Yaz tatilinde yazlık kiralamak isteyenler dikkat! Haftalık aylık ya da sezonluk yazlık kiralamak iyi bir seçenek olabilir ama süreç yasal zeminde ilerliyorsa...
Araştırmadan, bilgilerin doğruluğunu teyit etmeden yapılan kiralamalar maalesef mağduriyetle sonuçlanıyor. Tam da kiralamaların zirve yaptığı bu dönemde birçok aile hem maddi zarara uğruyor hem de yaz tatili hayalleri suya düşüyor... Peki riskleri ortadan kaldırmak için neler yapmak gerekiyor?
Hürriyet'ten Gülistan Alagöz'ün haberine göre, bu soruyu gayrimenkul hukuku uzmanı Avukat Ali Güvenç Kiraz yanıtladı.
KİRACILARA TAVSİYELER
“Ekim 2023’te yapılan düzenlemeye göre bir kişi kendi evini 100 günden az süreyle kiraya vermek isterse, Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan izin belgesi almak zorunda” diyerek söze başlayan Kiraz, dikkat edilmesi gereken noktaları şöyle özetledi:
İlan portalında kısa süreli kiralama yapılıyorsa, mutlaka konut için kısa süreli konaklama izin belgesi görülmeli. Eğer yazlık bir sitede kısa süreli kiralama yapılacaksa, site kapısına kadar gelip mağdur olmamak için telefonla ilgili yazlık site aranıp sitedeki kat malikleri tarafından kısa süreli kiralama izni verilip verilmediği teyit edilmeli. Mesela, kirayı ödediniz ve tatile gittiniz. Site güvenliği ‘Site maliklerinin onayı yok’ diye sizi içeri almayabilir.
Uzun dönem kiralamada olduğu gibi kısa dönem kiralamalarda da kapora dolandırıcılığı söz konusu. İlan verdiği iddia edilen veya telefonda görüşülen kişi ile ilgili tüm bilgiler, yasal izinler teyit edilmeden asla kaparo veya ön ödeme talebi kabul edilmemeli ve para gönderilmemeli. Konutun gerçekten var olduğu, kısa süreli kiralama sözleşmesi kapsamında izninin olduğu, işlemi yapan kişinin ev sahibi veya yetkili işletme sahibi olduğu teyit edildikten sonra sözleşme düzenlenmeli. Sonrasında eğer ön ödeme gerekse banka yoluyla ve gerçek hak sahibine yapılmalı.
Uzun dönem kiralamada olduğu gibi kısa dönem kiralamalarda da kapora dolandırıcılığı söz konusu. İlan verdiği iddia edilen veya telefonda görüşülen kişi ile ilgili tüm bilgiler, yasal izinler teyit edilmeden asla kaparo veya ön ödeme talebi kabul edilmemeli ve para gönderilmemeli. Konutun gerçekten var olduğu, kısa süreli kiralama sözleşmesi kapsamında izninin olduğu, işlemi yapan kişinin ev sahibi veya yetkili işletme sahibi olduğu teyit edildikten sonra sözleşme düzenlenmeli. Sonrasında eğer ön ödeme gerekse banka yoluyla ve gerçek hak sahibine yapılmalı.
SÖZLEŞME YAPILMALI
‘Zaten kısa süre kalacağım, sözleşmeye gerek yok’ demeyin. Yapılacak sözleşmede de kiralama gün sayısı, konaklayacak kişi sayısı, ön ödeme bedeli ve diğer ödeme seçenekleri, geri iade koşulları yazılmalı. Konaklama için gelinen yazlık evle tanıtılan evin aynı nitelikleri taşımadığı görülürse, kiralamayı yapanın ‘ayıplı teslim’ kapsamında ödediği bedelin iadesini talep etme hakkı var. Mesela fotoğraflarda 3+1 bakımlı bir ev gösterildi, gittiğiniz ev hem küçük hem de bakımsız çıktı. Bu durumda iade hakkı var.
Mevcut sözleşme kapsamında elektrik, su gibi giderler ile yazlık site aidatı gibi giderlerin ödenen bedellere dahil olup olmadığı mutlaka açıkça yazılmalı. Sözleşmede bu giderlerin ödenen bedele dahil olduğu şeklinde bir hüküm yoksa, kiracı bu giderleri ödemekle yükümlü olur. Bu da tatil bütçenize beklenmedik yük getirir.
Evi teslim alırken ve teslim ederken mutlaka o anda her şey fotoğraflanmalı ve teslim edilen tüm eşyalar kamera kaydı ile kayıt altına alınmalı. İlk teslim anında ortaya çıkan ve tespit edilen bir takım hasarlar ve yine teçhizatlarla ilgili (televizyon, kombi, klima vb) bozukluklara dair fotoğraf veya kamera kayıtları kiralama yapan kişiye iletilmeli. Bu şekilde ödenmişse depozitodan mahsup yapılması engellenmeli veya haksız şekilde talep önlenmeli.
EV SAHİPLERİNİN BİLMESİ GEREKENLER
Avukat Kiraz, ev sahiplerinin dikkat etmesi gerekenleri de anlattı:
Turizm amaçlı kiralama yapacak kişi izin belgesi almak zorunda. İzin plaketi de evin dış tarafında görülen bir yere asılmalı.
Kat irtifakı veya mülkiyeti kurulmuş olan yerlerde birden fazla bağımsız bölüm varsa, apartman ve site yönetimlerinin değil, tüm kat maliklerinin oybirliği ile kısa süreli kiralamaya onay vermesi şart. Yoksa kısa süreli kiralama yapılamaz. Bir kişi aynı apartmanda beşten fazla bağımsız bölüm için kısa süreli kiralama yapmak istiyorsa işyeri açma çalışma ruhsatı da almalı.
ODA KİRALAMA YASAK
Mal sahibi kısa süreli kiralama işi yapan bir şirketle çalışmak istiyorsa, bu şirketlerce taşınmaz üzerine intifa hakkı tesis edilmeli. Bu noktada mal sahibi, oluşacak hiçbir zarardan sorumlu olmadığını sözleşmeye eklemeli.
Kısa süreli kiralamalar bir evin bir bölümü veya oda oda şeklinde yapılamaz. Bu şekilde yapılan kiralamalar idari para cezasına tabi.
Sözleşme sona erdiğinde yazlığı kullanan kişi evi süresinde boşaltmazsa mal sahibi veya işletme hakkını devralan şirket, polis ve jandarma marifeti ile haksız işgalci konumundaki kişileri oradan çıkarabilir.
YÜKSEK CEZASI VAR
Kısa süreli kiralamalar kapsamında yasal izin alma süreçlerine uymadan kiralama yapanlara 100 bin TL para cezası verilir. 15 gün içinde gerekli izinleri almadan kiralamaya devam edilmesi halinde ceza 500 bin TL’ye yükselir. Alt kiralama yapanlara ise her sözleşme başına 100 bin TL ceza verilir. İzin belgesi olmayan konutlar için aracılık yapan emlak danışmanları da her bir sözleşme başına 100 bin TL para cezası ödemek zorunda. Bir kişinin 1 yıl içinde 4 kezden fazla kiralama yaptığı tespit edilirse uygulanacak para cezası 1 milyon TL olur. Ev sahibi veya izinli üçüncü kişilerin kısa süreli kiralamalarda polis veya jandarmaya mutlaka bir yetkili kişi bildirimi yapması ve yine konaklamalar kapsamında da kimlik bildirimlerini yapması zorunlu.
