Birleşik Tekstil Dokuma ve Deri İşçileri Sendikası (BİRTEK-SEN) 2. Olağan Kongresi Antep’te Makine Mühendisleri Odası Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi. 10 şehirden delegelerle “Birleş, örgütlen, değiştir” sloganıyla işçi sınıfının geniş kesimlerini de bir araya getiren kongre, Şık Makas işçilerinin kazandığı müjdesi ile başladı.
"Basın özgürlüğü işçi mücadelesinin ayrılmaz bir parçası"
Divan Başkanı olan TGS Genel Başkanı Gökhan Durmuş, işçi hakları mücadelesi ile basın özgürlüğünün bağlantılı olduğunu belirterek, Türkiye'de işçilerin en temel anayasal haklarını kullanabilmek için bile direnişe çıkmak zorunda kaldığını söyledi. Medya iş kolunun sendikasızlaştırılmasıyla birlikte emek haberlerinin de görünmez hale geldiğini vurgulayan Durmuş, bugün bir işçinin ancak polis müdahalesiyle karşılaştığında haber olabildiğini söyledi. Basın özgürlüğünün işçi sınıfının hak arama mücadelesinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade eden Durmuş, gazeteciler ile işçilerin ortak mücadelesinin hem emek hem de demokrasi mücadelesini güçlendireceğini söyledi.
Şık Makas işçileri kazandı
Tokat’ta aylarca direnerek kazanan Şık Makas işçileri salona “Direne direne kazandık” sloganı eşliğinde girdi.
Kongrede açılış konuşması için çağrılan BİRTEK-SEN Genel Başkanı Mehmet Türkmen, ilk söz hakkını Şık Makas işçisi Sündüz Akkan’a verdi. Akkan, “Direne direne kazandık” sloganının arkasındaki müjdeyi verdi.
260 günlük direnişlerinin kazanımla sonuçlandığını açıklayan Akkan, bu başarının örgütlü mücadelenin eseri olduğunu vurguladı. “Şık Makas işçisi kazandı” diyen Akkan, elde edilen kazanımın yalnızca kendi fabrikalarındaki işçiler için değil, tüm işçi sınıfı için umut ve örnek olduğunu ifade etti.
Akkan, aylarca ücretlerini alamalarına ve kötüleşen koşullara rağmen işten atılınca yanlarında durmayan yetkili sendikanın işçilerde yarattığı güvensizlik ve yalnızlık içinde BİRTEK-SEN ile tanıştıklarını anlattı. "Zor günler yaşadık, umutsuzluğa kapıldığımız günler oldu ama hiçbir zaman birbirimizi bırakmadık. Çünkü biliyorduk ki tek başımıza değil, ancak birlikte mücadele ettiğimizde güçlüyüz" dedi.
Yalnızca patrona karşı değil, sarı sendikacılığa karşı da direndiklerinin altını çizen Akkan, "Biz bir sendika nasıl olmalı BİRTEK-SEN ile öğrendik. Ve bugün bu kürsüden gururla açıklıyoruz: Şık makas işçisi kazandı!" ifadelerini kullandı.
Mehmet Türkmen: Birçok hak elde edildi
BİRTEK-SEN Genel Başkan Mehmet Türkmen, Tokat'tan gelen Şık Makas işçilerinin 260 gün süren direnişi sonucu kazandığına dikkat çekerek bu mücadelenin aynı zamanda Türkiye’deki çalışma rejiminin bir özeti olduğunu söyledi. Şık Makas direnşinin, işçilerin “örgütlü duruşla neler kazanabileceğini” gösteren bir örnek olduğunu ifade eden Türkmen, bu süreçte işçilerin yalnızca haklarını geri almakla kalmadığını, aynı zamanda iş güvencesi ve geleceğe dair önemli kazanımlar elde ettiğini vurguladı.
Türkmen, direnişin ilk önemli sonucunun işçilerin içeride kalan birikmiş alacaklarının ödenmesi olduğunu belirtti. İşten çıkış süreçlerinde işçilere uygulanan olumsuz çıkış kodlarının değiştirildiğini de duyuran Türkmen, bu değişiklik sayesinde işçilerin işsizlik maaşı alma hakkını yeniden kazandığını ve sosyal güvencelerinin iade edildiğini vurguladı. İşiler yalnızca kıdem ve ihbar tazminatlarını almakla kalmadı, bu ödemeleri en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte kazandı.
Direnişin önemli sonuçlarından biri olarak, dava ve yargılama süreçlerine ilişkin tüm masrafların işveren tarafından karşılanacağını açıklayan Türkmen, fabrikada üretimin devam etmesi halinde direnişe katılan işçilerin işe alımlarda öncelikli olacağının protokole bağlandığını söyledi. Bunun, işçilerin geleceğe dönük en kritik güvencelerinden biri olduğunu vurguladı.
Türkmen, “Bu zafer, tıpkı daha önce Başpınar'daki grevlerde olduğu gibi, Özak direnişinde olduğu gibi; Malatya'da, Adıyaman'da, pek çok yerde BİRTEK-SEN'in öncülük ettiği pek çok grev ve direnişte, hak mücadelesinde olduğu gibi sadece patronların işçi düşmanı tutumuna karşı değil; aynı zamanda ona göz yuman iktidarın, devletin ilgili yetkili kurumlarının, kolluğun yasaklarına, baskılarına, göz yummasına ve patronların bütün suçlarına ortak olan tutumlarına rağmen kazanıldı. Bu zafer, tıpkı diğer direnişlerde olduğu gibi, patronla iş birliği yapan, patron iş birlikçisi, patronla birlikte işçi düşmanlığı yapan bir sarı sendikanın ihanetine rağmen kazanıldı” dedi.
Savaşlar, emperyalizm ve küresel güç mücadelesi
Son 4,5 yıllık dönemi değerlendiren Türkmen, hem Türkiye’de hem de dünyada işçi sınıfına yönelik baskıların tarihsel ölçekte arttığını söyledi. Türkmen, bu süreci yalnızca ekonomik bir kriz değil, aynı zamanda savaşlar, göçler, çevresel yıkım ve küresel eşitsizliklerle iç içe geçmiş bir “çok katmanlı kriz dönemi” olarak tanımladı.
Bu dönemde Orta Doğu, Afrika, Latin Amerika ve Asya başta olmak üzere birçok bölgede yaşanan savaşlar ve işgaller, milyonlarca insanın yerinden edilmesine yol açtığını dile getiren Türkmen, bu süreçte doğanın tahrip edildiğini ve çevresel yıkımın derinleştiğini belirterek tüm bu gelişmelerin en ağır faturasını emekçi sınıfların ödediğini vurguladı.
Türkmen, emperyalist kapitalist sistemin enerji hatları, tedarik zincirleri ve pazar rekabeti üzerinden yürüttüğü küresel mücadelelerin savaşları derinleştirdiğini vurguladı. Bu çatışmaların din, mezhep ve etnik kimlikler üzerinden kışkırtıldığını ifade eden Türkmen, halkların birbirine karşı konumlandırıldığını ifade etti. Filistin ve Gazze’de yaşananlara da değinen Türkmen, sivil kayıpların sürdüğünü belirterek uluslararası aktörlerin bu süreçte farklı düzeylerde sorumluluk taşıdığını dile getirdi.
“Asıl hedef işçi sınıfının birliği”
Türkmen, Türkiye’de yaşanan baskı ve hak ihlallerinin yalnızca iç siyasi dinamiklerle açıklanamayacağını belirtti. Türkiye’deki mevcut düzenin, küresel kapitalist sistemin bir uzantısı olduğunu ifade eden Türkmen, işçi sınıfına yönelik politikaların da bu çerçevede şekillendiğini belirterek bu nedenle emek, demokrasi ve özgürlük mücadelesinin yalnızca ulusal değil, aynı zamanda uluslararası bir mücadele olduğunun altını çizdi.
Konuşmasında ırkçılık ve milliyetçiliğin yükselişine de dikkat çeken Türkmen, bu eğilimlerin işçi sınıfını bölmeye hizmet ettiğini ifade etti. Göçmen karşıtlığı ve toplumsal düşmanlıkların sermaye düzenine dolaylı hizmet ettiğini söyleyen Türkmen, işçilerin gerçek sorununun birbirleri değil, sömürü düzeni olduğunu vurguladı.
Dünyada artan savaşlar, işgaller ve ekonomik yıkımlar milyonlarca insanı yaşadığı ülkeleri terk etmeye zorladığını dile getiren Türkmen, bu göç hareketlerinin ise sermaye düzeni tarafından çoğu zaman işçi sınıfını bölmek ve ucuz emek gücü yaratmak için kullanıldığını ifade etti.
Bu nedenle Türkmen, göçmen işçilere yönelik düşmanlığın aslında sermaye düzeninin işine yaradığını, çünkü böylece işçilerin kendi aralarındaki dayanışmanın zayıflatıldığını belirterek işçi sınıfının milliyet, din, mezhep ve etnik köken fark etmeksizin ortak çıkarlara sahip olduğunu dile getirdi. Türkmen buna karşı işçilerin ortak sınıf mücadelesi etrafında birleşmesi gerektiğini ifade etti.
“Fiili mücadele olmadan kazanım yok”
Türkmen, özellikle Türkiye’de tekstil sektöründe son yıllarda ciddi bir daralma yaşandığını belirtti. Döviz kuru politikaları, ekonomik programlar ve üretim maliyetlerindeki artış nedeniyle sektörde büyük işten çıkarmalar yaşandığını söyledi. Sadece son 3–4 yılda yüz binlerce işçinin işini kaybettiğini ifade eden Türkmen, birçok işçinin kıdem ve tazminat haklarını bile alamadığını vurguladı.
Türkmen, bazı yetkili sendikaların işçilerin haklarını korumak yerine işverenlerle uyumlu hareket ettiğini dile getirdi. BİRTEK-SEN’in “yetkisiz ama fiili mücadeleyle etkili sonuçlar alan bir sendika” olduğunu söyleyen Türkmen, Başpınar ve benzeri direnişlerde fiili mücadeleyle önemli ücret artışları sağlandığını ifade etti.
Türkmen, mevcut koşullarda yalnızca yasal çerçeveye dayanarak hak kazanmanın mümkün olmadığını belirterek, işçi sınıfının fiili ve örgütlü mücadeleye yönelmesi gerektiğini söyledi. Sendikal rekabet yerine sınıf temelli birlik çağrısı yapan Türkmen, gerçek anlamda işçi iradesini esas alan bir sendikal yapının oluşması gerektiğini ifade etti.
Direnişlere selam ve dayanışma mesajı
Türkmen konuşmasının sonunda Türkiye’nin farklı bölgelerinde süren işçi direnişlerini tek tek anarak dayanışma mesajı verdi. Konuşmada özellikle Öğretmen Sendikası’nın açlık grevi ve öğretmenlerin mücadeleleri, Bağımsız Maden-İş’in öncülük ettiği maden direnişleri (Özçelik ve Doruk Maden başta olmak üzere), İzmir’de 566 gündür direnen Temel Conta işçileri, Mersin’de 177 gündür mücadele eden Mersin Liman işçileri, 229 gündür direnişini sürdüren Sunpex işçileri ile 47 gündür grevde olan PNC ve PMC işçileri selamlandı.
Türkmen ayrıca İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı Ağaç AŞ işçilerini de anarak, güvenlik soruşturması gerekçesiyle yapılan işten çıkarmaları eleştirdi ve işçilerin yeniden işe alınması çağrısında bulundu. Konuşmanın sonunda İliç maden faciasında yaşamını yitiren işçilerin aileleri de anılarak dayanışma mesajı verildi.
Katılımcılar
Kongreye Başpınar'dan en az 15 fabrikadan işçiler katıldı. Diğer katılımcılar ise şöyle:
Eğitim-İş Gaziantep Şubesi, Gaziantep Tabip Odası Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Karaoğlan, İliç Katliamı Aileleri (Ali Ekber Yıldız), Eğitim Sen Antep Şubesi, SYKP Antep İl Örgütü, Toplumsal Özgürlük Partisi Sözcüler Kurulu Üyesi Juliana Gözen, TEHİS Sendikası Başkanı Kubilay Çelik, CHP Gaziantep İl Örgütü, CHP PM Üyesi Prof. Dr. Şule Boyunsuz, Gaziantep Cepnileri Derneği, Gıda Mühendisleri Odası Gaziantep Temsilciliği, Gaziantep Baro Başkanı Bülent Duran, SOL Parti Gaziantep İl Örgütü, 2021 Tüm Emekliler Sendikası Antep Şubesi, Eğitim Sen MYK Üyesi İzzet İldeş, Tüm Bel-Sen MYK Üyesi Bülent Türkmen, KESK Genel Sekreteri Sevgi Yılmaz, SES MYK Üyesi Eylem Eroğlu, EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, EMEP Gaziantep İl Örgütü, DEM Parti PM Üyesi Mehmet Bozgeyik, Antep 78’liler Hareketi, İnsan Hakları Derneği Gaziantep Şube Başkanı Bahri Oğuz, Bağımsız Maden İşçileri Sendikası Genel Başkanı Gökay Çakır ve Başaran Aksu, Yeşil Sol Parti İl Örgütü, CHP Belediye Meclis Üyesi Hasan Şencan, Emekçi Hareket Partisi Genel Başkanı Hakan Öztürk, Türkiye İşçi Partisi Gaziantep İl Örgütü, Türkiye İnsan Hakları Vakfı, Öğretmen Sendikası İl Temsilciliği, Nar Sanat Derneği.
