ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES
Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD) Yönetim Kurulu Başkanı Alper Şengül, küresel talep koşulları ve dış pazarlardaki yavaşlama ile maliyetlerdeki yükseliş nedeniyle bu yılın ilk dört ayında ihracatın yüzde 18 gerilediğini, toplam satışların da yüzde 14 düşüşle 8.9 milyon adede indiğini vurguladı. 2026 için temkinli duruşlarını koruduklarını dile getiren Alper Şengül ile beyaz eşya sektörünü konuştuk.
Son 3 yıldır sanayi sektörleri zor bir süreçten geçiyor. Bu yıl için bir hasar tespiti yaptınız mı, üretim, iç pazar ve ihracatta grafik nasıl?
Bu yılın ilk dört ayında iç pazarda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 daralma yaşadık. İhracat tarafında ise son yıllarda süregelen gerileme trendi devam etti ve ihracatımız yüzde 18 azaldı. Bu durum doğrudan üretimimize yansıdı. Üretim miktarımız yüzde 14 geriledi. Toplam satışlarımız ise yüzde 14 düşüşle 8.9 milyon adet seviyesinde gerçekleşti. Özellikle ihracatta yaşanan çift haneli daralma, sektörümüz açısından dikkatle takip edilmesi gereken önemli bir gösterge. Son yıllarda artan maliyet baskıları ve küresel rekabet koşulları, sektörümüzün rekabetçilik performansı üzerinde daha belirgin etkiler yaratıyor. Buna rağmen sektörümüz güçlü üretim altyapısı, yüksek teknoloji kapasitesi ve ihracat tecrübesi sayesinde değişen koşullara uyum sağlamaya devam ediyor.
2026’DA TEMKİNLİ DURUŞ
Beyaz eşya sektörü açısından bu yılın ana zorlukları neler, yılı nasıl tamamlayacağınızı düşünüyorsunuz?
Bu yılın ana zorluklarını farklı başlıklarda ele alabiliriz. Küresel talep koşulları ve dış pazarlardaki yavaşlama bunların başında geliyor. Buna ek olarak enerji, hammadde ve finansman maliyetleri yüksek seyrediyor. Anti-damping önlemleri, gözetim uygulamaları ve ilave vergiler gibi ticaret politikaları da maliyetlerimizi ve işlem sürelerimizi artırıyor. Üstelik Uzak Doğu kaynaklı maliyet avantajı ve agresif fiyatlama, ihracat pazarlarında rekabeti daha da yoğunlaştırıyor. Mevcut konjonktürde 2026 yılı için temkinli duruşumuzu koruyoruz. Önümüzdeki dönemde hem küresel talep koşullarının hem de ekonomik görünümün seyrini yakından takip ediyoruz.
Yüksek enflasyon karşısında ciddi bir gelir erimesi de var. Vatandaşın beyaz eşya değişim alışkanlıkları bu süreçte nasıl şekilleniyor?
Kredi kartı taksitlendirme imkanlarının artırılmasının iç talebin sürekliliğine önemli katkı sunacağını düşünüyoruz. Tüketicilerimiz artık daha bilinçli. Hem bütçesine hem de uzun vadede fatura tasarrufuna katkı sağlayacak enerji verimli ürünlere yöneliyor. Bu noktada tüketicilere yönelik vergi indirimi ve finansman desteği gibi mekanizmaların devreye girmesi ülkemize, sektörümüze ve tüketicilere fayda sağlayacak.
Rekabeti destekleyici adımlar atılmalı
Rekabetten tekrar öne geçebilmek ve üretimi devam ettirebilmek için acilen atılması gereken adımlar nelerdir?
Rekabetçiliğimizi daha da güçlendirebilmek için ihracat performansı, maliyet yapısı ve ticaret politikaları alanlarında destekleyici adımlar büyük önem taşıyor. Mevcut rekabet kaybının üretim üzerinde oluşturduğu baskının ciddiyeti dikkate alındığında, Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) yükümlülüklerinin sektör açısından geçici süreyle azaltılması veya ertelenmesi büyük önem taşıyor. Ürün ağırlığına dayalı mevcut GEKAP hesaplama metodolojisinin de sektörün teknik ve yapısal özellikleri dikkate alınarak gözden geçirilmesi gerekiyor. Ek olarak, enerji verimli ürünlerin yaygınlaşmasını merkeze alan bütüncül bir yaklaşımın, mevcut tabloya en etkili ve kalıcı çözümlerden biri olduğuna inanıyoruz. Sektör olarak, teknoloji ve inovasyon yatırımlarımız sayesinde her geçen gün daha yüksek enerji verimliliği sağlayan, daha az enerji ve su tüketen ürünler geliştiriyor ve piyasaya sunuyoruz; bu sayede hem doğal kaynakların korunmasına ve karbon emisyonlarının azaltılmasına katkı sunuyor hem de tüketicilerimizin bütçesini destekliyoruz. Bu nedenle, tüketicilerin enerji verimli ürünlere erişimini kolaylaştıracak vergi indirimi, finansman desteği ve benzeri teşviklerin; milli servetin korunması ve sürdürülebilir büyümenin desteklenmesi açısından kritik önem taşıdığını düşünüyoruz.
Maliyet baskısı artıyor
Orta Doğu’daki savaş sektörün maliyetlerini ne derecede etkiledi?
Savaşın etkisiyle özellikle petrol fiyatlarındaki artışa bağlı olarak birçok hammaddede maliyet yükselişi söz konusu. Ancak mevcut tablo oldukça değişken ve öngörmesi zor bir zeminde ilerliyor. Uzun yıllara dayanan güçlü tedarik ağımız ve üretim kapasitemiz sayesinde bu gelişmelerin üretim sürekliliğimize doğrudan yansıyan bir etkisi şu an için bulunmuyor. Bununla birlikte, bu tür jeopolitik gelişmelerin belirli noktalarda aksamalara yol açabildiğini de biliyoruz. Artan maliyet baskısı sektör genelinde hissediliyor. Süreci yakından takip etmeye devam ediyoruz.
Son bir yılda üretim maliyetleriniz ne kadar arttı, bunun ne kadarını ürün fiyatlarına yansıttınız?
Son dönemde enerji, hammadde, lojistik, finansman ve çeşitli düzenlemelerden kaynaklanan maliyet baskılarının devam ettiğini söyleyebiliriz. Sektörümüz açısından öncelik, verimlilik artışı, teknolojik yatırımlar ve maliyet yönetimi uygulamalarıyla rekabet gücünü korumak ve tüketicilere erişilebilir ürünler sunmaya devam etmektir.
Avrupa’nın üretim üssü
Teknoloji çok hızlı değişiyor, buna adapte olmak için neler yapıyorsunuz?
Türkiye beyaz eşya sektörü bugün Avrupa’nın en önemli üretim ve ihracat üssü konumunda. Teknolojideki hızlı değişime uyum sağlamak için Ar-Ge, dijital dönüşüm ve yeşil dönüşüm alanlarındaki yatırımlarımızı sürdürüyoruz. Bu yaklaşım, küresel rekabet gücümüzü korurken daha verimli, sürdürülebilir ve kullanıcı odaklı çözümler geliştirmemize de imkân tanıyor. Sektörümüz üretimden ürün geliştirmeye kadar tüm süreçlerde dijitalleşme ve veri odaklı uygulamaların kullanımını artırırken, yapay zekâ destekli teknolojileri de giderek daha fazla iş süreçlerine entegre ediyor. Önümüzdeki dönemde de akıllı, bağlantılı ve enerji verimliliği yüksek ürünlerle sektörümüzün dönüşümünü desteklemeyi ve küresel rekabet gücünü korumayı hedefliyoruz.
