Uluslararası Para Fonu (IMF), Euro Bölgesi ülkelerinin mevcut enerji şokuyla mücadele için mali önlemleri daha da gevşetmek yerine bütçe dengelerini iyileştirmeleri gerektiği, yüksek borçlu ülkelerden ise ilave çaba beklenmesi gerektiği uyarısında bulundu.
IMF, Perşembe günü yayımlanan Euro Bölgesi ekonomisine ilişkin yıllık değerlendirme raporunda, 'Mali kuralların daha da gevşetilmesi, çerçevenin güvenilirliğini zedeleme ve borcu çok daha yukarı bir rotaya oturtma riski taşıyor.' ifadesine yer verdi.
Savunma harcamalarına imkân tanıyan yüzde 1,5’lik aşırı açık prosedürü zaten birlik genelinde yürürlükte; ancak enerji krizinden en fazla etkilenen AB ülkeleri, mali kuralların daha da gevşetilmesini talep ediyor. Orta Doğu’daki savaş sürerken, petrole ve gaza büyük ölçüde bağımlı Avrupalı ithalatçılar özellikle sert darbe alıyor.
Son ekonomik tahminler, krizin etkisini göstermeye başladığını ortaya koyuyor. Enflasyon yükselirken büyüme yavaşlıyor; Avrupa Merkez Bankası ise Perşembe günü faiz oranlarını 0,25 puan artırdığını açıkladı ve bunun bu yılki son artış olması da beklenmiyor.
IMF Başkanı Kristalina Georgieva, bir basın toplantısında gazetecilere, 'Üst üste gelen şoklar, tüketicileri ve işletmeleri korumak için mali tedbirler alınmasına yol açtı ve bu da ne yazık ki, her şok yaşandığında destek verileceği yönünde bir beklenti yarattı.' dedi.
'Daha fazla şoka açık bir dünyada yaşadığımız konusunda uyarıda bulunuyoruz. Yeni şokların geleceğini öngörmeli ve bunun son kez gerekli olmayacağını bilerek, kıt kamu kaynaklarını nasıl kullandığımız konusunda çok dikkatli olmalıyız.'
Yüksek borçlu ülkeler esneklik talep ediyor
Kuralların gevşetilmesini talep edenlerin başında İtalya Başbakanı Giorgia Meloni geliyor. Meloni, Mayıs ayı sonunda Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e gönderdiği mektupta, enerji kriziyle mücadelede daha fazla esneklik kullanılmasını istedi.
Buna karşılık Avrupa Komisyonu, geçen hafta yaptığı açıklamada esnekliğin yalnızca mevcut çerçeve içinde tanınabileceğini, savunmaya ayrılan yüzde 1,5’lik payın 0,3 yüzde puanlık bölümünün enerji harcamalarına aktarılmasına izin verileceğini bildirdi.
Georgieva, IMF’nin özellikle yüksek açık veren ülkeler başta olmak üzere, bu esnekliği nasıl kullandıkları konusunda ülkelerin disiplinli davranmasını görmek istediğini söyledi.
IMF, Komisyon’un son adımlarını memnuniyetle karşıladı ve İtalya gibi yüksek borçlu ülkelerin ne yapması gerektiğini ayrıntılandırdı.
Perşembe günkü açıklamada, 'Orta vadede yapısal mali uyum hâlâ zorunlu olmaya devam ediyor.' denilerek, Euro Bölgesi hükümetlerinden açıklarını azaltmaları, fazla verenlerin ise fazlalarını artırmaları isteniyor.
Almanya hariç tutulduğunda IMF, 2025-2031 döneminde yapısal birincil dengenin GSYH’ye oranının yaklaşık 3 yüzde puan iyileştirilmesini tavsiye ediyor; bunun 1,3 yüzde puanlık bölümü, esas olarak yüksek borçlu ülkeler için, mevcut temel senaryonun üzerine ek bir çaba anlamına geliyor.
Başka bir deyişle IMF, Euro Bölgesi ülkelerinden yapısal mali konsolidasyon isterken, halihazırda öngörülenden de fazla çaba göstermeleri gereken yüksek borçlu ülkeler için ilave sıkılaştırma talep ediyor.
Açıklamada, 'Mali uyum; harcamaların yeniden önceliklendirilmesi, harcama etkinliğinin artırılması ve hak düzenlemeleri gibi yapısal önlemleri, gelirleri artırmaya yönelik büyüme dostu reformlarla birleştiren kapsamlı ve inandırıcı bir strateji gerektirecektir.' ifadelerine yer veriliyor.
