Küresel gıda fiyatları mayıs ayında duruldu

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda emtia fiyatlarının seyri açısından kritik önem taşıyan mayıs ayı verilerini açıkladı. Yapılan açıklamaya göre, dünya genelinde tahıl ve şeker fiyatlarında gözlenen sert artışlar, bitkisel yağlar ve süt ürünleri grubundaki gerilemeyle dengelendi. Bu dengelenme sonucunda küresel gıda emtia fiyatları endeksi, Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 0,2 oranında hafif bir düşüş kaydetti. FAO GIDA FİYAT ENDEKSİ MAYIS AYINDA 130,8 PUAN OLDU Açıklanan son veriler doğrultusunda FAO Gıda Fiyat Endeksi, Mayıs 2026 döneminde ortalama 130,8 puan seviyesinde gerçekleşti. Bu rakam aylık bazda küçük bir gevşemeye işaret etse de, küresel gıda fiyatlarının yıllık bazdaki yükseliş trendini koruduğunu gösterdi. Endeks, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,9 oranında daha yüksek bir seviyede seyrediyor. SAVAŞ VE LOJİSTİK KRİZLER GIDA SEKTÖRÜNÜ TEHDİT EDİYOR Küresel gıda piyasaları, jeopolitik risklerin ve lojistik aksamaların gölgesinde zorlu bir dönemden geçiyor. İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen yakıt ve gübre akışının kesintiye uğraması, tarımsal üretimin en önemli girdilerinde maliyet patlamasına yol açtı. Bu lojistik kriz mısır, pirinç ve diğer temel gıda maddelerinin üretim maliyetlerini doğrudan yukarı çekerken, dünyanın önde gelen tarım üreticileri şimdiden rekolte ve üretim düşüşü yaşanabileceği konusunda uluslararası kamuoyunu uyarıyor. PALM YAĞINDA BEŞ AY SONRA İLK GERİLEME Uzun süredir yükseliş trendinde olan bitkisel yağ piyasasında mayıs ayında yön değişti. Üst üste beş ay boyunca değer kazanan uluslararası palm yağı fiyatları, küresel ithalat talebinin zayıflayacağına dair beklentiler ve ham petrol piyasalarındaki belirsizliklerin etkisiyle geriledi. Bu düşüş, genel gıda endeksinin yukarı yönlü hareketini sınırlayan en önemli faktörlerden biri oldu. FAO'DAN KOORDİNELİ ULUSLARARASI EYLEM ÇAĞRISI FAO Piyasalar ve Ticaret Bölümü Direktörü Boubaker Ben-Belhassen, küresel gıda piyasalarındaki mevcut kırılganlığa dikkat çekerek acil önlem alınması gerektiğini vurguladı. Ben-Belhassen, küresel gıda emtia piyasalarının genel olarak dayanıklılığını koruduğunu ancak tahıl fiyatlarındaki artışın, hava koşullarına bağlı risklere, enerji ve girdi piyasalarındaki aksaklıklara karşı ne kadar duyarlı olduğunu bir kez daha ortaya koyduğunu belirtti. Hürmüz Boğazı da dahil olmak üzere kritik ticaret yollarını etkileyen belirsizliğin sürmesinin gübre kullanımını azaltabileceğini ifade eden Ben-Belhassen, bu durumun gıda fiyatları üzerinde ek baskı yaratacağını ve koordineli bir uluslararası eylemin artık kaçınılmaz olduğunu dile getirdi. TAHIL VE ŞEKERDE YÜKSELİŞ SÜRERKEN YAĞ VE SÜT GERİLEDİ Mayıs ayı endeks alt kırılımları incelendiğinde sektörler arasındaki fiyat makası dikkat çekiyor. FAO Tahıl Fiyat Endeksi, nisan ayına göre yüzde 2,6 artarken, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 5,0 yükseliş gösterdi. Buna karşılık FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, nisan ayına göre yüzde 4,6 düşüş kaydederek 2026 yılının ilk aylık gerilemesine imza attı. FAO Et Fiyat Endeksi yüzde 0,1 oranında sınırlı bir artışla yatay bir seyir izlerken, Süt Ürünleri Fiyat Endeksi ise uluslararası tereyağı fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle bir önceki aya göre yüzde 0,5 geriledi. EL NINO VE ETANOL ÜRETİMİ ŞEKER FİYATLARINI UÇURDU Şeker piyasası, mayıs ayında en sert yükselişin yaşandığı alanlardan biri oldu. Şeker Fiyat Endeksi, mayıs ayında yüzde 7,5 oranında büyük bir artış kaydetti. Bu yükselişte, dünyanın en büyük üreticilerinden Brezilya'da şeker kamışı üretiminin şeker yerine etanol üretimine daha fazla yöneltileceğine dair beklentiler etkili oldu. Ayrıca El Nino hava olaylarının önümüzdeki yıl Hindistan ve Tayland'daki üretimi olumsuz etkileyebileceğine dair endişeler de fiyatları tetikleyen bir diğer unsur olarak öne çıktı. TÜRKİYE'DE İÇ PİYASADA DA BENZER BİR DÜŞÜŞ YAŞANDI Küresel piyasalardaki bu dalgalanma yurtiçi verilere de yansıdı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından bugün açıklanan resmi verilere göre, Türkiye'de gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık bazda yüzde 0,48 oranında bir azalış gerçekleşti. Ancak küresel piyasalardaki yıllık artış eğilimine paralel olarak, iç piyasada gıda fiyatlarının yıllık bazdaki artışı yüzde 34,86 gibi yüksek bir seviyede kalmaya devam etti.