Bilim insanları, insanlık tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olan ateş kullanımının düşünüldüğünden çok daha eskiye uzanabileceğini ortaya koydu. Güney Afrika'daki Wonderwerk Mağarası'nda yapılan yeni araştırma, erken insan atalarının yaklaşık 1,79 milyon yıl önce ateşi bilinçli biçimde kullanmış olabileceğini gösterdi. Bu bilgi, ateş kullanımının 1 milyon yıl önce başladığı yönündeki yaygın kabulün sınırlarını zorluyor.
Araştırma, Kudüs İbrani Üniversitesi'nden Liora Kolska Horwitz'in de aralarında bulunduğu uluslararası bir ekip tarafından yürütüldü ve sonuçları PLOS ONE dergisinde yayımlandı.
ATEŞ MAĞARANIN DERİNLİKLERİNE TAŞINMIŞ OLABİLİR
Araştırmacılar, Wonderwerk Mağarası'nın daha önce incelenmemiş derin katmanlarında yanmış hayvan kemikleri tespit etti. Kemiklerin bulunduğu katmanların yaşı 1,07 milyon ila 1,79 milyon yıl öncesine tarihlendirildi.
Bilim insanlarına göre bu kalıntılar büyük olasılıkla Homo erectus tarafından bırakıldı. Ancak araştırmacılar, bu insanların henüz ateş üretmeyi bilmiyor olabileceğini düşünüyor.
Çalışmaya göre erken insanlar muhtemelen doğal yangınlardan elde ettikleri ateşi mağaraya taşıyor, belirli bir süre koruyor ve sönene kadar kullanıyordu.
Araştırma ekibi, bunun ateşi tamamen kontrol etmek ile yalnızca doğal yangınlardan yararlanmak arasında bir aşamaya işaret ettiğini belirtiyor.
YENİ YÖNTEMLE YANMIŞ KEMİKLER TESPİT EDİLDİ
Araştırmanın dikkat çekici yönlerinden biri de kullanılan analiz yöntemi oldu.
Bilim insanları, fosil kemiklerde yanma izlerini belirleyebilmek için yeni bir ışık temelli teknik geliştirdi. Belirli dalga boylarında ışığa maruz bırakılan kemiklerin yüksek sıcaklığa maruz kalmaları halinde farklı bir parlama gösterdiği tespit edildi.
Araştırmacılar bu yöntemi mevcut kimyasal analizlerle birleştirerek yanmış kemikleri yüksek doğrulukla belirleyebildi.
ATEŞ KULLANIMINA İLİŞKİN EN ESKİ KANITLARDAN BİRİ
Wonderwerk Mağarası daha önce de yaklaşık 1 milyon yıl öncesine tarihlenen ateş kullanımına dair kanıtlar sunmuştu. Yeni çalışma ise bu tarihi yüz binlerce yıl daha geriye çekiyor.
Araştırmacılar, yanmış kemiklerin Acheul kültürüne ait taş aletlerle aynı katmanlarda bulunmasının ve kemiklerin sonradan taşındığını gösterecek herhangi bir jeolojik işaretin bulunmamasının, ateşin insanlar tarafından kullanıldığı tezini güçlendirdiğini belirtiyor.
Çalışmanın yazarları, bulguların erken insanların doğal yangınların pasif gözlemcileri olmadığını gösterdiğini ifade ederek, "Ateşle aktif biçimde etkileşime giriyor ve onu günlük yaşamlarının bir parçası haline getiriyorlardı" değerlendirmesinde bulundu.
