ABD'nin teknoloji devleri yapay zekâ yatırımlarından gelir elde etmeye başlasa da, veri merkezleri ve altyapı harcamalarındaki hızlı artış şirketlerin serbest nakit akışını baskı altına alıyor. Analistler, önümüzdeki birkaç yıl içinde yatırım harcamalarının nakit üretimini aşabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD'nin "hiperscaler" olarak adlandırılan teknoloji devleri Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta Platforms ve Oracle, yapay zekâ alanındaki yatırımlarını hız kesmeden sürdürüyor. Ancak bu yatırımların maliyeti, şirketlerin serbest nakit akışında önemli bir baskı oluşturmaya başladı.
LSEG konsensüs tahminlerini analiz ederek hazırlanan çalışmaya göre, söz konusu beş şirket mevcut harcama eğilimini sürdürmesi halinde 2027 yılı itibarıyla sermaye harcamalarına (capex), ürettikleri serbest nakit akışından daha fazla kaynak ayıracak.
Her 1 dolarlık nakit artışına 1,57 dolarlık yatırım
Tahminlere göre şirketler, 2025 ile 2027 yılları arasında faaliyetlerden elde ettikleri yıllık nakit akışını yaklaşık 340 milyar dolar artıracak. Buna karşın sermaye harcamalarının aynı dönemde 534 milyar dolar yükselmesi bekleniyor. Bu da her 1 dolarlık ek nakit akışına karşılık yaklaşık 1,57 dolarlık yatırım yapılacağı anlamına geliyor.
Şirketlerin bilanço sezonu Alphabet'in açıklayacağı finansal sonuçlarla başlarken, yatırımcılar özellikle bulut bilişim ve yapay zekâ gelirlerinin artan yatırım maliyetlerini karşılayıp karşılayamayacağını yakından izleyecek.
"Yapay zekâ iş modelini değiştiriyor"
Futurum Equities Baş Piyasa Stratejisti Shay Boloor, yatırımcıların yapay zekânın büyük teknoloji şirketlerinin iş modelini kökten değiştirdiğini yeterince fiyatlayamadığını söyledi.
Boloor'a göre geçmişte düşük sermaye ihtiyacıyla hızla büyüyebilen yazılım ve dijital platform modeli, yerini giderek daha fazla veri merkezi, sunucu ve ağ altyapısı gerektiren hibrit bir yapıya bırakıyor.
Harcamaların büyük bölümü veri merkezlerine gidiyor
Şirketler yapay zekâya özel yatırım tutarlarını ayrı olarak açıklamadığı için analizde toplam sermaye harcamaları esas alındı. Ancak yöneticilerin açıklamalarına göre veri merkezleri, sunucular, ağ ekipmanları ve bulut altyapısına yönelik yatırımların önemli bölümü doğrudan yapay zekâ talebinden kaynaklanıyor.
Öte yandan yatırım beklentileri de hızla yükseliyor. LSEG verilerine göre beş şirket için 2026 yılı sermaye harcaması beklentisi, ocak ayında yaklaşık 485 milyar dolar seviyesindeyken temmuz itibarıyla 730 milyar dolara ulaştı.
Yapay zekâ gelirleri artıyor
Artan harcamalara rağmen yapay zekâ yatırımlarının gelir üretmeye başladığına dair işaretler de bulunuyor.
Microsoft, yapay zekâ iş kolunun yıllıklandırılmış gelirinin 37 milyar doları aştığını açıkladı. Amazon ise ilk çeyrekte bulut hizmeti AWS'nin gelirini yıllık bazda yüzde 28 artırdı.
Asıl endişe serbest nakit akışı
Analistlere göre temel soru, yapay zekâ yatırımlarının gelir üretmeye devam edip etmeyeceği ve bunun artan yatırım harcamalarını karşılayıp karşılayamayacağı.
Microsoft, mali yılının ikinci çeyreğinde 35,8 milyar dolar faaliyet nakit akışı elde ederken, finansal kiralamalar dahil 37,5 milyar dolar sermaye harcaması yaptı.
TradeStation Küresel Piyasa Stratejisi Başkanı David Russell, "Kâr artışı tek başına yeterli olmayabilir. Eğer sermaye harcamaları nakdi tüketiyorsa yatırımın anlamı sorgulanır. Şirketler para harcamak için değil, para kazanmak için vardır." değerlendirmesinde bulundu.
Amazon'da ise son 12 aylık faaliyet nakit akışı yüzde 30 artışla 148,5 milyar dolara yükselirken, serbest nakit akışı 1,2 milyar dolara geriledi.
En büyük baskı Oracle'da
Yatırımcıların en fazla endişe duyduğu şirket ise Oracle oldu. Şirketin hisseleri bu yıl yaklaşık yüzde 36 değer kaybederken, serbest nakit akışı negatife döndü. Oracle, bulut altyapısını büyütmek amacıyla 45-50 milyar dolar arasında borçlanma ve hisse ihracı yoluyla kaynak toplamayı planlıyor.
LSEG verilerine göre Oracle'ın sermaye harcamalarının faaliyet nakit akışına oranı, 2022 mali yılında yüzde 47 seviyesindeyken, Mayıs 2026'da sona eren mali yılda yüzde 174'e yükseldi. Şirket son mali yılda 55,7 milyar dolar sermaye harcaması yaparken, faaliyet nakit akışı 32 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Gözler yapay zekânın kârlılığına çevrildi
Microsoft, Alphabet ve Meta son mali yıllarında temettü ödemeleri ve hisse geri alımlarını finanse edecek düzeyde serbest nakit akışı üretmeye devam etti. Ancak analistler, yatırım harcamalarının yüksek seyretmesi ve yapay zekâdan beklenen gelirlerin gecikmesi halinde hisse geri alım programlarının baskı altına girebileceği uyarısında bulunuyor.
Winthrop Capital Management Kıdemli İşlemcisi Freddy Lavric ise önümüzdeki iki ila üç yılın kritik olacağını belirterek, şirketlerin bu süreçte yapay zekânın gelirleri artırdığını, kâr marjlarını genişlettiğini ve nakit akışını güçlendirdiğini somut biçimde ortaya koyması gerektiğini ifade etti. Aksi halde piyasanın bu dev yatırım döngüsünü sorgulamaya başlayabileceği değerlendiriliyor.
