MEHMET KAYA / URUMÇİ
Fuar nedeniyle düzenlenen uluslararası medya ziyaretinde, Sincan’a yönelik merkezi hükümetin desteklediği yatırımlar ve projeler, geçmişte sorunlarla ve insan hakları tartışmalarıyla gündeme gelen bölgede daha “özgüvenli ve kapsamlı” bir tanıtım dikkati çekti. Fuar Kapsamında Çin’in idari olarak ikinci güçlü kişisi Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Siyasi Büro Daimi Komitesi Üyesi ve Başbakan Yardımcısı Ding Xuexiang, bölgenin küresel ekonomideki yerine işaret ederek, 4 maddelik bir eylem planı önerisini açıkladı. Türkiye Büyükelçisi Selçuk Ünal, Orta Koridor projesinde yeni bir tur görüşmeye hazırlanıldığını açıkladı.
Güneş enerjisi yatırımları yoğun
Gezi kapsamında uluslararası medyaya Urumçi, Turfan ve Hotan illerinde enerji, tarım ve makine yatırımları gösterildi. İllerin turizm ve başta makine olmak üzere üretim kapasitesi öne çıkarıldı. Bölgede çok yoğun güneş enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımları dikkati çekti. Bunlar arasında güneş ışınlarının tek noktada toplanmasıyla termik elektrik üretimi ile PV güneş panellerinin birlikte kullanıldığı 1000 GW kurulu güçte hibrit bir santral da tanıtıldı. Sincan’ın, Çin’in sanayiciler için en ucuz elektriğinin verildiği bölge olarak yatırımcılara avantaj sağladığı vurgulandı.
Medyaya yönelik bölge gösterimleri yanında merkezi hükümetin “küresel çağrısı” 22-26 Haziran günleri arasında Pekin’deki China International Supply Chain Expo – CISCE ile kesişen tarihlerdeki Urumçi 25-29 Haziran 9. Çin-Avrasya Fuarı (China-Eurasia Expo) açılış töreninde yapıldı. Sincan “kuşak” projesinin “İpek Yolu Ekonomik Kuşağının Çekirdek Bölgesi” olarak tanımlanıyor. Açılış törenine Çin’in gelecekteki lider adaylarından biri olan Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Siyasi Büro Daimi Komitesi Üyesi ve Başbakan Yardımcısı Ding Xuexiang yanında Kazakistan ve Kırgızistan Başbakan Yardımcıları, Pakistan Ulusal Meclis Başkan Vekili Sayed Ghulam Mustafa katıldı.
Her zamankinden daha fazla birlik çağrısı
Ding Xuexiang, “küresel sorunların” yaşandığı ortamda, Kuşak Yol girişiminin ekonomik vaatleri söylemini tekrarlarken Avrasya ülkelerinin “her zamankinden daha fazla birlikte çalışma” arzusunda olduğunu söyledi. Ding Xuexiang bu kapsamda 1-Ülkelerin talep, çıkar ve büyüme eksenlerinin birleştirildiği “kalkınma stratejilerinin uyumlaştırılması”, 2-Tarife ve tarife dışı engellerin azaltılarak dışa açıklığın artırılması için “sürekli dışa açık yapının genişletilmesi”, 3-Kurumsal-mevzuatın uyumlaştırıldığı, teknoloji ve sermaye yanında insanların da hareketliliğinin sağlandığı (yumuşak bağlantısallık) içeren “çeşitlendirilmiş ve verimli lojistik ağının inşası”, 4-Üretim, bilim-teknoloji ve sanayi inovasyonunun teşviki" politikalarını önerdi.
İkinci toplantı için Çin'den tarih bekliyoruz
Fuara Türkiye’den milli katılım organizasyonuyla gelen 4, bağımsız katılan 2 gıda firması katıldı. Çin firmalarının ise robot ve makine-taşımacılık olmak üzere ağırlıklı olarak yüksek teknoloji ürünlerine geniş alan ayırdığı gözlendi. Açılış törenin ardından Türk medyasına konuşan Türkiye’nin Çin Büyükelçisi Selçuk Ünal, Çin devletinin bölgenin yeraltı kaynakları, energy, gıda ve lojistik alanlarına büyük yatırımlar yaptığını vurguladı. 10 ay önce başladığı görevi sonrası üçüncü kez bölgeye geldiğini belirten Büyükelçi, “(Çin) Bu bölgeyi dünyaya ve tabii öncelikle Orta Asya Cumhuriyetlerine açmak istiyor” dedi.
Bölgenin “Kuşak” yaklaşımı içinde Türkiye’nin geliştirdiği “Orta Koridor” projesine işaret eden Ünal, “Önceki yıl bu konuda (Orta Koridor) bir toplantı yapıldı. İkinci toplantı için Çin tarafından tarih bekliyoruz. Dolayısıyla bizim burada konuştuğumuz konulardan bir tanesi. ..(Orta Koridor ve Kuşak Yol Girişiminin uyumlaştırılması) Pekin’de takip ettiğimiz bir konu, olursa, bu harmonizasyon konusunda çalışmalarımızı sürdüreceğiz” dedi.
