Ankara'da düzenlenen tarihi NATO Liderler Zirvesi, Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ilişkilerinde yıllardır düğüm olan S-400 ve F-35 krizinde ezber bozan bir hamleye sahne oluyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yapacağı kritik görüşme öncesinde "CAATSA yaptırımlarını kaldırmanın zamanı geldi" diyerek F-35 satışına yeşil ışık yakması, perde arkasındaki dev formülü deşifre etti. Gazete Oksijen'den Metin Kaan Kurtuluş'un haberine göre, Cumhurbaşkanlığına yakın kaynaklardan edinilen bilgilere göre; Ankara’nın 2020 yılından bu yana askeri ve ekonomik ambargolara gerekçe gösterilen Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) devrederek Dubai’ye konuşlandıracağı üçlü bir formül masaya yatırıldı.
F-35 KAPISINI AÇACAK HUKUKİ FORMÜL
ABD Kongresi’nin 2020 yılında yasalaştırdığı CAATSA mevzuatına göre, Türkiye'nin beşinci nesil savaş uçağı F-35’leri teslim alabilmesi için Rus savunma teknolojisini tamamen topraklarından çıkarması gerekiyor. Washington hattında uzun süredir devam eden gizli diplomaside, sistemlerin hangarlarda kilitli tutulması gibi seçeneklerin ardından en radikal çözüm formülü öne çıktı.
Gündemdeki senaryoya göre Türkiye, S-400 bataryalarını müttefik toprağı dışındaki bir üçüncü ülkeye satarak veya devrederek yasal engeli tamamen aşacak. Washington yönetiminin bu hamleye karşılık, Türkiye'ye Amerikan yapımı Patriot hava savunma sistemleri satmaya da son derece sıcak baktığı bildirildi.
Türk diplomatik kaynakları, S-400'lerin geleceği ve BAE'ye olası sevkiyatı konusunda Rus yetkililerle de paralel olarak çok hassas bir müzakere sürecinin yürütüldüğünü doğruladı.
F-35 VİZESİ
Zirve kapsamında Ankara'da bulunan ve 2019 yılında Türkiye'nin F-35 programından çıkarılması için yürütülen yaptırım kampanyasının öncü liderlerinden olan Demokrat Senatör Jeanne Shaheen, bu formüle açık kapı bıraktı. Gazetecilerle bir araya geldiği toplantıda konuşan Shaheen, S-400 sorununun aşılmasının Kongre’deki direnci kıracağını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"S-400’lerle ilgili kabul edilebilir ve güvenli bir çözüm olursa, bence Türkiye’nin F-35 programına dönmesi son derece olumlu olur. Bizim esas endişemiz, Rusların bu sistemler üzerinden askeri teknolojimize ve F-35 yazılımlarına erişim sağlama riskiydi. Bu risk ortadan kalktığı an önümüz tamamen açılır."
NEDEN DUBAİ?
S-400'lerin yeni adresi olarak Dubai'nin seçilmesi ise tesadüf değil. Washington’ın bölgedeki en yakın müttefiklerinden olan Birleşik Arap Emirlikleri, 28 Şubat’ta patlak veren ABD-İsrail ile İran arasındaki bölgesel savaşta Tahran'ın en büyük hedefi haline gelmişti.
Savaş süresince Amerikan yapımı THAAD ve Patriot sistemleriyle 500’den fazla balistik füze ve 2 bin 200’den fazla drone saldırısını püskürten BAE, askeri olarak başarılı olsa da "Orta Doğu’nun güvenli finans ve turizm limanı" imajına büyük darbe aldı. Rezervasyonların dibe vurduğu ve on binlerce yabancı expatın terk ettiği Dubai, koruma şemsiyesini Rus S-400'leri ile tahkim ederek küresel sermayeye yeniden "güvenli bölge" mesajı vermeyi hedefliyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
