Zayıflama ilaçları ya da iğneleri tüm dünyada ve Türkiye’de giderek daha fazla ilgi görüyor. Bugün eczanelerden temin edilebilen bu iğnelerin fiyatları ortalama 9 bin ila 18 bin lira arasında değişiyor. Bununla birlikte bu iğnelerin etkililiği ve güvenliliği de belirli tartışmaları beraberinde getiriyor.
Bu ilaçlar etkilerini, iştahı azaltarak ve kan şekerini düzenleyerek gösteriyor. Mide boşalmasını yavaşlatarak tokluk hissinin daha uzun sürmesini sağlıyor ve genel iştahı azaltıp alınan enerji miktarını düşürdüğü için zamanla vücut ağırlığında ve yağ oranında azalmaya katkıda bulunuyor. Bugün bu iğneler eczanelerden reçetesiz şekilde temin edilebiliyor ve bu durum denetimlere takılmıyor. Bu iğnelere kontrolsüz ulaşım ise endikasyon dışı kullanımları ve yan etkileri beraberinde getiriyor.
DSÖ: Daha sağlıklı ortamlar yaratılmalı
Dünya Sağlık Örgütü de bu nedenle, yalnızca ilaç tedavisinin “Obezite sorununu tersine çeviremeyeceğini” açıkladı. Örgüt, GLP-1 ilaçlarının kullanımıyla ilgili kılavuzlarında, erken müdahalelerin, taramanın ve daha sağlıklı ortamlar yaratmanın da gerekli olduğunu belirtti.
Türkiye’de bu iğneler reçeteli olmasına rağmen reçetesiz satışı engellenmiyor. Sağlık Bakanlığı yalnızca reçete ile satılması gereken ilaçların denetlenmesinden sorumlu olmasına rağmen bugün bu ilaçlar ağırlıkla kadınlar arasında yaygın şekilde reçetesiz olarak kullanılıyor.
Novo Nordisk ve Eli Lilly savaşı
Dünya çapında zayıflama ve obezite tedavisinde kullanılan popüler iğnelerin arkasında iki büyük küresel ilaç devi bulunuyor. Danimarka merkezli Novo Nordisk ve ABD merkezli Eli Lilly. İki şirket global pazarda lider konumda.
Novo Nordisk’in 2025 yılında net satışları yüzde 12 artış gösterdi, bu büyümenin en önemli itici gücü ise obezite tedavisinde kullanılan ilaçların satışlarındaki güçlü artış olmuştur. Obezite tedavisinde kullanılan ilaçların satışlarının 2025’te yüzde 37 artarak yaklaşık 8.7 milyar dolara ulaştığı yine şirket tarafından paylaşılan veriler arasında. Aynı dönemde Novo Nordisk’in net kârı yaklaşık 11 milyar dolar seviyesinde açıklandı.
Analistler, ABD zayıflama pazarının 2030’a kadar 100 milyar doları aşabileceğini tahmin ederken iki şirket arasında geçtiğimiz hafta bir savaş da başladı. Novo Nordisk, kilo verme tedavilerinin etkinliği konusunda yanıltıcı reklamlar yaptığı iddiasıyla ABD’li rakibi Eli Lilly’ye New Jersey’deki bir federal mahkemede dava açtı. Yapılan başvuru sonrasında Novo Nordisk hisseleri Kopenhag’da yüzde 2 değer kaybederken, Eli Lilly hisseleri yüzde 0.5 oranında hafif bir artış gösterdi.
