James Webb Uzay Teleskobu’ndan (JWST) elde edilen yeni veriler, yaklaşık 60 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve “pembe gezegen” olarak bilinen GJ504b adlı gökcisminin atmosferinde tuzlu bulutların bulunabileceğini ortaya koydu.
Araştırma, GJ504b’nin atmosferinin daha önce incelenen birçok gezegen ve kahverengi cüceden farklı özellikler taşıdığını gösterdi. Bilim insanları, elde edilen spektral veriler ile bilgisayar simülasyonlarını karşılaştırarak gökcisminin atmosferik yapısını yeniden oluşturdu.
Kuzeybatı Üniversitesinde (Northwestern University) doktora sonrası araştırmacı olarak görev yapan ve çalışmanın başyazarı olan Aneesh Baburaj, GJ504b’nin yer tabanlı teleskoplarla keşfedilen en soğuk gezegen kütleli yoldaşlardan biri olduğunu belirtti. Baburaj, nesnenin son derece sönük olması nedeniyle uzun yıllardır ayrıntılı şekilde incelenemediğini, James Webb’in ise bu konuda önemli veriler sağladığını ifade etti.
İlk kez 2013 yılında keşfedilen GJ504b, Güneş’e benzeyen bir yıldızın etrafında, Dünya’nın Güneş’e uzaklığının 40 katından daha uzak bir yörüngede bulunuyor. Bilim insanları gökcisminin dev bir gezegen mi yoksa kahverengi cüce olarak adlandırılan “başarısız yıldızlardan” biri mi olduğu konusunda henüz kesin bir görüş birliğine varabilmiş değil.
Araştırmaya göre GJ504b, Jüpiter’den yaklaşık yüzde 10 daha küçük görünmesine rağmen yaklaşık 25 kat daha büyük bir kütleye sahip. Yaklaşık 290 santigrat derece sıcaklığa sahip olduğu tahmin edilen gökcismi, benzer kütledeki birçok nesneden daha soğuk özellikler gösteriyor.
Araştırmacılar, atmosferde gözlenen sıra dışı sıcaklık dağılımını açıklayabilmek için farklı bulut modelleri üzerinde çalıştı. Yapılan simülasyonlarda en tutarlı sonuçların tuz bulutlarıyla elde edildiği belirtildi. Bu bulutların potasyum klorür veya çinko sülfür gibi bileşiklerden oluşabileceği değerlendiriliyor.
Çalışmada ayrıca GJ504b’nin atmosferinde su buharı, karbon monoksit, metan, amonyak ve hidrojen sülfür gibi çeşitli kimyasal bileşiklerin izlerine rastlandı. Bilim insanları, bu bileşenlerin pembe renkli sis tabakasıyla birlikte gökcisminin sıra dışı görünümünü açıklayabileceğini düşünüyor.
Araştırmacılar, elde edilen bulguların yalnızca GJ504b’nin yapısını anlamaya değil, aynı zamanda benzer şekilde soğuk ve sönük gökcisimlerinin oluşumu ve evrimine ilişkin yeni bilgiler sağlamaya yardımcı olacağını belirtiyor.
Araştırma sonuçları, bilimsel dergi The Astrophysical Journal’da yayımlandı.
