“Murdoch’lanmak.”News Corp’un iki eski gazetecisi Andrew Dodd ve Matthew Ricketson, yeni kitapları Getting Murdoched’ta bu kavramı, Rupert Murdoch’ın medya imparatorluğunda yayın çizgisine ters düşen kişi ve fikirlerin editoryal saldırılarla hedef alınması olarak tanımlıyor.
Guardian’ın haberine göre Avustralyalı gazetecilik akademisyenleri Dodd ve Ricketson, kitabı Murdoch medyasının ABD, Britanya ve Avustralya’daki etkisi üzerine kurdu. Kitapta, News Corp ve Fox Corporation çatısı altındaki yayın organlarında belirli kişilere yönelik tekrar eden bir davranış kalıbı olduğu savunuluyor. Yazarlar, bu yöntemin yalnızca hedef alınan kişilere zarar vermediğini, kamusal tartışmayı da zayıflattığını öne sürüyor.
“Murdoch’lanmak” ne demek?
Dodd ve Ricketson’a göre “Murdoch’lanmak”, fikirleri ya da eylemleri medya patronunun siyasi ve yayın çizgisiyle uyuşmayan kişilerin haberler, köşe yazıları ve televizyon yayınları üzerinden kişisel saldırılara maruz kalması anlamına geliyor.
Yazarlar, kitapta bu yöntemin genellikle benzer aşamalarla işlediğini savunuyor:
- Önce hedef alınan kişinin bir sözü, sosyal medya paylaşımı ya da davranışı bulunuyor.
- Ardından bu unsur bağlamından koparılarak büyütülüyor.
- Sonra çok sayıda haber ve yorumla kişi sürekli gündemde tutuluyor.
- Böylece asıl tartışma ya da kişinin savunduğu fikir geri plana itiliyor.
Kitapta bu yöntem “karanlık sanat” olarak tarif ediliyor. Dodd ve Ricketson, iyi gazetecilik ile editoryal zorbalığın bazı araçları paylaşabildiğini, ancak Murdoch medyasında birçok örnekte bu çizginin aşıldığını savunuyor. Yazarlara göre “ısrar” gazetecilik için gerekli olabilir; fakat bunun fazlası hedef alınan kişi için zorbalığa dönüşebiliyor.
Kitap 'hedef alınanlara' adandı
Getting Murdoched, “zorbalığa uğrayanlara” ithaf edildi. Kitapta Murdoch medyasının yalnızca siyasi güç odaklarını değil, bireyleri de hedef alan bir gazetecilik tarzı geliştirdiği iddia ediliyor.
Dodd ve Ricketson, Murdoch hakkında bugüne kadar çok sayıda biyografi, iş dünyası analizi ve aile içi güç mücadelesi anlatısı yazıldığını; ancak News Corp ve Fox yayınlarının bireyler ve demokratik tartışma üzerindeki etkisinin yeterince incelenmediğini söylüyor.
Yazarlar kitapta ABD, Britanya ve Avustralya’dan yaklaşık 50 vaka inceliyor. Hedef alınanlar arasında akademisyenler, iklim bilimciler, kadın hakları savunucuları, Müslümanlar, LGBTİ+ bireyler, yerli hakları savunucuları ve sıradan yurttaşlar yer alıyor.
David Nutt örneği: Çocukları üzerinden hedef alındı
Kitapta anlatılan örneklerden biri, Britanya’da eski hükümet uyuşturucu danışmanı Prof. David Nutt. Nutt, 2009’da katıldığı bir tartışmada alkolün toplum için bazı psikedelik maddelerden daha büyük bir sorun olduğunu söyledi.
Bu açıklamanın ardından The Sun’dan bir muhabir Nutt’ı aradı ve çocuklarının uyuşturucu ve içki alışkanlıkları hakkında haber hazırladıklarını söyledi. Gazete daha sonra “Off his Nutt” başlığıyla Nutt’ın çocuklarının Facebook sayfalarından alınmış fotoğrafları yayımladı.
Dodd ve Ricketson’a göre bu haber, Nutt’ın uyuşturucu politikalarına ilişkin ilerici görüşlerini cezalandırmak ve onu ikiyüzlü göstermek amacı taşıyordu. Yazarlar, Nutt’ın çocuklarının ise “haksız yere teşhir edilen ve alay konusu yapılan yan hasara” dönüştüğünü belirtiyor.
Larissa Behrendt: 'Psikolojik suikast gibi hissettirdi'
Kitapta yer verilen bir diğer örnek, Avustralyalı akademisyen Larissa Behrendt. Behrendt, sosyal medyada yerli lider Bess Price hakkında yaptığı bir şaka nedeniyle The Australian’ın hedefi oldu. Paylaşımını silip özür dilemesine rağmen gazete, yazarlara göre 16 gün içinde konuyla ilgili 16 haber yayımladı.
Dodd ve Ricketson, bu yayınların yalnızca tek bir sosyal medya paylaşımına verilen tepki olmadığını; kentli, ilerici ve açık sözlü yerli Avustralyalılara yönelik daha geniş bir saldırı olarak okunabileceğini savunuyor.
Behrendt, kitap için verdiği röportajda yaşadıklarını “psikolojik suikast” olarak tanımladı. “Yıkıldığımı hissettim. Bir daha geri dönemeyecekmişim gibi hissettim” dedi.
Fox News’in hedef aldığı öğretmen mesleği bıraktı
ABD’den verilen örneklerden biri de Kaliforniyalı trans öğretmen Flint Del Sol. Kitaba göre Del Sol’un LGBTİ+ öğrenciler için oluşturduğu okul kütüphanesine ilişkin paylaşımları Fox News’in dikkatini çekti.
Fox News, kütüphanedeki bazı materyalleri cinsellik ve BDSM ifadeleriyle ilişkilendiren haberler yayımladı. Del Sol, yazarlarla yaptığı görüşmede haberlerin kendisini, okulunu ve öğrencilerine yönelik çalışmasını kasıtlı olarak yanlış tanıttığını söyledi.
Kitaba göre haberlerin ardından okula tehdit telefonları geldi, kundaklama tehditleri yapıldı ve sonunda bomba ihbarı yaşandı. Del Sol iki yıl sonra öğretmenliği bıraktı. Kararını “Bir gün eve dönemeyeceğimden emindim” sözleriyle anlattı.
Küresel medya ağı etkiyi büyütüyor
Yazarlara göre Murdoch medyasının etkisini artıran unsurlardan biri, aynı yayın çizgisinin farklı ülkelerdeki medya organları üzerinden tekrar edebilmesi. Dodd, Fox News’te başlayan bazı kampanyaların Avustralya’daki sağ eğilimli Sky News yayınlarında da tartışma başlığına dönüştüğünü belirtiyor.
Dodd ve Ricketson, bu nedenle “Murdoch’lanmak” olarak tanımladıkları yöntemin yalnızca yerel bir medya saldırısı değil, küresel ölçekte yankılanabilen bir hedef alma biçimi olduğunu savunuyor.
Guardian, News Corp ve Fox News’e yorum talebiyle başvurduğunu bildirdi.
