Modern yasa dışı uyuşturucu ticaretinin şekillenmesinde önemli rol oynayan Meksikalı kartel lideri Ismael “El Mayo” Zambada’nın, bugün ömür boyu hapis cezasına çarptırılması bekleniyor.
Zambada, 1980’lerin sonlarında Joaquin “El Chapo” Guzmán ile birlikte Sinaloa Karteli’ni kurmuştu. ABD makamlarıyla yaptığı anlaşma kapsamında Zambada, kartelin 30 yılı aşkın sürede elde ettiği gelirler esas alınarak 15 milyar dolara kadar varlığın müsadere edilmesini kabul etti.
Meksika’da uzun yıllar gözlerden uzak yaşayan ve kamuoyu önüne nadiren çıkan 76 yaşındaki Zambada, kartelin stratejik kararlarını yöneten isim olarak biliniyordu.
İngiliz Financial Times gazetesinde bugün yayımlanan habere göre, Zambada’nın, kartelin kokain, eroin ve diğer uyuşturucuları ABD’ye taşımasını sağlamak amacıyla siyasetçilere ve askeri yetkililere rüşvet verilmesini yönettiği belirtildi.
SUÇLAMALARI KABUL ETTİ
Zambada, geçen yıl ABD makamlarıyla yaptığı anlaşma kapsamında suç örgütü yönetmek ve organize suç faaliyetlerinde bulunmak suçlamalarını kabul etti.
Brooklyn federal savcıları, ceza duruşması öncesinde mahkemeye sundukları dosyada Zambada’yı, onlarca yıl boyunca dünyanın en üretken ve güçlü uyuşturucu kaçakçılarından biri olarak nitelendirdi.
Savcılara göre Sinaloa Karteli, Zambada’nın liderliğinde en az 1,5 milyon kilogram kokain dağıttı. Kartel, faaliyetlerini zamanla eroin ve sentetik opioid fentanil sevkiyatına da genişletti.
Savcılar, Zambada’nın işlediği suçların büyüklüğü ile Meksika, ABD ve dünyanın farklı bölgelerinde yol açtığı yolsuzluk, şiddet ve zararın boyutunun ölçülmesinin güç olduğunu belirtti.
Zambada’ya bağlı silahlı kişilerin cinayet ve kaçırma eylemleri gerçekleştirdiği, kartelin ise uyuşturucuları Meksika’dan ABD’ye ulaştırmak için tren ve sınır altı tünelleri gibi yeni dağıtım yöntemleri kullandığı kaydedildi.
Zambada, geçen yıl New York'taki bir federal mahkemede suçunu kabul etti. Jane Rosenberg/Reuters
KAÇIRILMASI KARTEL İÇİNDE SAVAŞ BAŞLATTI
Zambada, 2024 yılında eski ortağı El Chapo’nun oğlu Joaquín Guzmán López tarafından kaçırılarak ABD’ye götürüldü.
Bu gelişmenin ardından Sinaloa eyaletinde kartel içi çatışmalar başladı. Çatışmalarda binlerce kişi hayatını kaybetti.
Yerel Noroeste gazetesinin verilerine göre Zambada’nın ABD’ye götürülmesinden bu yana Sinaloa eyaletinde 3 bin 552 kişi şiddet olaylarında öldü, 4 bin 153 kişi ise kayboldu.
ABD yönetimi, Zambada’nın kaçırılmasını teşvik etmediğini veya onaylamadığını savundu. Meksika hükümeti ise Washington yönetiminin olaydaki rolüne ilişkin doğru bilgi verip vermediğini araştırıyor.
Meksika makamları, Zambada’yı sınırın ötesine taşıyan pilotun, ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle işbirliğini göstermek amacıyla gerçekleştirilen bir mahkum transferi kapsamında yanlışlıkla ABD makamlarına teslim edildiğini bu ay açıkladı.
15 MİLYAR DOLARIN TAMAMININ TAHSİLİ BEKLENMİYOR
ABD’nin, mahkeme tarafından hükmedilmesi beklenen 15 milyar doların tamamını tahsil etmesinin düşük ihtimal olduğu belirtiliyor.
Söz konusu tutar, savcıların Zambada’ya ait olduğu tespit edilen varlıklar üzerinde talep edebileceği en yüksek miktarı ifade ediyor.
Zambada’nın avukatı Frank Perez, 15 milyar dolarlık tutarın şimdiye kadar duyduğu en büyük müsadere rakamı olduğunu söyledi.
Eski federal varlık müsaderesi uzmanı Stefan Cassella ise varlıklar bulunmadığı sürece söz konusu tutarın yalnızca kağıt üzerinde bir rakam olarak kalacağını belirtti.
ABD’de müsadere yoluyla geri alınan paralar, mağdurlara ödenebiliyor veya bazı kolluk faaliyetlerinin finansmanında kullanılabiliyor.
Zambada hakkındaki karar, ABD ceza tarihindeki en yüksek müsadere kararları arasında yer alacak. Ancak rakam, finansçı Bernard Madoff hakkında verilen 171 milyar dolarlık müsadere kararının gerisinde kalıyor.
Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisinin tahminlerine göre Meksikalı uyuşturucu kaçakçılığı grupları yalnızca eroin, metamfetamin ve kokain ticaretinden yılda 12 milyar doların üzerinde gelir elde ediyor.
“EL CHAPO KAS, EL MAYO BEYİNDİ”
Sinaloa’nın dağlık bölgelerindeki yoksul çiftçi topluluklarında büyüyen Zambada, eski kuşak uyuşturucu karteli liderlerinin sayıları giderek azalan temsilcileri arasında bulunuyor.
Uyuşturucu ticaretine 1960’ların sonlarında genç yaşta esrar yetiştirerek başlayan Zambada, zamanla yerel ve uluslararası ölçekte faaliyet gösteren bir kartel liderine dönüştü.
Zambada hakkında 2009’dan bu yana ABD’nin farklı bölgelerindeki mahkemelerde 16 kez iddianame hazırlandı.
ABD Uyuşturucuyla Mücadele Dairesinin eski operasyon sorumlusu Ray Donovan, Zambada’nın Sinaloa Karteli’nin diğer liderlerine kıyasla daha stratejik bir isim olduğunu belirtti.
Donovan, “El Chapo daha çok kas gücünü, El Mayo ise beyni temsil ediyordu.” değerlendirmesinde bulundu.
UYUŞTURUCU TİCARETİNDE SENTETİK MADDELER ÖNE ÇIKTI
Zambada’nın uyuşturucu ticaretine başladığı dönemden bu yana sektörün önemli ölçüde değiştiği, günümüzde kartellerin sentetik uyuşturuculara ve Çin ile Hindistan’dan gelen öncü kimyasalların yönetimine odaklandığı belirtildi.
Sentetik opioid fentanilin yüz binlerce ABD vatandaşının ölümüne neden olduğu ve gençler arasındaki başlıca ölüm nedenlerinden biri haline geldiği kaydedildi.
ABD Başkanı Donald Trump, bazı Meksika kartellerini terör örgütü ilan ederek bu grupların dağıtılması ve kartellerle çalışan siyasetçilerin hedef alınması konusunda ABD makamlarının yetkilerini genişletti.
Meksikalı analistler, El Chapo’nun “Chapitos” olarak bilinen oğulları ile Zambada’nın halen görevde bulunan yetkililer hakkında ABD makamlarına bilgi verebileceği ihtimalini gündeme getirdi.
AVUKATLARI SUPERMAX CEZAEVİNE GÖNDERİLMEMESİNİ İSTEDİ
Zambada’nın avukatları, müvekkillerinin ABD makamlarına önemli ölçüde bilgi sağlamadığını ancak süreç boyunca elinden geldiğince işbirlikçi ve uyumlu davrandığını bildirdi.
Avukatlar, Zambada’nın suçlamaları kabul ettiğini, duruşma öncesinde herhangi bir itiraz başvurusu yapmadığını ve ABD tarihinin en karmaşık federal davalarından birinin görülmesini önlediğini belirtti.
Mahkemeye sunulan dosyada Zambada’nın, suçunu kabul etmesinin zorunlu ömür boyu hapis cezasıyla sonuçlanacağını kabul ettiği ifade edildi.
Avukatlar ayrıca Zambada’nın yaşına bağlı çeşitli sağlık sorunları bulunduğunu belirterek uygun sağlık imkanlarına sahip bir cezaevine gönderilmesini talep etti.
Zambada’nın, eski ortağı El Chapo’nun tutulduğu yüksek güvenlikli Supermax cezaevine gönderilmemesi istendi. Avukatları, Zambada’nın 2024’te ABD’ye getirildiğinden bu yana yargı sisteminin sanıklardan beklediği şekilde davrandığını savundu.
