiz Küba’nın içinde bulunduğu ekonomik durumun farkındayız. Bu, gönüllü olarak yaptığımız bir katkı; çünkü bizi yetiştiren, eğiten ve doktor yapan Küba’dır” dedi Arevalo Cruz.
Kübalı kardiyolog Daisy Luperon Loforte da aynı görüşü paylaştı: “Bazılarının söylediği gibi kendimizi kesinlikle modern köleler olarak görmüyoruz. Ülkemizi seviyoruz, ekonomik olarak katkıda bulunuyoruz ve bunu yapmaktan mutluyuz.”
Occhiuto, aralarında daha önce Küba’nın uluslararası sağlık misyonlarında görev yapanların da bulunduğu 63 Kübalı doktorun, kısa süre önce bölgenin sağlık sisteminde bağımsız olarak çalışmak için başvurduğunu doğruladı.
