Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde yapılan değişiklikler şu şekildedir:
1. Tanımlar ve yeni kavramlar (Madde 4)
1.1. "Ders etkinliklerine katılım" tanımı
Eski: "Öğrencilerin, sınıf veya okul içinde yaptıkları; eleştirel düşünme, problem çözme, okuduğunu anlama, araştırma yapma gibi bilişsel, duyuşsal, psikomotor alanındaki becerilerini kullanmasını ve geliştirmesini sağlayan, performansını değerlendirmeye yönelik çalışmaları"
Yeni: "Öğrencilerin, sınıf veya okul içinde zihinsel, sosyal-duygusal ve fiziksel açıdan çok yönlü gelişimini sağlayan ve öğrencilerin performansını değerlendirmeye imkan veren çalışmaları"
Yapılan değişiklik: Tanım, "bilişsel-duyuşsal-psikomotor beceri" dilinden çıkarılıp "zihinsel, sosyal-duygusal, fiziksel çok yönlü gelişim" diline çekilmiş. Yeni maarif modelinin bütüncül gelişim yaklaşımıyla uyumlulaştırma. Performans değerlendirmesi korunuyor.
1.2. "Proje" tanımı
Eski: "...bireysel olarak istedikleri bir alan veya konuda inceleme, araştırma ve yorum yapma, görüş geliştirme, yeni bilgilere ulaşma, özgün düşünce üretme ve çıkarımlarda bulunmaları amacıyla ders öğretmeni rehberliğinde yapacakları çalışmaları"
Yeni: "...bir alan veya konuda inceleme, araştırma ve yorum yapma, görüş geliştirme, yeni bilgilere ulaşma, mevcut bilgilerden yararlanarak özgün ve farklı düşünce üretme, anlamlı öğrenmeyi sağlama ve sorgulamaya dayalı bir yapı kurmaları amacıyla ders öğretmeni rehberliğinde öğrenme-öğretme uygulamaları kapsamında yapacakları çalışmaları"
Yapılan değişiklik: "İstedikleri" ibaresi çıkarılmış; proje serbest konudan çıkıp "öğrenme-öğretme uygulamaları kapsamı"na bağlanmış. "Anlamlı öğrenme" ve "sorgulamaya dayalı yapı" vurgusuyla proje, ders programına bağlı, sorgulama temelli bir öğrenme aracı haline getiriliyor.
1.3. "Uygulama sınıfı" tanımı
Eski: "Ortaöğretim kurumlarında çocuk gelişimi ve eğitimi alanında/programında eylül ayı sonu itibarıyla 36-68 aylık çocukların eğitiminin yapıldığı uygulama birimini"
Yeni: "Çocuk gelişimi ve eğitimi alanı/programı bulunan ortaöğretim kurumlarında eylül ayı sonu itibarıyla 36-68 aylık çocukların eğitiminin yapıldığı uygulama birimini"
Yapılan değişiklik: İfade düzeltmesi; "alanı/programı bulunan kurum" olarak netleştirme. Kapsam olarak fark yaratmıyor.
1.4. Yeni eklenen tanımlar (eski karşılığı yok)
Yeni bentler:
- Bütüncül gelişim: Öğrencilerin bireysel, zihinsel, sosyal-duygusal, fiziksel ve ahlaki gelişimi.
- Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi: Milli ve manevi değerlerle genel insani değerlerin gözetildiği; eylemlerden değerlere, değerlerden erdemli insana, nihayetinde "Huzurlu Aile ve Toplum" ile "Yaşanabilir Çevrede Huzurlu İnsan" hedefine ulaşmayı amaçlayan yapı.
- e-Kayıt: Adrese dayalı kayıt sistemi.
- Kayıt alanı: Okulun öğrenci alacağı adresleri gösteren alan.
Yapılan değişiklik: Yeni maarif modelinin temel kavramlarını mevzuata dayanak olarak yerleştirmek; kayıt sistemine ilişkin terimleri tanımlamak.
2. Okula uyum ve ders programı (Madde 5)
2.1. Uyum eğitimi (yeni eklenen bent - eski karşılığı yok)
Yeni: Okul öncesi ve ilkokul 1. sınıfa kayıt yaptıran öğrencilerin okula, öğretmenlerine ve arkadaşlarına alışmalarını sağlamak; velilerin de "ebeveyn programı" çerçevesinde çocuğun eğitim sorumluluğuna bütüncül biçimde dahil olması ve okul-aile iş birliğinin güçlenmesi için, ders yılı başlamadan önceki hafta Bakanlıkça belirlenen takvim ve programla uyum eğitimi uygulanır.
Yapılan değişiklik: Okula başlangıçta çocuk için yumuşak geçişi sağlamak ve veliyi sürece dahil eden yapılandırılmış bir uyum haftası oluşturmak hedegflenmiştir
2.2. Programın duyurulması
Eski: Haftalık ders programı ilgililere "imza karşılığı" duyurulur.
Yeni: "İmza karşılığı veya bilgi ve iletişim araçlarıyla" duyurulur.
Yapılan değişiklik: Islak imza zorunluluğunu kaldırıp dijital/elektronik duyuruya imkan tanımak.
2.3. Bayrak töreni-ders programı ilişkisi (yeni fıkra)
Yeni: Haftalık ders programı hazırlanırken bayrak törenleri dikkate alınarak beden eğitimi ve oyun, beden eğitimi ve spor ile müzik derslerinin haftanın ilk ve son iş gününe konulmasına özen gösterilir.
Yapılan değişiklik: Tören günleriyle (genelde pazartesi/cuma) uyumlu ders yerleşimi sağlamak.
3. Ortaokullarda ve imam-hatip ortaokullarında seçmeli ders seçimi (yeni Madde 5/A - daha önce ayrı madde yoktu)
Yeni (özet):
- Bir sonraki yıl Ortaokullarda ve imam-hatip ortaokullarında okutulacak seçmeli dersler ocak-şubat aylarında öğrencilere duyurulur.
- Seçim; okulun imkanlarına bağlı olarak veli, sınıf rehber öğretmeni ve okul rehberlik öğretmeninin bilgisi dahilinde öğrenci tarafından ocak-şubatta yapılır, e-Okul'a işlenir, kitap sayısı Kitap Seçim Modülü'ne girilir.
- Grup oluşmadığı için açılamayan dersler ilan edilir; öğrenciler açılan derslere yönlendirilir.
- Süresinde seçim yapmayanların dersleri okul yönetimince belirlenir.
- 5. sınıfa yeni başlayanların seçimleri ders yılının ilk haftasında yapılır.
Yapılan değişiklik: Seçmeli ders sürecini takvime bağlamak; kitap planlaması için seçimi bir önceki yıla çekmek; belirsizlikleri (grup açılamaması, süresinde seçmeyen öğrenci) kurala bağlamak.
4. Kayıt ve kayıt alanı (Madde 10 ve 11)
4.1. Kayıt alanı belirleme ölçütleri (Madde 10/2)
Eski: "Komisyon, okulların fiziki kapasite ve ulaşım imkanlarını dikkate alarak öğrenci alınacak kayıt alanlarını belirler ve e-Okul sisteminin ilgili bölümüne işler."
Yeni: "Komisyon tarafından fırsat eşitliği, kamu kaynaklarının etkin kullanımı, okulların fiziki kapasitesi, ulaşım imkanları ile okullar arası sınıf mevcutlarının dengeli dağılımı göz önünde bulundurularak öğrenci alınacak kayıt alanları belirlenir ve e-Okul'a işlenir."
Yapılan değişiklik: Kayıt alanı ölçütlerine "fırsat eşitliği", "kamu kaynağının etkin kullanımı" ve "okullar arası dengeli mevcut" kriterlerini eklemek; okullar arası mevcut dengesizliğini azaltmayı hedeflemek.
4.2. Kayıt zamanı ve adres doğrulaması (Madde 11/1)
Eski: "...yeni kayıtlar, temmuz ayının ilk iş gününde başlar. ... İhtiyaç duyulması halinde kayıt işlemleri sırasında veliden su, elektrik veya doğalgaz kullanımına ait fatura istenebilir."
Yeni: "...yeni kayıtlar, temmuz ayında başlar. ... İhtiyaç duyulması halinde adres doğrulaması yapmak amacıyla kayıt işlemleri sırasında veliden ... fatura istenebilir. Adres doğrulamasına ilişkin usul ve esaslar, Bakanlıkça belirlenir."
Yapılan değişiklik: Kayıt başlangıcını sabit "ilk iş günü"nden esnetip "temmuz ayı"na yaymak; fatura istenmesinin gerekçesini açıkça "adres doğrulaması" olarak tanımlamak ve usulü Bakanlığa bırakmak.
4.3. Ortaokulda şube ve şube değişikliği (Madde 11/7-c)
Eski/Yeni: Şubelerin e-Okul'da kura ile Bakanlıkça belirlenmesi ve şube değişikliğinin velinin talebi + rehberlik servisi raporuyla yılda bir defaya mahsus yapılabilmesi büyük ölçüde korunmuş; madde başlığına "farklı program uygulayan ortaokullar" da eklenmiştir.
Yapılan değişiklik: Mevcut kura sistemini teyit etmek ve kapsamı farklı program uygulayan ortaokulları içerecek şekilde genişletmek.
5. Nakil (Madde 12)
5.1. Kardeş nakli (Madde 12/8)
Eski: "...kardeşlerin nakilleri, velinin isteği doğrultusunda kardeşlerden birinin okuluna yapılır."
Yeni: "...kardeşlerden birinin kayıtlı olduğu aynı tür ve kademedeki sınavsız girilen okula yapılır."
Yapılan değişiklik: Kardeş nakli hakkını sınavla öğrenci alan okullar dışında, aynı tür ve kademedeki okullarla sınırlandırıp netleştirmek.
5.2. Ağır engelli/hastanede tedavi gören yakın (Madde 12/9 ve yeni 12/16)
Eski (tek fıkrada): Anne-babanın çalışması/birinin hayatta olmaması veya ailesinde ağır engelli raporu bulunan/hastanede uzun süreli tedavi gören birey bulunması halinde nakil, çalışılan adresin kayıt alanındaki okula yapılır.
Yeni: Bu haller ikiye ayrılmıştır. 12/9 yalnızca çalışma/vefat durumunu düzenler. Yeni 12/16, ağır engelli raporu olan veya hastanede uzun süreli tedavi gören anne, baba, yasal sorumlu ya da kardeşin bulunması halinde nakli, tedavi görülen sağlık kurumunun bulunduğu veya geçici kalınan adresin kayıt alanındaki okula bağlar.
Yapılan değişiklik: Sağlık gerekçeli nakli ayrı bir hükme kavuşturmak, kapsamı "kardeş"i de içerecek şekilde genişletmek ve nakil yapılacak adresi tedavi/geçici ikamet adresine göre tanımlamak.
5.3. Nakil başvurusunun iptali (yeni 12/17)
Yeni: Kayıt-kabul ve nakil şartlarını taşımayan öğrencilerin nakil başvuruları okul yönetimince e-Okul üzerinden iptal edilir/reddedilir.
Yapılan değişiklik: Şartları taşımayan başvurular için açık bir ret/iptal mekanizması getirmek.
6. Devamsızlık (Madde 18 ve 53)
6.1. Devamsızlık bildirimi (Madde 18/3-e)
Eski: "Devamsızlığı 5 inci, 10 uncu ve 15 inci günlere ulaşan öğrencilerin durumları veliye posta, e-posta veya kısa mesaj yolu ile bildirilir."
Yeni: "Özürsüz devamsızlığı 5, 10 ve 15 güne ulaşan öğrencilerin durumları veliye posta, bilgi ve iletişim araçlarıyla veya kısa mesaj yolu ile bildirilir." (30. gün tebligatı korunuyor.)
Yapılan değişiklik: "E-posta"yı daha geniş "bilgi ve iletişim araçları" ifadesiyle değiştirmek; bildirimin "özürsüz" devamsızlığa bağlı olduğunu vurgulamak.
6.2. Devamsızlık-ödül ilişkisi (yeni Madde 53/4)
Yeni: "20 gün ve üzeri özürsüz devamsızlık yapan öğrencilerden şube öğretmenler kurulu kararı ile sınıf geçenlere teşekkür ve takdir belgesi verilmez."
Yapılan değişiklik: ŞÖK kararıyla sınıf geçse dahi yüksek devamsızlığı olan öğrenciye ödül belgesi verilmesini engellemek; devama teşvik.
7. Ölçme-değerlendirme ve Gelişim Raporu (Madde 20, 22, 30)
7.1. Değerlendirme esası (Madde 20/1-b)
Eski: "Başarının ölçülmesi ve değerlendirilmesinde öğretim programlarında belirtilen amaçlar ile kazanımlar esas alınır..."
Yeni: "Bilgi ve becerilerin ölçülmesi ve değerlendirilmesi sürecinde ilgili dersin öğretim programında belirtilen öğrenme çıktıları esas alınarak ölçme ve değerlendirme yapılır."
Yapılan değişiklik: "Kazanım" terminolojisinden yeni programların "öğrenme çıktısı" terminolojisine geçiş.
7.2. Gelişim Raporu (Madde 20/4 ek cümle ve Madde 30/2-b)
Eski (30/2-b): Ortaokul ve imam-hatip ortaokullarında her dönem sonunda karne verilir; karnede başarı, sosyal etkinlik ve devam durumu gösterilir. (Gelişim Raporu yalnızca ilkokullar için düzenlenmişti.)
Yeni: Ortaokul ve imam-hatip ortaokullarında 2025-2026'dan itibaren 5. sınıflardan başlamak üzere kademeli olarak, her dönem sonunda karne ile birlikte öğretmen görüşünü içeren; devam durumunu, gelişim düzeyini ve sosyal-duygusal gelişim becerilerini gösteren Gelişim Raporu hazırlanır (e-imza/e-Rapor mümkün).
Yapılan değişiklik: İlkokulda başlayan Gelişim Raporu uygulamasını ortaokula (5. sınıftan itibaren) taşımak; karnenin yanında bütüncül gelişimi gösteren ikinci bir belge oluşturmak.
7.3. Proje zorunluluğu (Madde 22/2)
Eski: "...istedikleri ders veya derslerden ... en az bir proje hazırlatılır. Projeler verildikleri dönemde değerlendirilir. Proje vermeyen öğrencinin proje puanı sıfır..."
Yeni: "...en az bir proje hazırlatılır. Projeler hazırlatıldığı dönemde değerlendirilir. Proje teslim etmeyen öğrencinin proje puanı sıfır..."
Yapılan değişiklik: Büyük ölçüde ifade netleştirmesi ("verilen/vermeyen" > "hazırlatılan/teslim etmeyen"). En az bir proje ve teslim etmeyene sıfır puan esası korunuyor.
8. Öğrenci davranışları ve yaptırımlar (Madde 52 ve 55)
8.1. Öğrencilerden beklenen davranışlar (Madde 52/1)
Eski: Saygı-hoşgörü, dürüstlük, sosyal-kültürel etkinliklere katılım, doğal/tarihi değerleri koruma, bağımlılık maddelerinden uzak durma, siyasi amaçlı etkinliklere katılmama, Atatürk İlke ve İnkılaplarına bağlılık, kitap okuma vb. maddelerden oluşan bir liste.
Yeni: Liste bütünüyle yeniden yazılmış ve genişletilmiş; öne çıkan eklemeler: milli-manevi-insani değerlere bağlılık ve vatanseverlik, Türkçeyi bilinçli/üretken kullanma, tasarruf bilinci, empati ve akran nezaketi, sorgulayan-eleştirel-analitik düşünme, dijital okuryazarlık ve mahremiyetin korunması, bağımlılıkla mücadele, temel hakları çerçevesinde görüş ifade etme. Siyasi amaçlı etkinlik/sembol yasağı ve Atatürk İlke ve İnkılaplarına bağlılık korunmuş.
Yapılan değişiklik: Beklenen davranışları Erdem-Değer-Eylem çerçevesiyle uyumlu, daha geniş bir değerler setine dönüştürmek.
Hem eski hemn de yeni metindeki listeler uzun olduğu için ilgililer şu adresten tam metne bakabilir. (Madde 52)
8.2. Bilişim araçları - yeni kınamalık davranış (Madde 55/1-b'ye 16. alt bent)
Yeni: "Bilişim araçlarını okul yönetimince belirlenen usul ve esaslara aykırı şekilde kullanmak." (Kınama yaptırımı gerektiren davranışlar arasına eklendi.)
Yapılan değişiklik: Dijital cihaz/bilişim aracı kullanımına ilişkin okul kurallarının ihlaline yaptırım dayanağı oluşturmak.
9. Okul güvenliği, kişisel veri ve randevu (Madde 78'e yeni fıkralar)
Yeni (özet):
- KVKK uyumu: Öğrenci kişisel verilerinin işlenmesi 6698 sayılı Kanun kapsamında yürütülür.
- Arama/inceleme yetkisi: Güvenliği tehdit eden ihbar/şikayet ve gerekli hallerde okul, pansiyon, eklentiler ile sıra, masa, dolap; öğrencinin kişilik ve onuru rencide edilmeden, müdür yardımcıları ile Öğrenci Davranışlarını Değerlendirme Kurulu üyeleri ve görevli öğretmenlerce aranabilir; iki nüsha tutanak düzenlenir.
- Randevu sistemi: Veli görüşme talepleri okulun resmi internet sayfasındaki randevu sistemi üzerinden karşılanır.
Yapılan değişiklik: Güvenlik amaçlı arama için hukuki çerçeve ve tutanak usulü getirmek; kişisel veri işlemeyi KVKK'ya dayandırmak; veli görüşmelerini randevuya bağlamak.
10. Dijitalleşme ve evrak düzeni
10.1. "Karar defteri" yerine tutanak/dosya (Madde 34, 36, 59, 60)
Eski: Öğretmenler kurulu, sınıf/şube öğretmenler kurulu ve Öğrenci Davranışlarını Değerlendirme Kurulu kararları "karar defterine" yazılırdı.
Yeni: İlgili maddelerde "karar defterine yazılır/kayıt edilir" ifadeleri "kararlar tutanak altına alınır ve dosyalanır" şeklinde değiştirildi.
Yapılan değişiklik: Fiziki karar defteri uygulamasından tutanak + dosya (elektronik ortama uygun) sistemine geçiş.
10.2. Öğrenci Belgesi e-Devlet'ten (Madde 73/4)
Eski: Öğrenci Belgesi velinin talebiyle e-Okul üzerinden düzenlenirdi.
Yeni: "Ayrıca, e-Devlet üzerinden Öğrenci Belgesi alınabilir." cümlesi eklendi.
Yapılan değişiklik: Öğrenci Belgesine e-Devlet üzerinden doğrudan erişim imkanı sağlamak.
