DİLAN KUTLU / NEFES
Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) geçen yıl ton başına 13 bin 500 TL olan buğday alım fiyatını bu yıl 16 bin 500 TL olarak açıklaması üreticide hayal kırıklığına sebep oldu. Çiftçinin bu yıl buğdayda taban alım fiyatı beklentisi ton başına en az 20 bin liraydı.
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Murat Kapıkıran, desteklerle birlikte üreticinin eline ton başına 19 bin 514 TL geçeceğinin açıklandığını ancak destek ödemelerinin alım fiyatı gibi gösterilmemesi gerektiğini söyledi.
Kapıkıran yaptıkları saha araştırmasına göre, “Buğdayın maliyeti 15.31 ile 19.14 TL/kilogram arasında değişiyor. Bu rakamlar tavsiye fiyat değil, yalnızca maliyet fiyatları. Buğdayda taban alım fiyatı, bölgelere göre 24.11 ile 30.14 TL/kilogram aralığında revize edilmeli” dedi.
ÇİFTÇİ ZORLANIYOR
Kapıkıran, tarımsal üretimde yaşanan maliyet baskısının her geçen yıl daha da ağırlaştığını belirterek TÜİK verilerine dikkat çekti.
Mart 2026 itibarıyla Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’nin yıllık yüzde 34.26 arttığını, Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi’nin ise yıllık yüzde 36.09 yükseldiğini anımsatan Kapıkıran, tarımda kullanılan mal ve hizmet fiyatlarındaki yükselişin üreticiyi zorladığını söyledi. Özellikle gübre fiyatlarının yıllık bazda yüzde 48.33 arttığını belirten Kapıkıran, üretim maliyetlerini yukarı çeken en önemli kalemlerden birinin gübre olduğunu kaydetti.
TMO Başkanı Ahmet Güldal, “Beklentiye baktığınız zaman hesabını kitabını yapanlar farklı değerlendiriyorlar. Onların realist rakam açıklamadıklarını biliyoruz. 20 bin TL kamuoyu oluşturmak için, teknik olarak karşılığı olmayan bir rakam. O fiyatı açıklayanlar ya oda temsilcisi ya da sivil temsil kuruluşu. Biz üreticiyle muhattabız, üreticinin de bir sorunu yok” diye konuştu.
ÜRETİCİNİN KORUNMASI GEREKİYOR
Merkez Bankası’nın 2026 yılı sonu için enflasyon tahminini yüzde 26 olarak güncellediğini anımsatan ZMO Başkanı Murat Kapıkıran, mevcut fiyatın üreticiyi korumaktan uzak olduğunu söyledi, “Buğdayda üretimin devamlılığı ve gıda güvencesinin korunması için açıklanan fiyatın yeniden değerlendirilmesi gerekiyor” dedi.
Üreticinin üretime devam edebilmesi için maliyetin üzerine yalnızca enflasyon farkının değil, çiftçinin giderleri ve üretimini sürdürebilmesini sağlayacak kar payının da eklenmesi gerektiğini söyleyen Kapıkıran, “Tavsiye alım fiyatları üreticiyi koruyacak ve üretimde devamlılığı sağlayacak seviyede olmalıdır” dedi.
