Japon ticaret şirketi Itochu ile klima üreticisi Daikin Industries, kullanılmış ticari klimalardan alüminyum geri kazanımı için ortak bir girişim başlatıyor. Yıl sonuna kadar faaliyete geçmesi planlanan proje, Orta Doğu'daki çatışmaların küresel tedarik zincirlerini aksattığı bir dönemde Japonya'nın kritik hammaddelerde ithalata bağımlılığını azaltma hedefinin bir parçası olarak görülüyor.
Nikkei'de yer alan habere göre, Japonya, alüminyum ithalatının yaklaşık üçte birini Orta Doğu'dan karşılıyor.
Ticari klimalar yasa kapsamına girmiyor
Yeni iş modeli kapsamında, Itochu'nun Tokyo merkezli iştiraki Itochu Metals, ticari tesisler ve ofis binalarındaki kullanım ömrünü tamamlamış Daikin klimalarını toplayacak. Klimalar daha sonra sökülerek ısı eşanjörü ve motor gibi parçalara ayrılacak. Uzman hurda işleme şirketleri bu parçalardan alüminyumun yanı sıra demir ve bakır gibi diğer metalleri de geri kazanacak.
Japonya'da ev tipi klimaların geri dönüşümü yasa gereği zorunlu olsa da ticari klimalar bu düzenlemenin kapsamına girmiyor ve genellikle endüstriyel atık olarak bertaraf ediliyor.
Bugüne kadar endüstriyel atık işleme tesisleri bu cihazlardan malzeme geri kazanımı yapsa da bunları yalnızca "demir dışı metaller" veya "plastikler" gibi geniş kategoriler altında ayırıyordu. Bu yöntemle elde edilen metaller düşük saflıkta kaldığından, klima ve otomobil gibi yüksek oranda alüminyum kullanılan ürünlerde yeniden kullanılmaları zorlaşıyordu.
Itochu ve iş ortakları ise metalleri çok daha ayrıntılı şekilde ayrıştırarak yüksek saflıkta geri kazanmayı hedefliyor. Böylece elde edilen alüminyum yeniden Daikin klimalarının üretiminde kullanılabilecek.
Bir klimadan 63 kilogram geri dönüştürülebilir metal ve plastik elde edilebiliyor
Daikin'in verilerine göre seri üretim küçük bir ticari klimadan yaklaşık 63 kilogram geri dönüştürülebilir metal ve plastik elde edilebiliyor. Bunun yaklaşık 7 kilogramını alüminyum, 8 kilogramını ise bakır oluşturuyor.
Japonya Soğutma ve İklimlendirme Sanayi Birliği verilerine göre 2025 mali yılında ülkede yaklaşık 850 bin ticari klima satıldı. Daikin'in pazarın yüzde 40 ila 50'sini elinde bulundurduğu tahmin ediliyor. Yılda 300 bin klimanın geri dönüştürülmesi halinde yaklaşık 2 bin ton alüminyum ve 2 bin 300 ton bakır hurda olarak geri kazanılabilecek.
Itochu Metals, Japonya genelindeki market rafları ve soğutmalı teşhir dolaplarının geri toplanması ve bakımını kapsayan bir sistem işletiyor. Şirket, 570 iş ortağıyla birlikte ekipmanların toplanması ve taşınmasını sağlayan ülke çapında bir ağa ve 22 bakım merkezine sahip. Bu altyapı, ticari klima geri dönüşümünde de kullanılacak.
Şirket ilerleyen dönemde geri dönüşüm faaliyetlerini yalnızca Daikin ürünleriyle sınırlı tutmayıp, marketlerde kullanılanlar da dahil olmak üzere diğer markaların ticari klimalarını da kapsayacak şekilde genişletmeyi hedefliyor.
Hedef yüzde 40 geri dönüştürülmüş alüminyum
Japon hükümeti de nisan ayında geri dönüştürülmüş hammaddelerin kullanımına ilişkin yeni hedeflerini açıkladı. Buna göre otomobiller ve diğer ürünlerde kullanılan işlenmiş alüminyumun yüzde 40'ının, yurt içinde üretilen geri dönüştürülmüş malzemeden sağlanması hedefleniyor. Bakır için ise bu oran yüzde 30 olarak belirlendi.
Orta Doğu'da artan gerilim de Japonya'nın geri dönüşüm çalışmalarına hız vermesinde etkili oluyor. Maliye Bakanlığı'nın dış ticaret verilerine göre Japonya, 2025 yılında 2,11 milyon ton alüminyum ithal etti. Bunun yüzde 28'i, yani yaklaşık 580 bin tonu Orta Doğu ülkelerinden geldi.
