Avrupa Birliği yetkilileri çarşamba günü, bölgenin ekonomik geleceği ve jeopolitik güvenliği açısından giderek daha büyük bir tehdit olarak gördükleri Amerikan teknolojilerine olan bağımlılığı azaltmayı amaçlayan kapsamlı bir planı açıkladı. Bu yaklaşımda, Trump yönetimiyle yaşanan çalkantılı ilişkiler de etkili oldu.
Plan kapsamında yetkililer, veri merkezlerinin inşasını hızlandırmak ve Avrupa'nın yarı iletken sektörünü yeniden canlandırmak amacıyla teknoloji endüstrisinde devletin daha fazla rol üstlenmesini öngörüyor. Ayrıca Avrupa hükümetleri ve şirketlerinin yerli tedarikçilerden teknoloji satın alması teşvik edilirken, güvenlik açısından kritik görülen bulut bilişim sözleşmelerinde Amerikan şirketlerinin dışlanmasının da önü açılabilecek.
Avrupalı liderler, yapay zeka, bulut bilişim ve yarı iletkenler gibi alanlarda Amerikan teknolojilerine olan bağımlılıktan giderek daha fazla endişe duyuyor. Birçok kişi, bu bağımlılığın Trump yönetimi veya gelecekteki ABD başkanları tarafından temel teknoloji hizmetlerine erişimi engellemek için kullanılabilecek bir uzaktan devre dışı bırakma anahtarı oluşturduğundan kaygı duyuyor.
Von Der Leyen: Başkalarına bağımlı kalmayı göze alamayız
Avrupa Birliği'nin yürütme organı olan ve 27 ülkeden oluşan bloğun icra kurumu niteliğindeki Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, yaptığı açıklamada, "Hastanelerimizin çalışmasını sağlayan, enerji şebekelerimizi istikrarlı tutan ve hizmetlerimizi güvenli kılan teknolojiler için başkalarına bağımlı olmayı göze alamayız" dedi.
Teknolojik egemenlik paketi olarak adlandırılan ve daha korumacı ekonomik politikalar içeren bu yaklaşım, ticaret, Ukrayna savaşı ve Grönland'ın kontrolü gibi konularda yaşanan anlaşmazlıkların ardından Avrupa ile Trump yönetimi arasındaki ilişkileri daha da zorlayabilir. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, daha önce Avrupa'nın dijital politikalarına karşı misilleme tehdidinde bulunmuştu.
Avrupalı yetkililer, ABD ile bir ticaret anlaşmasını hayata geçirmek için çalışıyor ve ABD Başkanı Donald Trump, bu sürecin 4 Temmuz'a kadar tamamlanması gerektiğini söyledi. Avrupa Parlamentosu'nun ise söz konusu paketi bu tarihten kısa süre önce, haziran ayının ortasında oylaması bekleniyor.
Sektör temsilcisi kuruluşlardan biri olan Bilgisayar ve İletişim Endüstrisi Birliği (CCIA), teknoloji paketini Avrupa dışındaki şirketlere karşı "ayrımcı" bir yapıda olduğunu duyurdu.
Kuruluş yaptığı açıklamada, "Komisyon, güvenilir uluslararası teknoloji sağlayıcılarını merkezlerinin bulunduğu ülke ve kurumsal yapıları nedeniyle dışlayarak kullanıcıları çok daha sınırlı bir dijital ürün seçeneğine mahkum ediyor" ifadelerini kullandı.
Teknoloji paketi, ekonomik büyümeyi hızlandırmayı hedefleyen daha geniş kapsamlı bir strateji değişikliğinin parçası olarak görülüyor. Avrupa, bir tarafta teknoloji alanındaki ABD hakimiyeti, diğer tarafta ise üretim gücüyle öne çıkan Çin arasında sıkışmış durumda. Avrupa Birliği, bu yılın ilk üç ayında Çin ile yaklaşık 145 milyar euro (yaklaşık 170 milyar dolar) ticaret açığı verdi. Bu açığın önemli nedenlerinden biri de Çin üretimi makine ve elektrikli araç ithalatındaki artış oldu.
Avrupa Komisyonu'na göre AB; dijital ürünler, hizmetler, altyapı ve fikri mülkiyet alanlarında yüzde 80'den fazla oranda yabancı sağlayıcılara bağımlı durumda. Avrupa bulut bilişim pazarına Amazon, Google ve Microsoft hakim durumda. Yarı iletkenler ve diğer kritik bileşenler ise ağırlıklı olarak ABD ve Asya merkezli şirketlerden geliyor. Avrupa şirketleri, hızlı büyüyen yapay zeka pazarında da güçlü bir yer edinmekte zorlanırken, bu alana Anthropic ve OpenAI öncülük ediyor.
Avrupa'daki birçok lider, Apple, Google ve Meta gibi şirketlere on yılı aşkın süredir agresif şekilde düzenleme getirdikten sonra artık bu ABD'li devlerle rekabet edebilecek daha büyük bir teknoloji ekosistemi oluşturmak istiyor.
Avrupa Komisyonu teklif metninde, "Avrupa Birliği, teknolojik egemenliğini ortaya koymak ve jeoekonomik güç yarışındaki yerini yeniden kazanmak için belirleyici bir dönüm noktasında bulunuyor" ifadelerine yer verdi.
Yeni teknoloji paketinin birçok unsurunun yasalaşması bir yıl veya daha uzun sürebilir. Tekliflerin yürürlüğe girmesi için Avrupa ülkeleri ile 720 üyeli Avrupa Parlamentosu arasında uzlaşma sağlanması gerekiyor.
AB girişiminin önemli parçalarından biri olan "Bulut ve Yapay Zeka Gelişim Yasası", Avrupalı bulut bilişim şirketlerini güçlendirmeyi hedefliyor. Hassas kamu çalışmaları ve kamu verilerinin işlendiği bazı görevlerde, Avrupa dışındaki sağlayıcıların sözleşme kazanması sınırlandırılabilecek.
Avrupa Birliği veri merkezi kapasitesini üç kat artırmayı hedefliyor
Taslak yasa ayrıca izin süreçlerini hızlandırarak, güvenilir elektrik arzı sağlayarak ve kamu kaynaklarıyla yatırım yaparak veri merkezi inşaatlarını teşvik ediyor. Avrupa Birliği, 2030 yılına kadar veri merkezi kapasitesini en az üç katına çıkarmayı hedeflediğini belirtiyor.
Paketin bir diğer parçası olan "Çip Yasası 2.0", otomotiv ve savunma şirketleri dahil olmak üzere Avrupa'daki işletmeler arasında yarı iletken talebini artırmayı amaçlıyor. Teklif edilen yasa, çip üretimini güçlendirmeyi hedefleyen 2023 tarihli düzenlemenin devamı niteliğinde.
Avrupalı yetkililer, planın Amerikan teknolojisini tamamen ikame etmeyi amaçlamadığını, bunun yerine bölgedeki hükümetler ve şirketler için dayanıklılığı artırmayı hedeflediğini vurguladı. Politikaların Almanya merkezli kurumsal yazılım devi SAP, Fransa merkezli yapay zeka şirketi Mistral AI ve bulut bilişim şirketi OVHcloud gibi Avrupalı firmalara fayda sağlaması bekleniyor.
Brüksel'deki yetkililer teknoloji gelişimini teşvik etmek amacıyla daha önce de bazı düzenlemeleri gevşetmişti. Bunlar arasında yapay zekaya ilişkin bazı kuralların uygulanmasının ertelenmesi de bulunuyor. Avrupa Komisyonu ayrıca yarı iletkenler ve ileri üretim teknolojileri dahil olmak üzere yerli şirketlere doğrudan yatırım yapmak ve karşılığında ortaklık payı almak üzere bir fon oluşturmayı da değerlendirebilir. Fransa gibi ülkeler ise uygun maliyetli nükleer enerji erişimi vaat ederek veri merkezi yatırımlarını teşvik eden politikalar uyguluyor.
Bazı kamu kurumları ise Amerikan teknolojilerinden uzaklaşmaya şimdiden başladı. Avrupa Parlamentosu çarşamba günü, arama motoru olarak Google yerine Fransa merkezli Qwant kullanacağını açıkladı.
© 2026 The New York Times Company
