Avrupa ülkelerinin uzay alanında daha yüksek düzeyde stratejik özerklik elde edebilmesi için birlikte hareket etmesi gerektiği ifade ediliyor.
National Defense tarafından yayımlanan makalede, Avrupa’nın uzay alanında stratejik özerklik kazanmasına yönelik yönetici ve araştırmacıların değerlendirmelerine yer verildi. Yetkili isimler, Avrupa’nın kritik uzay kabiliyetlerinde dışa bağımlılığı azaltabilmesi için ortak hareket etmesi ve yerli teknolojilere daha fazla yatırım yapması gerektiğini vurguladı.
Eurosatory 2026 Fuarı’nda düzenlenen panelde konuşan Fransa Askerî Okul Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (IRSEM) araştırmacısı Yüzbaşı Béatrice Hainaut, Avrupalı ülkelerin genel olarak kritik kabiliyetlerde kıtanın daha egemen hale gelmesi gerektiği konusunda hemfikir olduğunu ancak bu hedefe nasıl ulaşılacağı konusunda ortak bir görüş bulunmadığını paylaştı. “Pek çok Avrupa ülkesi için bu hedeflere Avrupa Komisyonu (EC) veya Avrupa Uzay Ajansı (ESA) aracılığıyla ulaşmak hala oldukça karmaşık bir süreç olmaya devam ediyor.” ifadelerine yer veren Hainaut, Avrupa’nın sahip olmadığı uzay kabiliyetlerinden birinin, alçak Dünya yörüngesi (LEO) nesnelerin interneti (IoT) takım uydularının eksikliği olduğunu belirtti.
Avrupa Uzay Politikaları Enstitüsü (ESPI) araştırmacısı Julien Potin ise uzayda stratejik özerkliğin Avrupa ekosistemindeki karar vericiler, paydaşlar ve kurumlar için öncelikli bir konu haline geldiğini ancak bunun pratikte ne anlama geldiği konusunda hala soru işaretleri bulunduğunu ifade etti ve ekledi, “Fransa’da stratejik özerkliği 3 temel unsur üzerinden tanımlamaya alışığız: değerlendirme özerkliği, karar alma özerkliği ve hareket etme özerkliği. Ancak bunu Avrupa ölçeğinde ele aldığınızda farklı bir boyut ortaya çıkıyor. Bu da kendi başınıza düşünebilme özerkliğidir.“
Potin’e göre bu yaklaşım, karşı karşıya olunan tehditleri ve zorlukları bağımsız şekilde değerlendirebilme ve çözülmesi gereken sorunları kendi bakış açısıyla tanımlayabilme yeteneğini ifade ediyor. Buna ek olarak Potin, Avrupa’nın uzayda stratejik özerklik hedefi doğrultusunda karşı karşıya olduğu zorlukları 3 maddede sıraladı: uzaya erişim kapasitesi, yabancı aktörlere olan bağımlılık ve Avrupa üretimi ya da ABD Uluslararası Silah Ticareti Düzenlemelerine tabi olmayan (ITAR-Free) teknolojilerin geliştirilmesi.
Bu zorlukları, “Bu durum yalnızca uzay alanındaki stratejik özerkliği değil, nükleer caydırıcılık gibi diğer alanları da etkiliyor. Avrupa’nın füze savunmasına yönelik uzay tabanlı erken uyarı sistemleri ile mevcut nükleer caydırıcılık yapısı arasındaki bağlantı düşünüldüğünde, önemli ölçüde dış bağımlılık hala devam ediyor.” sözleriyle dile getiren Potin, ITAR kapsamında uygulanan ihracat kontrollerinin de Avrupa’nın savunma ve uzay teknolojilerine erişimini sınırlandırdığını belirtti. Bu bağlamda araştırmacı, Avrupa üretimi veya ITAR kapsamı dışında kalan teknolojilerin geliştirilmesinin stratejik özerklik açısından kritik önem taşıdığını ifade etti.
Leicester Üniversitesi Uzay Ekonomisi, Politikası ve Güvenliği öğretim görevlisi Raúl González Muñoz ise Avrupa’nın öncelikle stratejik özerkliğin siyasi ve stratejik açıdan ne ifade ettiğine karar vermesi gerektiğini, ardından bu hedefleri hayata geçirecek teknolojik ve endüstriyel kapasiteyi oluşturmasının zorunlu olduğunu belirtti.
Muñoz, “Avrupa’nın stratejik özerkliği izolasyon anlamına gelmiyor; hareket etme özgürlüğüne sahip olmak anlamına geliyor. Ancak siyasi açıdan bu hareket serbestisine sahip olabilmek için bunu mümkün kılacak araçlara ve kabiliyetlere de sahip olmanız gerekiyor.” diyerek noktaladı.
İlgili Olarak
NATO’dan uzay tabanlı projeler
