Ağız içinde oluşan küçük, beyaz veya sarı renkli yaralar olarak bilinen Aft, günlük yaşamı olumsuz etkileyen en yaygın ağız sağlığı sorunları arasında yer alıyor. Çoğu zaman birkaç milimetre çapında olmasına rağmen oluşturduğu ağrı nedeniyle yemek yemeyi, konuşmayı ve diş fırçalamayı zorlaştırabiliyor.
Uzmanlara göre aftlar genellikle zararsız olsa da sık tekrarlayan veya uzun süre iyileşmeyen yaralar farklı sağlık sorunlarının belirtisi olabileceği için dikkate alınmalı.
Aft Neden Oluşuyor?
Aftın kesin nedeni tam olarak bilinmese de birçok faktörün oluşumunda etkili olduğu düşünülüyor.
Uzmanların öne çıkardığı risk faktörleri şunlar:
- Yoğun stres
- Bağışıklık sistemindeki değişiklikler
- Ağız içinin yanlışlıkla ısırılması
- Sert diş fırçalama
- Vitamin ve mineral eksiklikleri (özellikle B12, folat ve demir)
- Hormonal değişiklikler
- Asitli ve baharatlı gıdalar
Bazı kişilerde aftlar belirli yiyeceklerin tüketilmesinden sonra daha sık görülebiliyor.
Belirtileri Neler?
Aftın en belirgin belirtisi ağız içinde gelişen ağrılı yaralardır.
Bunun yanında;
- Yanma hissi
- Yemek yerken şiddetlenen ağrı
- Konuşurken rahatsızlık
- Sıcak ve baharatlı yiyeceklere karşı hassasiyet
gibi şikayetler de görülebiliyor.
Çoğu aft 7 ila 14 gün içinde iz bırakmadan iyileşiyor.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Uzmanlara göre aşağıdaki durumlarda mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor:
- Aftın iki haftadan uzun sürmesi
- Çok sık tekrar etmesi
- Çapının büyük olması
- Ateş veya yutma güçlüğünün eşlik etmesi
- Çok sayıda yaranın aynı anda oluşması
Bu belirtiler, farklı hastalıkların araştırılmasını gerektirebilir.
Tedavi Nasıl Yapılıyor?
Aftların büyük bölümü kendiliğinden iyileşiyor. Ancak ağrıyı azaltmak ve iyileşmeyi hızlandırmak amacıyla doktor önerisiyle ağız gargaraları, lokal jel veya kremler kullanılabiliyor.
Uzmanlar, ağız hijyeninin korunmasının ve tahriş edici gıdalardan kaçınılmasının da iyileşme sürecini desteklediğini belirtiyor.
Korunmak Mümkün mü?
Aft oluşumunu tamamen önlemek mümkün olmasa da risk azaltılabiliyor.
Uzmanlar şu önerilerde bulunuyor:
- Dengeli ve vitamin yönünden zengin beslenmek
- Düzenli ağız ve diş bakımı yapmak
- Stresten mümkün olduğunca uzak durmak
- Çok sıcak ve aşırı baharatlı yiyecekleri dikkatli tüketmek
- Sert kıllı diş fırçaları yerine yumuşak kıllı fırça kullanmak
Küçük Görünse de Yaşam Kalitesini Etkiliyor
Uzmanlara göre aftlar hayati risk oluşturmayan ancak yaşam kalitesini belirgin şekilde düşürebilen ağız içi yaraları arasında yer alıyor. Özellikle sık tekrar eden aftların yalnızca geçici bir sorun olarak görülmemesi ve altta yatan nedenlerin araştırılması önem taşıyor.
