Dokuz Avrupa ülkesi, yeni Giriş/Çıkış Sistemi (EES) kapsamındaki sınır kontrollerinin askıya alınmasına şu anda tanınan geçici esnekliğin uzatılması için AB’ye çağrıda bulundu; birlik, bu kontrolleri tam olarak uygulamaya henüz hazır olmadığı konusunda uyarılıyor.
Belçika, Fransa, Almanya, Yunanistan, İtalya, Malta, Hollanda, Portekiz ve İsviçre, ortak bir mektupta, olağanüstü önlemlerin 6 Eylül sonrasında da yürürlükte kalmasını talep etti.
Bu çağrı, Yunanistan’daki 14 havalimanını işleten şirketin üst yöneticisinin “rahatsız edici ve tehlikeli” olarak tanımladığı biyometrik kontrollerin elden geçirilmesini istemesi ve easyJet’in patronunun sınır kuyruklarını “tamamen kabul edilemez” diye nitelemesiyle aynı döneme denk geliyor.
‘Ciddi ve meşru bir kaygı kaynağı’
Dokuz Avrupa ülkesinin mektubunda, EES’nin tamamen devreye alınmasının ilk aylarında, sistem baskı altındayken ortaya çıkan “kayda değer güçlüklerin” “hafife alınmaması gerektiği” uyarısında bulunuluyor.
Bakanlar, sınır kontrollerine verdikleri desteği yinelerken, hâlihazırda yürürlükte olan esnekliklerin uzatılmasını istiyor.
İmzacılar, “Kısmi askı mekanizmasının 6 Eylül’de planlanan sona ermesi, hazırlık düzeyleri ne olursa olsun bir dizi üye devletin yanı sıra ulaştırma sektörünün tamamı tarafından paylaşılan ciddi ve meşru bir endişe kaynağıdır” diye yazıyor.
“6 Eylül sonrasında da üye devletlerin bu [imkânı] elinde tutmasının hayati önem taşıdığı kanaatindeyiz.”
Bu mekanizma, sınır yetkililerinin istisnai durumlarda, yığılmayı azaltmak amacıyla yolcuların parmak izi ve yüz taraması yoluyla alınan biyometrik verilerinin toplanmasını geçici olarak askıya almasına izin veriyor.
Politico haber sitesine göre, Avrupa Komisyonu sözcüsü Markus Lammert, ülkelerin EES’nin tam olarak uygulanmasına yönelik “açık taahhüdünün” memnuniyetle karşılandığını söyledi.
Ayrıca Komisyonun, belirli sınır kapılarında güçlüklerle karşılaşan “az sayıdaki üye devletle” “yakın ve yapıcı temasını” sürdürdüğünü de ekledi.
‘Sistem elden geçirilmeli’
Mektup, havaalanları ve havayollarının da eleştiri korosuna katılarak sistemin yol açtığı aksaklıklar konusunda bir kez daha uyarıda bulunduğu bir dönemde geldi.
EasyJet’in üst yöneticisi Kenton Jarvis, son haftalarda yaşanan sınır kuyruklarını “tamamen kabul edilemez” olarak nitelendirdi.
Jarvis, “Sınır yetkilileri şu anda tanınan esnekliklerden tam anlamıyla yararlanmalı; eğer bu etkili bir şekilde yapılamıyorsa, sistem gözden geçirilmeli ve bu esneklikler eylülde uçurumun kenarında kesilmek yerine uzatılmalıdır ki müşterilerimiz aksamalardan etkilenmeye devam etmesin” diye konuştu.
Bu ayın başlarında Avrupa’daki havalimanları, havayolları ve havacılık kuruluşları, Avrupa Komisyonu’na yazdıkları açık mektupta, beş saate varan sınır gecikmelerinin yolcuları, uçuşları ve turizmi aksattığı uyarısında bulundu.
Ülkede 14 havalimanını işleten Fraport Greece’in üst yöneticisi Alexander Zinell, sınır kontrollerindeki “temel kusurları” sert bir dille eleştirdi.
Zinell’e göre, havalimanları, işlemlerini tamamlamak için sıra bekleyen yolcuları güneşten korumak amacıyla kuyruklara gölgelik çadırlar kurmak zorunda kaldı; savunmasız yolcular ise güvenlik kontrolünde önceliklendirilerek güvenliklerinin sağlanmasına çalışılıyor.
Financial Times gazetesine verdiği bir röportajda, “Bu, yolcular için son derece rahatsız edici, hatta tehlikeli” dedi.
Acil askı mekanizmalarının, sistemin tamamen çökmemesini sağlayan tek unsur olduğunu da sözlerine ekledi.
“Bunlar sadece geçici yamalar, sistemin elden geçirilmesi gerekiyor” dedi. “İnsanların uçuştan önce, uçağa binmeden önce, havalimanına gelmeden önce kayıt yaptırabilmesine olanak tanıyacak yeni bir sürüme, bir güncellemeye ve muhtemelen bir yeniden yapılandırmaya ihtiyaç var.”
