Otelin ışıklandırılmış giriş kubbesinin altına üç eski araba sıralanmış. Üçü de siyah. Üçü de döneminin "araba estetiğini" yansıtıyor. En öndeki yanılmıyorsam bir 1952 "Mercury Eight" modeli. Amerikan araba tasarımında "Jet Estetiği Çağı" denilen dönemin son örneklerinden biri. Bana göre ise "Mike Hammer'ın" "Noir" çağının son sembollerinden biri. Altı yıl sonra, 1956'da, Amerikan arabasında "Pony Car" dönemi gelecek.
Davetiyede "Cocktail Chic" yazıyorsa ne giyersiniz?
Biraz sonra İstanbul Bosphorus Hilton otelinin "yeniden açılış" daveti başlayacak. Davetiyenin "Dress code" (Giyim) kısmında "Cocktail Chic" yazıyor. Ben lacivert üzerine çizgili bir kıyafetle gittim. Milimetric'in benim için diktiği özel bir kostüm. Floransa "Pitti Uomo Erkek Giyim" fuarına giderken benim için dikilmişti. Kravatım ise Koç Holding'in "100. Kuruluş Yıldönümü" için verilen davette hediye edilen bir Ferragamo idi. Bir kere daha anladım ki bu kavramlar konusunda ortak bir görüş yok. Davetlilerin yüzde 70'i koyu renk takım elbise ile gelmişti. Bazıları "Cocktail chic" diye kravat takmamış veya koyu bir blazer tercih etmişti. Kendimi biraz "Lüks giyinmiş Gonzo gazeteci" gibi hissettim.
71 yıl sonra çok başarılı bir renovasyon
İstanbul Bosphorus Hilton 71 yıl sonra tamamen renove edildi. Otel baştan sona yenilendi. Projeyi yapan "Autoban" harika bir iş çıkarmış. Zaten onların ve Tabanlıoğlu'nun yaptığı işleri hep seviyorum. Çok güzel bir geceydi. Birazdan anlatacağım. Ama önce sizi tam 71 yıl önceye döndüreceğim.
Kapıda 1950'ler tarzı bir "Zero Mustafa"
Daha kapıdaki karşılama sizi 71 yıl öncesine götürüyor. Arabanızın kapısını o yıllarda Hollywood filmlerinde gördüğümüz ünlü otellerin girişindeki "doormen"ler açıyor. Biraz içeride, resepsiyonun arkasında o yılın ilk kapı anahtarları... Karşılayan kızların kıyafetleri, saç stilleri, makyajları aynı yıl. "Bell boy" kıyafetleri derseniz… Her biri Wes Anderson'ın "Grand Budapest Hotel"indeki "Zero Mustafa"nın 1955 versiyonu. Kapıda zaman geriye sarmış. 1955'teyiz…
İki uçak geliyor: Biri "Uçan Halı", öteki "Sihirli Halı"
10 Haziran 1955… O akşam, Türkiye için çok önemli bir gündür. Ülkenin ilk "beş yıldızlı" oteli açılacaktır. Bu, aynı zamanda dönemin ilk küresel otel zinciri Hilton'un ilk büyük adımlarından biridir. İşte o geceden iki gün önce, yine dönemin en önemli ve efsanevi havayolu şirketi olan Pan Am'ın özel olarak kiralanan iki uçağı İstanbul Yeşilköy Havaalanı'na inmiştir. Uçaklardan birinin adı "Flying Carpet" (Uçan Halı), öteki ise "Magic Carpet"tır (Sihirli Halı).
Uçaktan "Rüzgâr Gibi Geçti'nin" süper starı iniyor
O uçaklardan inenlerden biri Hilton otellerinin kurucusu ve başkanı Conrad Hilton'dur. Yanında dönemin çok ünlü 8 Hollywood starı bulunmaktadır:
Rüzgâr Gibi Geçti'nin Melanie Hamilton'ı Olivia de Havilland,
O günlerde lakabı "Hollywood'un First Lady'si" olan Irene Dunne,
Artistik buz pateninden bir Hollywood efsanesi yaratan Sonja Henie,
Makineli tüfek gibi tap dansı yapan, "Kiss Me Kate" müzikalinin starı Ann Miller,
Dönemin efsane filmlerinden "Peyton Place"in oyuncusu Terry Moore…
Onların dışında Mona Freeman, Diana Lynn, Merle Oberon gibi ünlüler de var. Hepsi Hollywood'un "Altın Çağı'nın" süper starları.
Bu otelin temellerindeki büyük aşk hikâyesi neydi?
Tabii o gece gözler bir başka Hollywood starını daha arıyor: Zsa Zsa Gabor… Çünkü Hilton'un İstanbul'da kurulmasının arkasında, bir ucu Hollywood'a uzanan karmaşık bir aşk hikâyesi vardır. Zsa Zsa Gabor, Conrad Hilton'un eski eşidir. Ama geçmişte Türk devlet adamı ve Murat Belge'nin babası Burhan Asaf Belge ile evliyken İstanbul'da yaşamış ve bir Türk pasaportu taşımıştı. Gabor, "İstanbul'a mutlaka bir otel açmalısın" fikrini daha sonraki kocasının aklına sokan asıl isimdi.
Kırmızı kurdeleyi Türkiye Cumhuriyeti Devleti kesiyor
Açılış gecesi Türkiye "Devlet" olarak orada. Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başvekil Adnan Menderes, İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı Fahrettin Kerim Gökay törende.
Türkiye'yi jet set olayı ile bu otel tanıştırdı
Hilton'un açılışı Türkiye'nin ilk "küresel Jet Set (jet sosyete) olayıdır." Jet Set kavramı Türkiye'ye bir anlamda bu otelin açılışı ile girdi. Ben o yıl 8 yaşındaydım. O tarihte evimize Yeni Sabah gazetesi giriyordu. Ama benim ilk magazin ilgim İzmir Fuarı'na gelen Türk ünlülerle başladı. Hilton'un açılışı ile ilgili magazin olaylarını ise sonradan manyak kaynaktan okudum, orada bulunanlardan dinledim. Bu otel, gerçek anlamda bir "Dünya Jet Set" mekânıdır… Çok ilginç olaylar yaşanmıştır bu 71 yıl içinde.
Havuz başında çekilen fotoğraf dünyayı karıştırıyor
"Magazin Gazetecileri Derneği" üyesi bir gazeteci olarak size kısa bir "potpuri" yapayım. Açılışın en çok konuşulan magazin olayı, Hollywood yıldızı Terry Moore'un otelin bahçesindeki havuz başında bacak bacak üstüne atarak verdiği poz oldu. Birden acayip bir şehir efsanesi yayıldı. Dönemin muhafazakâr basın algısı nedeniyle Milliyet gazetesi fotoğrafı basarken Moore'un bacak kısmını gazete tasarımında fırça ve mürekkeple boyayarak (sansürleyerek) yayımladı.
En ünlü James Bond filminin meşhur resepsiyon sahnesi
Otel açılışından 8 yıl sonra, dönemin en iz bırakan filmlerinden birine dekor oldu. Sean Connery'nin oynadığı ve James Bond dizilerinin en akılda kalan filmlerinden biri olan "From Russia with Love" (Rusya'dan Sevgilerle) filminin meşhur resepsiyon sahnesi burada çekildi. Çekimleri sırasında Sean Connery otelde konakladı. Ama benim için en önemli magazin hikâyesi Brigitte Bardot ile ilgili olanıydı.
Otele siyah Cadillac'la gelen kürk mantolu Monique Dumas
Bardot 1956'da ünlü "Ve Allah Kadını Yarattı" filmini çekmişti. 1958 yılında İstanbul'a geldi. Kimliğini gizlemek amacıyla uçaktan kürkünün içinde yüzünü saklayarak indi. Hilton'un tahsis ettiği siyah Cadillac ile otele geldi ve resepsiyona kendisini "Monique Dumas" sahte ismiyle kaydettirdi.
Yeşilköy'de genç bir gazeteci "Brigitte" diye seslenince ne oldu?
Ancak havaalanında genç bir gazeteci onu fark eder ve arkasından "Brigitte" diye seslenir. Başını çevirince onun Brigitte Bardot olduğu anlaşılır. Bu noktadan sonra iş biraz "Babıali muammasına" döner. Anlatılanlara göre Brigitte Bardot genç gazeteciye, "Bu fotoğrafı yayınlamazsan yarın sabah kahvaltıda sana özel bir poz veririm, ben gittikten sonra yayınlarsın" demiş.
Uçak merdivenindeki kürk mantolu kadın fotoğrafı gerçek mi?
Bu olayı çok araştırdım. Dönemin Hayat dergisinde üzerinde kürkle uçaktan inen bir kadın fotoğrafı yayınlanmış ve altına da muhabirin "Hey Brigitte" diye seslendiği yazılmış. Yani hikâyeye uygun. Ancak kadın siyah saçlı ve Bardot'ya hiç benzemiyor. O tarihte bu fotoğrafın sahte olduğu, oradaki kadının bir Türk balet olduğu yazılmışti.
"Allah'ın yarattığı kadın" elinde Tercüman gazetesi ile poz verir mi?
Ayrıca bir de elinde Tercüman gazetesiyle poz verdiği bir fotoğrafını daha buldum ama onun da fotomontaj mı değil mi olduğunu pek çıkaramadım. İkinci muamma ise Brigitte Bardot'nun Hilton'da buluştuğu gizli aşkının kim olduğuydu. Bugüne kadar o da hiç öğrenilemedi. O da hiçbir zaman bilinemedi ve Türk magazin tarihinin muammalarından biri olarak kaldı.
O otelden Sophia Loren de Marlon Brando da geçti
Hilton Bosphorus'un hafızasında birçok başka dünya starı da var. Sophia Loren, Grace Kelly, Marlon Brando, Frank Sinatra, Louis Armstrong (1959'da otelde unutulmaz bir gala gecesi verdi), Michael Douglas, Anthony Quinn, Tina Turner ve Pavarotti otelde konaklayan ve etkinlik düzenleyen diğer dev isimlerdi.
Efsane Muhammed Ali, boksu bıraktığını bu otelde açıkladı
Dünyanın en büyük boks efsanesi Muhammed Ali de bu otelin hafızasına tarihi bir olayla geçmişti. 1976 yılında Türkiye ziyareti sırasında bu otelde kalmış ve boksu bıraktığını otelde düzenlediği basın toplantısıyla dünyaya duyurmuştu. Bosphorus Hilton'un tarihi liderlerle ilgili de zengin bir hafıza dolabı var. İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth; ABD Başkanları: John F. Kennedy, George H. W. Bush ve Bill Clinton; İtalya Başbakanı Berlusconi, Prens olduğu dönemde şimdiki İngiltere Kralı III. Charles da otelin misafirleri arasındaydı.
İlk 5 yıldızlı klimalı otel
1950'lerin Türkiye'sinde bu yalnızca bir otel açılışı değildi. Cumhuriyet'in Batı'ya açılma vizyonunun bir sembolü olarak görüldü. Otel açıldığı anda Türkiye'nin ilk uluslararası standartlardaki beş yıldızlı oteli oldu. Klima sistemi, merkezi sıcak su ve modern yangın güvenliği gibi birçok yenilik ilk kez bu ölçekte kullanıldı.
Mimarı, en önemli mimarlık ödülü Pritzker'i kazandı
Bina mimari açıdan da çok önemli bir hikâyeye sahip. Bina, Türk mimarlık tarihinin en önemli isimlerinden biri olan Sedad Hakkı Eldem ile Amerikan mimarlık firması Skidmore, Owings & Merrill'in ortak çalışmasıydı. Projede Amerikan tarafını daha sonra dünyanın en ünlü mimarlarından biri olacak Gordon Bunshaft temsil etti. Bunshaft, 1988 yılında mimarlığın Nobel'i sayılan Pritzker Mimarlık Ödülü'nü kazanmıştı.
71 yıl önceki açılış 5 gün 5 gece sürmüş
Biraz da dün geceyi anlatayım… 71 yıl önceki ilk açılış 5 gün 5 gece sürmüş. Bu defaki bir gecelikti. Davetin dört sahibi vardı. Hilton ve alanı bugün Doğan Ailesinin. Gecede aileyi Aydın Doğan, Sema Doğan, Arzuhan Doğan Yalçındağ, Vuslat Sabancı ve Hanzade Doğan Boyner temsil etti. Ayrıca Mehmet Ali Yalçındağ ve oğlu Alihan Yalçındağ da oradaydı.
Hilton'un dünya başkanı ve Avrupa kıdemli başkan yardımcısı
Karşı tarafta ise bütün Hilton grubunun Başkanı ve CEO'su Christopher J. Nassetta ile Hilton Avrupa Kıtası Operasyonlarından sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı David Kelly vardı. Nassetta 2007'de grubun başına geldikten sonra grup büyük atılımlar yaptı.
Soldan sağa: Hilton Avrupa Kıdemli Başkan Yardımcısı David Kelly; Paige Nassetta (Christopher J. Nassetta'nın eşi); Hilton Başkanı ve CEO’su Christopher J. Nassetta; Hilton Başkan Yardımcısı ve Avrupa, Orta Doğu ve Afrika Başkanı Simon Vincent CBE.
Aydın Doğan'ın masasında dört eski siyasetçi
Çok güzel bir geceydi. Bir masada Aydın Doğan, eski Başbakan Yardımcısı Hüsamettin Özkan, eski Devlet Bakanı Cavit Çağlar ve eski milletvekili, gazeteci Nazlı Ilıcak vardı. CHP Milletvekili İlhan Kesici de aynı masadaydı. Aslında açılışa siyasetçiler çağrılmamıştı. O masadakiler Aydın Doğan'ın yıllardır arkadaşı olan insanlardı. O sıfatlarıyla oradaydılar sanıyorum. Zaten ben de oradayken masada siyaset konuşulmadı. İş insanı Erman Yerdelen de bir ara onlara katıldı. Ben davete kızım Gülümsün Özkök'le gitmiştim. Bir ara biz de o masada oturduk.
Duayen gazeteci olarak Hasan Abi
Rastlayıp sohbet ettiğim gazetecilere gelince… Hasan Cemal, Zafer Mutlu, Mehmet Yılmaz, Nazlı Ilıcak, Doğan Şentürk, İsmet Berkan, Nagehan Alçı, Necla Dalan, Elif Soyseven, Nilay Örnek, Şirin Sever'i sayabilirim. Masadaki siyasetçilerin aksine gazeteciler bol bol siyaset konuştu.
Görebildiğim iş insanları
Faruk - Füsun Eczacıbaşı, Bülent - Oya Eczacıbaşı, Tuncay Özilhan, Çiğdem Simavi, Cem Hakko, Mustafa Taviloğlu, Hamdi Akın, Erdal Aksoy, Rıfat Elhadef, Güler Sabancı, Bekir Ağırdır, Leyla Alaton, İzzet - Roksi Garih, Zeynep Miraç, Melkan ve Özlem Gürsel görebildiklerimdi.
Sevan Bıçakçı: Böyle geceleri özlemişiz
Bir ara Türkiye'nin önde gelen küresel takı tasarımcısı Sevan Bıçakçı'yı gördüm. Sevan insana hep olumlu duygular veren bir sanatçıdır. "Böyle geceleri özlemişiz" dedi. Gece boyunca aynı duyguyu paylaşan birçok insanla sohbet ettim.
Gecenin yıldızı Candan Erçetin'di
Ama gecenin yıldızı Candan Erçetin'di. Abartılmamış, renkleri, dekoru tam kıvamında tasarlanmış bir sahne. Abartılmamış, kaliteli ses volümü çok iyi ayarlanmış ve çok temiz çalan bir orkestra. Ve Candan Erçetin... Geceye çok uygun bir repertuvar seçmiş.
Bob Azzam'ın şarkısını söylerken 12 yaşıma gittim
Özellikle Bob Azzam'ın "C'est Écrit Dans Le Ciel" şarkısını söylerken İzmir'e, Kahramanlar Mahallesi'ne gittim. 12 yaşımdaydım ve sevdiğim ilk yabancı şarkılardan biriydi. Fransızca bilmediğim hâlde sözlerini ezbere söylüyordum. Tabii Fecri Ebcioğlu'nun Türkçeleştirdiği hâliyle İlhan Gencer'in ağzından "Bak Bir Varmış Bir Yokmuş" diye de epey dinledik.
Böyle gecelerde canlı müzik başlayınca salon boşalır ama…
Böyle gecelerde canlı müzik başlayınca salonun yarısı gider. Bu defa herkes oradaydı. Candan Erçetin "Elbette"yi söylerken kendimi tutamadım, ben de katıldım. Anladım ki o, böyle gecelerde hepimize iyi gelen bir sanatçı.
"Cloud 9" disko yerine modern caz kulübü
Gece bu muazzam yenilenmeden sonra açılan Caz Kulüp'te devam etti. 1960'lı yıllarda dünyada disko dönemi açıldığında, Hilton'un tepesindeki kubbeli salonda da "Cloud 9" adlı bir disko açıldı. Yaşayanlar hâllâ anlatır. Adı bana New York'un ünlü Studio 54'ünü hatırlatır. Şimdi caz kulübü var imza mekân olarak. Orayı çok merak ediyorum ama bir akşam sadece caz dinlemeye gideceğim.
Otelin yepyeni süitinde iki patronun kutlaması
Hilton Bosphorus şimdi bu renovasyonla bana göre bir üst kategoriye geçti. Davetten önce Aydın Doğan ve Hilton Başkanı süitlerden birinde görüşmüşler. Güzel bir sohbet olmuş. Tahmin ediyorum bu yenilenmeden iki taraf da mutlu olmuştur.
Hilton'un temeli bu 52 Mercury araba ile aynı yıl atılmış
Çıkarken kapıda yine o 1952 model Mercury arabaya baktım. Hilton'un temeli o tarihte, yani 1952'de atılmış ve 21 ay gibi kısa bir sürede bitirilmiş. Bazı oteller vardır, sadece otel değil, aynı zamanda sürüp giden ve bitmeyen bir tarih, bir kültür ve tarzdır… Bir anlamda şehrin sürekliliğini anlatır.
Cocktail Chic farkıyla ben ve belalı egom
İstanbul Hilton Bosphorus işte bu tarihi, kültürü ve bu eşsiz konumu ile adeta "taçtaki mücevher…" Arabaya bir daha baktım. Sonra "Cocktail Chic" kıyafetimle önünde poz verdim. Ah benim belalı egom… Belki ileride bir gün, bir başka gazeteci bir başka yenilenme açılışında bu fotoğrafı da bulur ve Hilton tarihinin magazin köşesine beni de iliştirir diye dürttü beni.. Belki ben de orada, bir köşede olurum. Ne diyordu "Vanilla Sky" filminin kahramanı, final sahnesindeki, sık sık yazdığım o harika son tiradında… "Bir gün belki ikimizin de kedi olacağı bir başka hayatta…" Ben, kendim ve kedim… Tabii yine "Cocktail Chic" farkıyla. :)
