Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Van Gölü'nün batısında yer alan Bitlis; tarih boyunca Urartular, Asurlular, Medler, Persler, Makedonlar, Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlılar başta olmak üzere birçok medeniyete ev sahipliği yaptı. Şehrin adının, Büyük İskender'in komutanlarından Bedlis'ten geldiğine inanılıyor. Tarihi yapılarla çevrili bir vadi içerisinde kurulmuş olması nedeniyle "Vadideki Güzel Şehir" olarak da anılıyor. Türklerin Anadolu'ya giriş sürecinde önemli bir merkez olan Bitlis, özellikle Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde ilim, kültür ve ticaret merkezi olarak gelişmiş. Tarihi güzellikleriyle dikkat çeken Bitlis, günümüzde kale, cami, medrese, kümbet ve tarihi mezarlıklarıyla Anadolu'nun önemli kültür destinasyonları arasında yer alıyor.
NEMRUT KRATER GÖLÜ... DÜNYADA İKİNCİ TÜRKİYE'DE BİRİNCİ SIRADA
Tatvan ilçesi sınırlarında bulunan Nemrut Krater Gölü dünyanın ikinci, Türkiye'nin ise en büyük krater gölü olarak biliniyor. Yaklaşık 2.250 metre rakımda bulunan krater, volkanik faaliyetler sonucunda oluşmuş. Krater alanı içerisinde sıcak ve soğuk göller, buhar bacaları ve zengin bitki örtüsü yer alıyor. Eşsiz doğal güzelliği, jeolojik yapısı ve panoramik manzaralarıyla bölgenin en önemli turizm destinasyonlarından birisi. Macera ve doğaseverler mutlaka, Nemrut'a uğramalı derim.
KUYU TANDIRDA EŞSİZ LEZZET
Büryan Kebabı, erkek keçi (oğlak) veya kuzu etinin, yaklaşık 2.5 metre derinliğindeki özel kuyu tandırlarda, tamamen kemiksiz şekilde ve sadece su buharıyla pişirilmesiyle hazırlanıyor. Bitlis'e yolu düşenler, en yakın Büryancıda bu eşsiz lezzeti tatmalı.
AHLAT SELÇUKLU MEYDAN MEZARLIĞI... TÜRKİYE'NİN EN BÜYÜK ANIT MEZARLARINDAN
Van Gölü'nün kuzeybatı kıyısında yer alan Ahlat, Selçuklu döneminde önemli bir ilim, kültür ve sanat merkezi olmuş, "Kubbet-ül İslam" unvanıyla anılmış. İlçede bulunan Ahlat Selçuklu Meydan Mezarlığı, 210 bin metrekarelik alanıyla Türkiye'nin en büyük, dünyanın ise en büyük Türk-İslam mezarlıkları arasında yer alıyor. Mezarlıkta bulunan 1500 kadar anıtsal mezar taşları; Selçuklu taş işçiliğinin, Türk-İslam sanatının ve Orta Asya'dan Anadolu'ya taşınan kültürel mirasın en önemli örneklerini oluşturuyor. Taşlarda ise 34 sanatkarın imzası yer alıyor. Üzerlerinde yer alan kitabeler, geometrik ve bitkisel süslemeler Ahlat'ı adeta açık hava müzesi haline getiriyor. "Ahlat Eski Yerleşimi ve Mezar Taşları" sahip olduğu evrensel değer nedeniyle UNESCO Dünya Mirası Listesi kapsamında koruma altına alınmış.
AHLAT'TA 5 TANE DAHA VAR
Kazı Başkanı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nden Dr. Öğretim Üyesi Mehmet Kulaz, "Burası Ahlat'taki 6 mezarlıktan biri, ama en büyüğü burası oluyor. Osmanlı döneminde kullanılmayan bir mezarlık" dedi.
BİTLİS HARABE EVLERİ... KENTİN ESKİ YERLEŞİM ADRESİ
Bitlis'teki Harabe Evler, aslında eski Bitlis şehir merkezinin (özellikle dere yatağı ve yamaçlara kurulu eski mahallelerin) terk edilmesiyle ortaya çıkan tarihi yerleşim kalıntıları. Evlerin büyük bölümü 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başına tarihleniyor. Yapılar, Ahlat taşı ve yöresel kesme taş ile yapılmış. Bölgedeki bazı evlerde cumba, kemerli kapılar ve iç avlu düzeni hâlâ görülebilir halde. Yapıların içini gezerken adeta tarihe eşsiz yolculuk yapıyorsunuz. Bitlis'e yolu düşenler mutlaka görmeli.
ZAL PAŞA CAMİİ... 16. YÜZYILDAN GÜNÜMÜZE
Adilcevaz ilçesinde bulunan Zal Paşa Camii, Tuğrul Bey Camii adıyla da anılıyor. Yapının 16. yüzyılda Osmanlı döneminde Zal Paşa tarafından yaptırıldığı tahmin ediliyor. Cami, bölgeye özgü Ahlat taşından inşa edilmiş olup kesme taş işçiliğiyle dikkat çekiyor. Caminin üzerinde on iki küçük kubbe de bulunuyor. Geçirdiği restorasyonların ardından günümüzde ibadete açık olan camiye, tarih meraklıları bir uğramalı derim.
