Nev Sağlık Grubu Kardiyoloji Bölümü Uzm. Dr. Gülay Özkeçeci, ani kalp ölümünü tıbbi literatüre göre tanımladı. Olaya tanık olunan vakalarda belirtilerin başlamasından itibaren 1 saat içinde, tanık olunmayan durumlarda ise kişinin hayatta son görülmesinden sonraki 24 saat içinde meydana gelen kalp kaynaklı doğal ölümlerin bu kapsama girdiğini belirten Özkeçeci, görülme sıklığının yaş ilerledikçe arttığını ifade etti.
Bebeklik ve çocukluk döneminde 100 bin kişide yaklaşık 1 vaka görülürken, bu oranın orta yaş grubunda 100 bin kişide 50 vakaya, 80’li yaşlarda ise 100 bin kişide 200 vakaya ulaştığını aktaran Uzm. Dr. Özkeçeci, yaş gruplarına göre değişen nedenleri şu sözlerle açıkladı:
"40 yaşın üzerindeki bireylerde ani kalp ölümünün en sık nedeni kalp krizi ve kalp damar hastalıklarıdır. Genç yaştaki ani ölümlerin arkasında ise genellikle ritim bozuklukları yer alır. Bu ölümcül ritim bozukluklarının kaynağı genellikle genetik geçişli kalp hastalıklarıdır."
YAPISAL VE ELEKTRİKSEL KUSURLAR RİSK OLUŞTURUYOR
Genetik geçişli kalp hastalıklarının bazı durumlarda yapısal bozukluklara yol açtığını belirten Özkeçeci, bu durumun kalbin içerisinde veya kalpten çıkarken kan akışında aksamalara neden olduğunu ifade etti. Yapısal olmayan hastalıkların ise kalbin elektriksel sistemindeki kusurları içerdiğini ve bunun kararsız, tehlikeli ritim bozukluklarını tetiklediğini vurguladı.
MADDE VE İLAÇ KULLANIMINA DİKKAT
Ani kalp ölümlerinin yalnızca genetik nedenlerle ortaya çıkmadığına dikkat çeken Uzm. Dr. Gülay Özkeçeci, dışarıdan alınan bazı takviyelerin ve maddelerin de bu durumu tetikleyebileceğini belirtti:
Steroid kullanımı: Performans veya kas kütlesini artırma amacıyla yüksek dozda ya da uzun süreli anabolik androjenik steroid kullanımı, kalp kasında kalınlaşmaya yol açarak ani ölüm riskini artırır.
İlaç ve uyarıcılar: Sinir sistemini uyaran maddeler, bazı ritim bozukluğu ilaçları, belirli antibiyotikler, antipsikotikler, antidepresanlar, anestezik maddeler ve alkol kullanımı altta yatan kalp hastalığı olan kişilerde tetikleyici rol oynayabilir.
BU BELİRTİLERE DİKKAT: EFOR ESNASINDAKİ BAYILMALAR ÖNEMLİ
Ani kalp ölümlerinin genellikle beklenmedik şekilde ortaya çıktığını ancak öncesinde bazı sinyaller verebildiğini ifade eden Özkeçeci, özellikle spor veya koşu gibi efor gerektiren aktiviteler sırasında ya da ani heyecan ve korku anlarında yaşanan açıklanamayan bayılmaların, göğüsteki sebepsiz sıkışma ve baskı hissinin, aniden başlayan çarpıntıların ve nedensiz göz kararmalarının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
AİLE ÖYKÜSÜ OLAN GENÇLER BİRİNCİ DERECE RİSK ALTINDA
Aile geçmişinin hayati önem taşıdığını vurgulayan Uzm. Dr. Özkeçeci, risk grubunu ve yapılması gereken taramaları şu şekilde detaylandırdı:
"Ailede özellikle 50 yaşın altında nedeni açıklanamayan ani ölüm, erken yaşta kalp krizi, boğulma veya bayılmaya bağlı olabilecek açıklanamayan trafik kazası öyküsü bulunan gençler birinci derece risk altındadır. Elektrokardiyografi (EKG), Ekokardiyografi (EKO) gibi tetkikler ve gerekli durumlarda yapılacak genetik tarama testleri hayat kurtarıcı olabilir. Ayrıca profesyonel ya da amatör olarak spora başlayacak her gencin ve yoğun efor sarf eden bireylerin mutlaka rutin kardiyoloji kontrolünden geçmesi gerekir."
İlk birkaç dakikada yapılacak doğru müdahalenin ve toplumda temel yaşam desteği eğitimlerinin yaygınlaştırılmasının önemine değinen Özkeçeci, gençlerde bu durumun önüne geçmenin en güçlü yolunun belirtileri tanımak, genetik mirası bilmek ve koruyucu tıp yöntemlerinden faydalanmak olduğunu belirterek sözlerini tamamladı.
