Artan maliyetler, yalnızca mutfak harcamalarını ve kira giderlerini değil, çocukların sosyal hayatını da doğrudan sınırlandırıyor. Bir çocuğun alışveriş merkezinde geçireceği yaklaşık dört saatlik standart bir etkinliğin faturası 1.000 ile 1.500 lira arasında değişiyor. Sadece bir öğrenci sinema bileti 200-300 lira seviyelerinden satılırken, küçük boy mısır ve içecek için 200 lira ödeniyor. En uygun fast food menüsünün fiyatı 250 liradan başlarken, çocukların oyun alanında vakit geçirmesi veya birkaç jetonluk eğlence için ailelerin 250 ila 350 lira arasında ek bir bütçe ayırması gerekiyor.
DÖRT KİŞİLİK AİLEYE 5 BİN LİRALIK HAFTA SONU FATURASI
Bireysel maliyetlerin ötesinde, aktiviteye ailenin diğer bireylerinin de katılması faturayı katlıyor. Anne, baba ve iki çocuğun birlikte sinemaya gitmesi, yemek yemesi ve oyun alanında vakit geçirmesi durumunda toplam harcama 3 bin ila 5 bin lira bandına ulaşıyor. Bu rakama otopark ve ulaşım giderleri de dâhil edildiğinde, sıradan bir pazar günü etkinliği aile bütçesinde büyük bir gedik açıyor. Bir dönem orta gelirli aileler için sıradan kabul edilen sinema, yemek ve oyun alanı gibi hafta sonu aktiviteleri, bugün birçok aile için yalnızca özel günlerde yapılabilen harcamalara dönüşmüş durumda.
GELİŞİM ODAKLI KURSLAR VE KAMPLAR ERİŞİLMEZ SEVİYEDE
Çocukların sosyalleşme maliyetindeki artış hafta sonu etkinlikleriyle de sınırlı kalmıyor. Sinema ve oyun alanı gibi aktivitelerin yanı sıra çocukların gelişimini destekleyen spor kursları, yüzme eğitimleri, müzik dersleri ve robotik kodlama gibi etkinliklerin ücretleri de hızla yükseliyor. Büyükşehirlerde bir çocuğun düzenli olarak katıldığı spor veya sanat kursunun aylık maliyeti 5 bin lirayı buluyor. Yaz kampları ve özel eğitim programlarına katılım sağlamak isteyen ailelerin ise 10 bin liranın üzerinde bir tutarı gözden çıkarması gerekiyor. Bu tablo, çocukların sosyal hayata katılımının önünde büyük bir ekonomik bariyer oluşturuyor.
UZMAN UYARISI: SOSYAL ALANLAR BİTİYOR, ÇOCUKLAR EKRANA KİLİTLENİYOR
Türkiye gazetesinden Kaan Zenginli'ye konuşan Sosyolog Dr. Ayşe Demir Ekonomik baskıların yalnızca aile bütçelerini değil çocukların gündelik hayat alışkanlıklarını da değiştirdiğini belirterek süreci şu sözlerle açıkladı:
“Aileler harcamalarını yeniden önceliklendirirken ilk etapta zorunlu olmayan giderleri kısmaya başlıyor. Sinema, tiyatro, oyun alanları ve çeşitli sosyal aktiviteler de bu kalemler arasında yer alıyor. Ancak bu durumun etkisi yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyolojik sonuçlar da doğuruyor.”
Çocukların akranlarıyla bir araya gelerek sosyalleştiği alanların giderek azaldığını vurgulayan Demir, sözlerini şöyle tamamladı:
“Eskiden daha sık yapılan hafta sonu etkinlikleri artık özel günlere erteleniyor. Bunun sonucunda çocuklar kamusal ve sosyal alanlardan çekilirken, ev içerisinde dijital ekranlarla daha fazla vakit geçirmeye başlıyor. Dijital araçlar kısa vadede bir alternatif gibi görünse de yüz yüze iletişimin, ortak deneyimlerin ve fiziksel aktivitenin yerini tam olarak dolduramıyor.”
