Avrupa, son yılların en şiddetli sıcak hava dalgalarından biriyle mücadele ederken kıtanın düşük klima kullanım oranı yeniden gündemde. Fransa'da sıcaklıkların 42 dereceye kadar yükselmesi, İngiltere ve İspanya'da haziran ayı sıcaklık rekorlarının kırılmasıyla birlikte milyonlarca Avrupalı serinleme imkanı olmadan aşırı sıcaklarla karşı karşıya kaldı. Verilere göre AB’de klima kullanımı oldukça düşük seviyede bulunurken ABD’de ise oranlar hayli yüksek. Türkiye ise Avrupa’ya yakın olsa da hızla büyüyor.
ABD ile Avrupa arasında büyük fark, Türkiye ise geçiş döneminde
Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) verilerine göre ABD ve Japonya'daki hanelerin yaklaşık %90'ında klima bulunurken Avrupa'da bu oran yalnızca %20 seviyesinde. Başka bir ifadeyle Avrupa'da her 5 evden yalnızca 1'i klimaya sahip
Türkiye ise bu tablo içinde Avrupa'ya daha yakın bir konumda bulunuyor. Ancak son yıllarda artan sıcaklıklar ve tüketici alışkanlıklarındaki değişim, klima kullanımını hızla artırıyor.
İSKİD'in İklimlendirme Zirvesi 2026 kapsamında paylaştığı verilere göre 2024 yılında yaklaşık 2,5 milyon adet olan yurt içi split klima satışları, 2025'te 3 milyon adede yükseldi. Böylece pazar yalnızca bir yılda yaklaşık %20 büyüme kaydetti. Ticari tarafında ise ortalama oran yüzde 85 seviyesinde.
Avrupa neden klimaya mesafeli?
Uzmanlara göre Avrupa'daki düşük klima kullanımının arkasında birden fazla nedenbulunuyor. Kıtanın büyük bölümünde yaz aylarının uzun yıllar boyunca görece serin geçmesi nedeniyle binalar sıcak havaya değil, kışın ısıyı içeride tutmaya odaklanacak şekilde tasarlandı. Ancak Dünya Meteoroloji Örgütü'ne göre Avrupa, küresel ortalamanın iki katından daha hızlı ısınıyor ve aşırı sıcaklar giderek daha sık görülüyor.
Bunun yanında yüksek elektrik fiyatları da klima kullanımını sınırlayan önemli etkenlerden biri. Bruegel verilerine göre Avrupa Birliği'nde sanayi elektriği fiyatları 2024 yılında ABD'nin yaklaşık 2,5 katı seviyesinde bulunuyor. Eski binalara sonradan klima kurulmasının yüksek maliyetli olması ve bazı ülkelerde klimanın çevre açısından gereksiz bir tüketim olarak görülmesi de yaygınlaşmayı yavaşlatıyor.
Avrupa'da art arda yaşanan sıcak hava dalgaları klima kullanım alışkanlıklarını değiştirirken benzer eğilim Türkiye'de de enerji tüketimine doğrudan yansıyor. Ember analizine göre Türkiye'de soğutma kaynaklı elektrik tüketimi son üç yılda %26 artarak 2024'te 10 TWh'ye ulaştı. Temmuz 2025'te yaşanan aşırı sıcaklarda ise ülkenin en yüksek saatlik elektrik tüketimi 59 GWh ile rekor kırarken tüketimin %18'i klimalardan ve diğer soğutma sistemlerinden kaynaklandı.
