Küresel petrol fiyatları, ABD ve İran arasında çatışmaları sona erdirmeyi hedefleyen geçici anlaşmanın petrol arzını artıracağı beklentisiyle düşüşünü sürdürdü. Hürmüz Boğazı üzerinden sevkiyatların yeniden hızlanacağı öngörüsü, piyasalardaki arz endişelerini önemli ölçüde azalttı.
Brent petrol, son dört işlem gününde yaklaşık yüzde 15 değer kaybederek yılın en uzun düşüş serisini yaşarken, varil başına 79 dolar seviyesinin hemen üzerinde işlem gördü. ABD ham petrolü (WTI) ise 76 dolar civarında dengelendi.
Gözler cuma günü imzalanması beklenen anlaşmada
Piyasalardaki satış baskısının temelinde, cuma günü imzalanması beklenen geçici anlaşma yer alıyor. Taslak metnin, İran'ın petrol ihracatını artırmasına imkan tanıyacak mali teşvikler ve çeşitli yaptırım muafiyetleri içerdiği belirtiliyor.
Washington ile Tahran arasındaki diplomatik temasların hız kazanması, enerji piyasalarında son haftalarda görülen sert fiyat düşüşlerini de beraberinde getirdi.
Deniz trafiği hemen normale dönmeyebilir
Uzmanlar, anlaşmanın yürürlüğe girmesinin ardından bile Hürmüz Boğazı'nda tam normalleşmenin zaman alabileceğine dikkat çekiyor.
BOK Financial Securities Kıdemli Başkan Yardımcısı Dennis Kissler, ilk aşamada ABD donanmasının ticari gemilere refakat etmeyi sürdüreceğini ve mayın temizleme çalışmalarının devam edeceğini belirterek deniz trafiğinin kademeli olarak normale döneceğini ifade etti.
Kissler'e göre vadeli işlem piyasaları ise kısa vadeli risklerden çok gelecekteki arz artışını fiyatlamaya başladı.
Hürmüz Boğazı için güvenli geçiş planı
Taraflar arasında müzakere edilen 14 maddelik taslak anlaşma, bugüne kadar ortaya konulan en kapsamlı yol haritası olarak değerlendiriliyor.
Taslağa göre İran, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilerin güvenliğini garanti altına alacak. Buna karşılık ABD de boğaza ilişkin mevcut kısıtlamaları kaldıracak.
Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın yeniden tam kapasiteyle çalışması, küresel enerji piyasaları açısından kritik önem taşıyor.
İran petrolüne yeni kapılar açılabilir
Taslak metin ayrıca İran'ın ham petrol, petrokimya ürünleri ve türev ürün ihracatına yönelik çeşitli muafiyetler içeriyor. Muafiyetlerin yalnızca ticareti değil, bankacılık işlemleri, sigorta hizmetleri ve deniz taşımacılığını da kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor.
