Avrupa Merkez Bankası'ndan yıllar sonra ilk faiz hamlesi geldi

Orta Doğu'da patlak veren savaşın küresel enerji piyasalarında yarattığı deprem, Avrupa Merkez Bankası’nı (ECB) yaklaşık üç yıl aradan sonra ilk kez harekete geçirdi. İran merkezli çatışmaların tetiklediği petrol ve gaz fiyatlarındaki sert yükseliş, euro bölgesinde enflasyon baskısını artırınca banka radikal bir karar aldı. ECB, Eylül 2023’ten bu yana sürdürdüğü bekleme stratejisini sonlandırarak, enerji kaynaklı bu şokun daha geniş bir fiyat artışı dalgasına dönüşmesini engellemek amacıyla faiz oranlarında artışa gitti. Piyasaların beklentileriyle uyumlu şekilde 25 baz puanlık artış kararı alan banka, yeni dönemde mevduat faizini yüzde 2’den yüzde 2,25’e yükseltti. Ekonominin fonlama maliyetini doğrudan etkileyen refinansman faizi ise bu kararla birlikte yüzde 2,15 seviyesinden yüzde 2,40’a çekildi. Bu hamle, Orta Doğu’daki krizin Avrupa ekonomisi üzerindeki somut etkilerini gösteren en büyük finansal adım olarak kayıtlara geçti. ENFLASYON HEDEFİN ÜZERİNE ÇIKTI TAHMİNLER YUKARI GÜNCELLENDİ Avrupa Merkez Bankası, 21 ülkeden oluşan euro bölgesinde enflasyonun geçtiğimiz ay yüzde 3 barajını aştığını duyurdu. Bankanın resmi olarak belirlediği yüzde 2’lik orta vadeli hedefin belirgin şekilde üzerine çıkan bu yükselişte, özellikle petrol ve gaz fiyatlarındaki tırmanış başrolü oynadı. Savaşın yarattığı risk senaryolarına karşı alınan faiz kararının sağlam bir duruş sergilediğini belirten ECB, yeni projeksiyonlarında enflasyon tahminlerini de yukarı yönlü revize etmek zorunda kaldı. Yeni Eurosystem uzman projeksiyonlarının baz senaryosuna göre, manşet enflasyonun 2026 yılında ortalama yüzde 3,0 olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Enflasyonun 2027’de yüzde 2,3’e, ancak 2028 yılında hedef seviye olan yüzde 2,0’ye gerileyeceği öngörülüyor. Mart ayında yapılan tahminlerde 2026 için yüzde 2,6 ve 2027 için yüzde 2,0 olan beklentilerin bu denli yükselmesi, enerji fiyatlarında öngörülen yüksek patikanın kalıcı etkilerini gözler önüne seriyor. Çekirdek enflasyon olarak bilinen enerji ve gıda hariç verinin ise 2026 ve 2027’de yüzde 2,5, 2028’de ise yüzde 2,2 seviyesinde seyretmesi bekleniyor. SAVAŞ GÖLGESİNDE EKONOMİK BÜYÜME TAHMİNLERİNE REZERV Enflasyon tarafındaki bu olumsuz gidişat, euro bölgesi ekonomisinin büyüme beklentilerine de darbe vurdu. ECB, savaşın emtia piyasaları, reel gelirler ve tüketici güveni üzerindeki baskısı nedeniyle büyüme tahminlerini aşağı yönlü güncelledi. Mart ayında yüzde 0,9 olarak açıklanan 2026 yılı büyüme tahmini yüzde 0,8’e çekildi. Ekonominin 2027’de yüzde 1,2 ve 2028’de yüzde 1,5 oranında büyüyeceği öngörülüyor. Geleceğe yönelik belirsizliklerin son derece yüksek olduğunu vurgulayan Merkez Bankası yetkilileri, mevcut tabloda enflasyon için yukarı yönlü, ekonomik büyüme için ise aşağı yönlü risklerin ağırlık kazandığı bir "stagflasyon" tehdidine işaret ediyor. Bu durum, para politikasında atılacak adımların hassasiyetini daha da artırıyor. PİYASALAR YENİ FAİZ ARTIŞLARI BEKLİYOR AMA KADEMELİ OLACAK Finansal piyasalar ve yatırımcılar, bozulan fiyat istikrarı nedeniyle ECB’nin gelecek yıl içinde iki faiz artışı daha yapabileceğini fiyatlamaya başladı. Ancak euro bölgesi ekonomisindeki zayıf büyüme performansı ve durgunluk riski, bankanın hareket alanını kısıtlıyor. Bu nedenle politika sıkılaşmasının oldukça temkinli, zamana yayılan ve kademeli bir rota izlemesi genel beklenti olarak öne çıkıyor. ECB yönetimi ise geleceğe yönelik kesin bir taahhütte bulunmaktan kaçınıyor. Banka yaptığı açıklamada, uygun para politikası duruşunu belirlerken tamamen verilere bağlı kalınacağını ve kararların toplantı bazlı alınacağını duyurdu. Önceden belirlenmiş bir faiz patikasına bağlı kalmayacağını ilan eden banka, Orta Doğu’dan gelecek yeni ekonomik sinyallere göre rotasını anlık olarak belirleyecek.