Çin, uzay programı açısından önemli bir başarıya imza atarak yörünge sınıfındaki bir roketin ilk kademe güçlendiricisini ilk kez başarıyla geri aldı.
Çin devlet televizyonu CCTV’nin aktardığına göre Long March 10B roketi, cuma günü yerel saatle 12.15’te ülkenin güneyindeki Hainan Ticari Uzay Fırlatma Merkezi’nden havalandı.
Roketin üst kademesinden ayrılan güçlendirici, yaklaşık altı dakika sonra dikey biçimde Dünya’ya döndü ve denizdeki bir kurtarma platformunda yakalandı.
Çin Havacılık ve Uzay Bilimi ve Teknolojisi Şirketi (CASC), denemenin yeniden kullanılabilir roket teknolojisinin geliştirilmesinde önemli bir aşama olduğunu açıkladı.
SpaceX’ten farklı bir sistem kullandı
Long March 10B’nin kullandığı geri kazanma yöntemi, Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX’in Falcon 9 roketlerinden farklı işliyor.
Falcon 9’un güçlendiricileri açılan iniş ayaklarıyla kara veya denizdeki insansız platformlara otonom olarak iniyor. Çin’in geliştirdiği sistemde ise güçlendiricide bulunan kancalar, denizdeki platforma gerilen ağlara takılarak roket kademesini havada yakalıyor.
Reuters’a göre deneme, Çin’i yeniden kullanılabilir roket geliştirme hedefine bir adım daha yaklaştırdı. Ancak geri alınan güçlendiricinin yeniden bir uzay görevinde kullanılabilmesi için kapsamlı testlerden geçirilmesi gerekiyor.
Fırlatma maliyetlerini düşürüyor
Geleneksel roketlerin kademeleri fırlatma sırasında ayrılarak okyanusa düşüyor veya atmosferde parçalanıyor. Roketin en değerli bölümlerinden biri olan güçlendiricinin yeniden kullanılması, uydu fırlatma ve uzay araştırmalarının maliyetini önemli ölçüde azaltabiliyor.
SpaceX, yörünge uçuşu gerçekleştiren Falcon 9’un ilk kademesini Aralık 2015’te ilk kez başarıyla indirmişti. Şirket bugün yılda yaklaşık 150 fırlatma gerçekleştiriyor ve bazı güçlendiricilerini onlarca kez kullanabiliyor. Amazon’un kurucusu Jeff Bezos’a ait Blue Origin da New Glenn roketinin güçlendiricisini Kasım 2025’te geri almıştı.
Çin’in şubat ayında Long March 10A ile gerçekleştirdiği ilk geri kazanma denemesinde güçlendirici kontrollü biçimde denize inmiş ancak platformda yakalanamamıştı.
Alçak Dünya yörüngesine 16 ton taşıyabiliyor
Çin Fırlatma Aracı Teknolojisi Akademisi tarafından geliştirilen Long March 10B, alçak Dünya yörüngesine en az 16 ton yük taşıyabiliyor. Bu kapasitesi nedeniyle SpaceX’in Falcon 9 roketiyle karşılaştırılıyor.
Çin’in yeniden kullanılabilir roket teknolojisiyle uydu fırlatma maliyetlerini düşürmeyi ve ABD’nin bu alandaki üstünlüğüne meydan okumayı hedeflediği belirtiliyor. Reuters’a göre geri alınan güçlendiricinin 2026 sonuna kadar yeniden fırlatılması planlanıyor.
Başarılı denemenin ardından Çinli uzay şirketlerinin hisseleri yükseldi. China Spacesat ve China Satellite Communications hisseleri, ülkede günlük işlem için izin verilen yüzde 10’luk üst sınıra ulaştı.
