Fransız Ulusal Meclis, Ocak ayında Senato’nun reddettiği yardımlı ölüm yasa tasarısını 295’e karşı 232 oyla kabul etti.
“Bu oylama, ciddiyet, saygı ve onurla yürütülen kapsamlı bir kamuoyu tartışmasının ve birkaç yıllık çalışmanın tamamlanması anlamına geliyor” diye yazdı Ulusal Meclis Başkanı Yaël Braun-Pivet, oylamanın ardından X’te yayımladığı mesajında.
Tasarı, Fransa’da tartışmalara yol açarak hayatın sonuna ilişkin yardımların nasıl düzenleneceği konusunda hararetli bir kamuoyu tartışmasını tetikledi.
İlk sunulduğundan bu yana metin birçok kez değiştirildi. Eleştirmenler bölünmüş durumda: bazıları tasarının süreç içinde sulandırıldığını savunurken, diğerleri hâlâ fazla esnek olduğunu düşünüyor.
Buna karşılık, yasadan sorumlu milletvekilleri nihai metnin “bir denge noktasına ulaştığını” belirtiyor.
Raportör Philippe Vigier’e göre tasarı, hastalar için yeni haklar getiriyor, sağlık çalışanlarına sürece katılmama özgürlüğü tanıyor ve hastalar, profesyoneller ile yakınları için güvence mekanizmaları öngörüyor.
Bu yasa ne anlama gelecek?
Tasarı, ileri veya son evrede ciddi ve tedavi edilemez bir hastalığı bulunan yetişkinlere yardımlı ölüm hakkı tanıyor.
Nihai metindeki temel değişikliklerden biri, yalnızca psikolojik ıstırabın yardımlı ölüme erişim için başlı başına gerekçe olmaktan çıkarılması.
Maddenin uygulanmasını fiziksel olarak kendi başına yapamayacak durumda olan hastalar için, bunun bir doktor veya hemşire tarafından gerçekleştirilmesine izin verilecek.
Hastaların 18 yaşın üzerinde olmaları ve Fransız vatandaşı ya da ülkede ikamet ediyor olmaları gerekecek.
Bir sağlık ekibinin, hastanın “ileri veya son evrede” ciddi ve tedavi edilemez bir hastalığa sahip olduğunu, sürekli, dayanılmaz ve tedavi edilemeyen ağrı çektiğini ve ölümcül ilacı kendi özgür iradesiyle talep ettiğini doğrulaması gerekecek.
Tasarı ayrıca, bu işleme katılmak istemeyen sağlık çalışanları için bir vicdani çekince maddesi getiriyor ve bu durumda hastayı başka sağlık profesyonellerine yönlendirmelerini zorunlu kılıyor.
Onaya giden uzun yol
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 2022’de yaşamın sonuna ilişkin bir yasa tasarısı sunma sözü vermişti.
Resmi olarak ilk kez 2024’te sunulan tasarı, Mayıs 2025’te Ulusal Meclis tarafından kabul edildi.
Ancak Senato, 28 Ocak’ta tasarıyı 181’e karşı 122 oyla reddetti.
İki meclis arasındaki anlaşmazlığın ardından, yedi senatör ve yedi milletvekilinden oluşan ortak bir komisyon denge aramak üzere toplandı ancak uzlaşmaya varamayınca tasarıyı yeniden Ulusal Meclis’e gönderdi.
Metnin yeniden kabul edilmesinin ardından tasarı tekrar Senato’ya gidecek ve iki meclis hâlâ anlaşamazsa son sözü Ulusal Meclis söyleyebilecek.
