100 milyar ağaç dikilecek
1978 yılında başlatılan ve 2050'de tamamlanması hedeflenen Büyük Yeşil Duvar projesi, Gobi ve Taklamakan çöllerinin yayılmasını yavaşlatmayı amaçlıyor. Çin bugüne kadar proje kapsamında 66 milyar ağaç dikti ve önümüzdeki yıllarda buna 34 milyar ağaç daha eklemeyi planlıyor.
Çalışmada doğal ve insan eliyle oluşturulan ormanların iklim değişikliği ile yükselen atmosferik CO2 seviyelerine nasıl tepki verdiği araştırıldı. Araştırmada ormanların büyüme hızını değerlendirmek için yaprak alan indeksi (Leaf Area Index - LAI) kullanıldı. Ağaç tepelerindeki yaprak yoğunluğunu gösteren bu ölçüt, aynı zamanda karbon tutulmasını etkileyen önemli göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.
Yapılan analizler dikilen ormanların yaprak alanının doğal ormanlara göre yüzde 66 daha hızlı arttığını ortaya koydu. Bu farkın önemli bölümü, dikilen ormanların ortalama olarak çok daha genç olmasından kaynaklanıyor. Genç ağaçlar doğal olarak yaşlı ağaçlardan daha hızlı büyüyor.
Araştırmacılar, aynı yaş grubundaki ve benzer çevresel koşullara sahip ormanları karşılaştırdıklarında ise dikilen ormanların yine de yüzde 4,6 daha hızlı büyüdüğünü belirledi.
CO2'ye verilen tepki daha güçlü olabilir
Bu uygulamalar sayesinde ağaçların ışık, su ve besin maddeleri için rekabeti azalırken atmosferde yükselen CO2 seviyelerinin oluşturduğu büyüme etkisi de daha belirgin hale geliyor.
Araştırmacılar buna rağmen yapay ormanların doğal ormanlardan neden farklı davrandığının halen tam olarak açıklanamadığını söylüyor. Ayrıca bu durumun karbon tutma kapasitesinin doğru hesaplanması açısından yeni sorular ortaya çıkardığı ifade ediliyor.
Avantaj kalıcı değil
Araştırmaya göre dikilen ormanların büyüme avantajı ağaçlar 30 ila 40 yaşına ulaştığında en yüksek seviyeye çıkıyor ancak 40 yaş sonrasında belirgin şekilde azalıyor. Buna karşılık doğal ormanlar daha yavaş fakat istikrarlı biçimde büyümeye devam ediyor.
Bu nedenle araştırmacılar, dikilen ormanların kısa vadede karbon emilimi açısından önemli bir araç olduğunu ancak uzun vadeli karbon depolama ve ekosistem dayanıklılığı söz konusu olduğunda doğal ormanların yerinin doldurulamayacağını vurguluyor.
Araştırmacılar, günümüzde kullanılan birçok küresel iklim modelinin doğal ve dikilen ormanları yeterince ayırt etmediğini, ayrıca ormanların yaşa bağlı gelişim süreçlerini de tam olarak yansıtmadığını belirtiyor. Bu nedenle mevcut modellerin karbon hesaplamalarında önemli farklılıklar oluşabileceği ifade ediliyor.
