Yalnızca teorik fizik derslerinde ve matematiksel modellerde var olan kara delik enerji aktarım mekanizması, New York Şehir Üniversitesi (CUNY) araştırmacıları tarafından laboratuvar ortamında test edilerek deneysel olarak doğrulandı. Bilim dünyasında "Penrose mekanizması" olarak bilinen ve dönen kara deliklerin uzay-zamanı bükerek çevrelerindeki sistemlere enerji aktarabileceğini öngören bu iddia, radyo dalgalarıyla hazırlanan yenilikçi bir düzenekle hayata geçirildi. Gerçek bir kara deliği ziyaret etmenin imkansızlığı karşısında geliştirilen bu yapay simülasyon, uzay-zamanın dönme etkisini kusursuz biçimde taklit etmeyi başardı.
SİSTEMDEN ENERJİ ALARAK GÜÇLENEN DALGALAR
Sir Roger Penrose'un yıllar önce ortaya koyduğu kurama göre, dönen bir kara deliğin "ergoküre" adı verilen dış bölgesine giren bir nesne ya da dalga, bu bölgedeki muazzam uzay-zaman sürüklenmesinden faydalanarak sisteme girdiğinden çok daha yüksek bir enerjiyle dışarı fırlayabiliyor. CUNY ekibi, bu sıra dışı davranışı gözlemlemek için mekanik yöntemler yerine modüle edilmiş radyo dalgalarını kullandı. Floquet teorisi adı verilen matematiksel yaklaşımın rehberliğinde yapılan deneyde, uygun frekanstaki radyo dalgalarının yapay dönme sisteminden enerji çekerek güçlendiği tespit edildi. Böylece Penrose-Zel'dovich süreci olarak adlandırılan fiziksel olgu, laboratuvarda canlı olarak izlenebildi.
YENİ ASTROFİZİK ARAŞTIRMALARININ KAPISI ARALANIYOR
Elde edilen bu başarı, yakın gelecekte evlerimizi besleyecek bir "kara delik jeneratörü" yapılacağı anlamına gelmiyor. Ancak deney, insanlığın evrendeki en uç fiziksel olayları kendi kontrolündeki küçük bir odada inceleyebileceğini kanıtlıyor. Çalışmanın yazarlarından Hadiseh Nasari ve Hady Moussa, bu başarının aşırı dönme dinamiklerini kağıt üzerindeki teorilerden fiziksel gerçekliğe taşıdığını vurguluyor. Geliştirilen bu deneysel platformlar, gelecekte uzay-zamanın yapısını çözmek ve aşırı kütle çekim alanlarında nelerin yaşandığını anlamak isteyen astrofizikçiler için yepyeni bir oyun alanı sunuyor.
