Glokoma bağlı görme kaybını hedefleyen bu yaklaşım, yaşlanan sinir hücrelerini yeniden programlayarak işlevlerini geri kazandırmayı amaçlıyor. Uzmanlar gelişmeyi yaşlanma biyolojisi açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirirken yöntemin uzun vadeli güvenliği konusunda temkinli olunması gerektiğine de dikkat çekiyor.
Kaybedilen sinir hücrelerinin yenilenmesi amaçlanıyor
Life Biosciences'ın odak noktası, glokoma bağlı olarak meydana gelen görme kaybı. Glokom, göz ile beyin arasındaki iletişimi sağlayan retinal ganglion hücrelerinin geri dönüşü olmayan şekilde zarar görmesine veya ölmesine yol açabiliyor. Bu durum zamanla ciddi görme kayıplarına neden oluyor.
Şirketin geliştirdiği yaklaşımda, genetiği değiştirilmiş bir virüs aracılığıyla özel olarak tasarlanmış genler hedef hücrelere ulaştırılıyor. Amaç, hücrelerde yaşlanmayla birlikte ortaya çıkan epigenetik değişiklikleri tersine çevirmek ve yaşlanannöronları yeniden gençleştirmek.
Her ne kadar FDA, ER-100'ün insanlarda test edilmesine izin vermiş olsa da bazı araştırmacılar bu tür "yeniden programlama" tedavilerinin potansiyel risklerine dikkat çekiyor. Endişelerin başında, hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalması ve bunun kanser benzeri oluşumlara yol açabilme ihtimali geliyor.
Life Biosciences'ın ilk hedef olarak göz hastalıklarını seçmesinin arkasında önemli bir güvenlik gerekçesi bulunuyor. Göz, vücudun diğer bölgelerine kıyasla daha izole bir organ olarak kabul ediliyor. Bu da olası yan etkilerin vücut geneline yayılma riskini azaltıyor.
Şirket, güvenliği artırmak için ER-100 sistemine ek bir kontrol mekanizması da entegre etti. Tedavide kullanılan genler yalnızca hastaların aynı zamanda doksisiklin adlı antibiyotiği kullanması durumunda aktif hale geliyor. Doksisiklin verilmediğinde ise genlerin etkinliği kapanıyor. Planlanan protokole göre genler yaklaşık sekiz hafta boyunca aktif tutulacak. Bu yaklaşım, alandaki daha kısa süreli ve aralıklı uygulamalardan ayrılıyor.
ER-100'ün bilimsel temeli, Harvard Tıp Fakültesi'nde genetik uzmanı David Sinclair'in laboratuvarında gerçekleştirilen araştırmalara dayanıyor. Bu çalışmalarda, belirli üç genin aktive edilmesinin hem yaşlı farelerde hem de glokomlu farelerde nöron yenilenmesini teşvik ettiği ve görme kaybını tersine çevirebildiği gösterilmişti.
David Sinclair'in kurucu ortakları arasında yer aldığı Life Biosciences, bu yaklaşımı daha ileri taşıdığını ve insan dışı primatlar üzerinde kapsamlı çalışmalarla optimize ettiğini belirtiyor.
Uzun ömür hayallerine giden yolun henüz başındayız
Uzun yaşam teknolojilerine yatırım yapan isimler arasında, bu tür çalışmaların gelecekte yaşlanmayı genel anlamda yavaşlatabileceğine inananlar bulunuyor. Ancak uzmanlar, mevcut klinik denemelerin henüz bu hedeflerden oldukça uzak olduğuna dikkat çekiyor.
Life Biosciences'ın Birleşik Krallık'taki rakiplerinden birine yatırım yapan Karl Pfleger, bu yılın başında MIT Technology Review'a yaptığı değerlendirmede, en iyimser senaryoda bu çalışmaların belirli hasta gruplarında körlüğün önlenmesine yardımcı olabileceğini ve gelecekteki araştırmalar için güçlü bir temel oluşturabileceğini söyledi.
Buna karşın David Sinclair, daha geniş kapsamlı yaşlanma karşıtı çözümler üzerinde çalışmayı sürdürüyor. Sinclair, genetik yeniden programlama yaklaşımının ağızdan alınabilen bir versiyonunu geliştirmeyi planladığını duyurdu. Bu girişim, XPrize Vakfı tarafından düzenlenen ve toplam 101 milyon dolarlık ödül havuzuna sahip yarışmanın da bir parçası olarak öne çıkıyor.
Söz konusu yarışmada amaç, bir hastanın biyolojik yaşını bir yıllık tedavi süreci içerisinde yaklaşık 10 yıl geriye götürebilecek çözümler geliştirmek. Ancak bu hedefe ulaşmanın kolay olmayacağı belirtiliyor. Yarışmaya katılan ekiplerden birinin geçen yıl yürüttüğü deneylerde, test farelerinde istenmeyen lipid birikimlerinin ortaya çıktığı ve bunun da gençleştirme sürecini sekteye uğrattığı bildirildi.
