Türkiye’nin S-400 hava savunma sistemlerini üçüncü bir ülkeye satabileceği veya devredebileceği iddiaları, siyasi tartışmaları da beraberinde getirdi. Basına yansıyan haberlerde, sistemlerin ABD yaptırımlarının kaldırılması ve Türkiye’nin yeniden F-35 programına alınmasının önündeki engellerin aşılması amacıyla adı açıklanmayan bir Körfez ülkesine gönderilebileceği öne sürüldü. Söz konusu ülkenin Birleşik Arap Emirlikleri olabileceğine ilişkin iddialar bulunmasına karşın bu konuda Ankara’dan yapılmış resmî bir açıklama bulunmuyor.
Rusya doğruladı: Türkiye S-400'leri satıyor
KREMLİN: TÜRKİYE İLE TEMAS HALİNDEYİZ
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Türkiye’nin S-400’leri üçüncü bir ülkeye devretmek için Rusya’dan izin isteyip istemediğine ilişkin soruya, konunun son derece hassas olduğunu belirterek yanıt verdi.
Peskov, Rusya’nın S-400 sistemlerinin geleceği konusunda Türk tarafıyla temas halinde olduğunu ve görüşmelerin süreceğini açıkladı. Ancak Kremlin’in açıklaması, satış konusunda anlaşmaya varıldığı ya da Rusya’nın izin verdiği anlamına gelmiyor.
2019’DAKİ KONUŞMA YENİDEN PAYLAŞILDI
Kremlin’in açıklamasının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 6 Mart 2019’da katıldığı canlı yayında yaptığı S-400 konuşması sosyal medyada yeniden dolaşıma girdi.
Erdoğan, Rusya ile yapılan anlaşmanın kredi koşullarından ortak üretim seçeneğine kadar bütün ayrıntılarının görüşülerek imzalandığını söylemiş ve anlaşmadan geri dönüş ihtimalini kesin bir dille reddetmişti.
Erdoğan konuşmasında şunları söylemişti:
“Biz işi bitirdik. O bitmiş bir şey. Onu artık konuşmamızın anlamı yok. Çünkü gerek Sayın Putin’le gerekse Rusya’yla biz bu anlaşmayı bitirmiş vaziyetteyiz.”
Anlaşmanın arkasında durmanın “ahlaki bir sorumluluk” olduğunu savunan Erdoğan, şu ifadeleri kullanmıştı:
“Şimdi bizim yeniden bir geri dönüşümüz asla olamaz. Çünkü bize böyle bir ahlaksızlık yakışmaz. Bu ahlaki değildir. Çünkü biz bir anlaşmayı yaptıysak onun arkasında dururuz. Kimse bizden tükürdüğümüzü yalamamızı beklemesin.”
Erdoğan ayrıca “alışılmış liderlerden olmadığını” söylemiş ve S-400’lerden sonra Rusya ile S-500 sistemleri konusunda da işbirliği yapılabileceğini belirtmişti.
PATRIOT TALEBİNİ HATIRLATMIŞTI
Erdoğan, aynı yayında Türkiye’nin daha önce ABD’den Patriot hava savunma sistemi almak istediğini ancak Obama yönetimi döneminde sonuç alınamadığını ifade etmişti.
ABD’ye kapının tamamen kapatılmadığını belirten Erdoğan; uygun fiyat, kredi, teknoloji transferi ve ortak üretim koşullarının sağlanması halinde Patriot sistemlerinin de alınabileceğini söylemişti.
Selvi’den S-400 iddiası: Körfez ülkesine satıldı, bugün açıklanacak
S-400’LER F-35 KRİZİNİN MERKEZİNDE
Türkiye’nin 2019’da S-400 sistemlerini teslim almasının ardından Washington, Ankara’yı F-35 savaş uçağı programından çıkarmış ve 2020’de CAATSA kapsamında yaptırım uygulamıştı.
ABD mevzuatı, Türkiye’nin S-400’lere sahip olmaya devam ettiği sürece F-35 programına geri dönmesini engelliyor. Ankara ile Washington arasında yaptırımların kaldırılması ve F-35 meselesinin çözülmesi amacıyla yürütülen görüşmeler son dönemde yeniden hızlandı.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da iki ülke arasında siyasi irade bulunduğunu ve yaptırımlar ile F-35 konusunda yakın zamanda sonuç alınmasını beklediğini açıkladı.
SATIŞ İDDİASI HENÜZ RESMEN DOĞRULANMADI
Kremlin, Ankara ile S-400’lerin geleceği konusunda temas yürütüldüğünü doğrulasa da sistemlerin satıldığına, devredileceğine veya hangi ülkeye gönderileceğine ilişkin resmî bir anlaşma açıklanmadı.
Erdoğan’ın yedi yıl önce kullandığı kesin ifadelerin yeniden paylaşılması ise Ankara’nın S-400 politikasında değişikliğe gidip gitmediği tartışmasını büyüttü.
