ABD - İran savaşı, NATO Zirvesi için Ankara'da bulunan ABD Başkanı Donald Trump'ın taraflar arasındaki ateşkesin sona erdiğini açıklamasıyla yeni bir boyuta taşındı. Küresel petrol arzının kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nın statüsü hakkında iki ülkeden peş peşe açıklamalar gelirken, İran boğazın süresiz olarak kapatıldığını ilan etti, ABD Merkez Komutanlığı ise seyir özgürlüğünün süreceğini belirterek bu açıklamayı yalanladı.
AVRUPA'DA YAKIT ALARMI: STOKLAR BİR AYIN ALTINA İNDİ
Artan jeopolitik risk, zaten hassas bir dengede olan Avrupa enerji piyasasını doğrudan tehdit ediyor. Yaz sezonunun en yoğun döneminde jet yakıtı stokları bir ayın altına inen Avrupa’da, üçüncü çeyrekte günlük 600 bin varile yakın arz açığı öngörülüyor. İthalat oranlarının yüksekliği sebebiyle İngiltere, Fransa ve Almanya tedarik kesintilerine karşı en kırılgan ülkeler olarak öne çıkıyor. Avrupa Komisyonu acil durum rezervlerinin koordineli kullanımını gündeme getirse de, arz hatlarındaki bu tıkanma ve yüksek maliyetler sebebiyle havayolu bilet fiyatlarında kısa vadede bir indirim beklenmiyor.
PETROLÜN TIRMANIŞI VE MERKEZ BANKALARININ SIKI PARA POLİTİKASI ÇIKMAZI
Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizliklerin enerji piyasalarındaki risk primini artırmasıyla Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4’ün üzerinde yükseldi. Petrol fiyatlarındaki bu sert tırmanış, küresel piyasalarda yeni bir enflasyon dalgası yaşanabileceği endişesini tetikledi. Yatırımcılar, bu hafta açıklanacak ABD Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerine odaklanırken, temmuz ayı sonunda gerçekleştirilecek kritik toplantıda Fed'in faiz indirimlerini erteleyebileceği, hatta daha sıkı bir para politikasına dönebileceği yönündeki beklentiler kuvvetlendi.
Euro Bölgesi'nde ise enflasyonun resmi hedef olan yüzde 2'nin üzerinde kalmaya devam etmesi, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) stratejilerini yeniden tartışmaya açtı. Kamu borcundaki hızlı yükselişin para politikasını zorlaştırdığını belirten ekonomi çevreleri, ECB'nin "fırsatçı enflasyon düşürme" stratejisini benimsediğini düşünüyor. Bu yaklaşıma göre banka, ekonomiyi sert bir resesyona sokacak yeni faiz artışları yerine mevcut sıkı duruşu koruyarak zaman içinde talebin ve enerji fiyatlarının doğal yollarla dengelenmesini bekliyor. Ancak bu strateji, enflasyonun beklenenden uzun süre yüksek kalması durumunda merkez bankasına olan güvenin sarsılması riskini de barındırıyor.
TAHVİL FAİZLERİNDEKİ HAREKETLİLİK VE EMTİA PİYASALARINDAKİ SERT SATIŞLAR
Artan enflasyon kaygıları finansal piyasalarda güvenli liman arayışını hızlandırırken, ABD Hazine tahvillerinde son dönemin en yüksek seviyeleri test edildi. Faiz beklentilerine en duyarlı gösterge olan iki yıllık ABD tahvil getirisi yüzde 4,24’e tırmanarak 2025 yılının zirvesine ulaşırken, 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,59 seviyesine yükseldi. Tahvil getirilerindeki artış ve ABD dolarının küresel ölçekte güç kazanması, normal şartlarda jeopolitik krizlerden olumlu etkilenen altın fiyatları üzerinde ters bir baskı oluşturdu. Ons altın, güçlü doların güvenli liman etkisini bastırmasıyla yüzde 1'in üzerinde değer kaybederek 4 bin 100 doların altına indi ve 4 bin 64 dolar seviyesine kadar geri çekildi.
TÜRK YATIRIMCISI DİKEN ÜSTİNDE: DÜNYA ÇALKANIYOR, İÇ PİYASA VE KRİPTO GERİLİYOR
Küresel emtia piyasasındaki bu sert düşüş Türkiye iç piyasasına da doğrudan yansıdı. Yurt içinde gram altın yüzde 1,29 değer kaybederek 6 bin 135,63 TL’ye, çeyrek altın ise yüzde 1,36 düşüşle 9 bin 911,78 TL seviyesine geriledi. Analistler, teknik açıdan ons altında 4 bin dolar seviyesinin önemli bir destek olduğunu belirtirken, piyasaların yönü açısından Fed Başkanı Kevin Warsh’ın Kongre’de yapacağı sunumların ve haziran ayı ABD enflasyon verisinin belirleyici olacağını öngörüyor.
Jeopolitik gerilimden olumsuz etkilenen bir diğer yatırım aracı ise kripto para piyasası oldu. Petrol fiyatlarındaki yükselişin makroekonomik dengeleri bozması ve faizlerin uzun süre yüksek kalacağı beklentisi, riskli varlıklardan çıkışı hızlandırdı. Bitcoin, yeni haftanın ilk işlemlerinde yüzde 1,8 değer kaybederek 62 bin 743 dolara geriledi. Böylece lider kripto para birimi, ekim ayında kaydettiği tarihi zirve seviyesinin yaklaşık yüzde 50 gerisinde kalırken, sekiz haftadır aralıksız süren spot Bitcoin ETF çıkışları kurumsal yatırımcının temkinli duruşunu net bir şekilde ortaya koydu.
Odatv.com
