ABD Başkanı Donald Trump, dünkü Ankara ziyaretinde, diplomatik teamüllere aykırı olarak Anıtkabir’e gitmedi. Cumhuriyet, bu kararın gerekçesini ABD’nin Ankara Büyükelçiliğine ve Beyaz Saray’a sordu ancak yanıt gelmedi.
BÜTÜN BAŞKANLAR GİTTİ
Anıtkabir ziyareti, resmi ziyaretlerin bir unsuru olarak Türkiye tarafından ortaya konuyor. Pek çok devlet başkanının Ankara’daki ilk durağı Anıtkabir oluyor. Daha önce ABD başkanları, Ankara’ya yaptıkları bütün ziyaretlerde Anıtkabir’e gitti. 1959’da Dwight D. Eisenhower, 1991’de George H.W. Bush, 1999’da Bill Clinton, 2004’te George W. Bush ve 2009’da Barrack Obama Anıtkabir’i ziyaret etti. Anıtkabir’e yalnızca bazı ülkelerin liderleri gitmiyor. Bunların arasında İran ve Suudi Arabistan da bulunuyor.
‘HALKA SAYGI NİŞANESİDİR’
Trump’ın Anıtkabir’i ziyaret etmemesine muhalefetten tepki geldi. CHP’de Özgür Özel’in MYK’sinde yer alan emekli büyükelçi Namık Tan, Cumhuriyet’e konuşarak, bu durumu yadırgadığını söyledi. Tan, “Maalesef Türkiye hakkında fazla bilgisi olmadığı gibi, halklarla iyi ilişkiler kurmak gibi bir hassasiyete de sahip olmayan Trump'ın, Türkiye ile ilişkileri sadece Erdoğan'la kapalı kapılar ardında yapılan müzakerelerden ibaret zannettiğini biliyoruz. Aksi halde Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne ve vatandaşlarına saygının bir nişanesi olarak bu ziyareti mutlaka gerçekleştirirdi. Daha önce 5 ABD Başkanı Ulu Önder’imizi ebedi istirahatgâhında ziyaret etmişti. Bu ziyaretler, sadece bir devlet protokolü gereği değil, dünya tarihine iz bırakan bir barış adamının hatırasına saygı sunmak içindi. Zira, Anıtkabir'e gelen tüm başkanlar Şeref Defteri’ni imzalamış ve Atatürk'e dair tarihi notlar düşmüşlerdi. Öte yandan göreve geldiği günden bu yana dünya barışı için faaliyet göstermeyen, yeni savaşlar başlatan bir liderin Anıtkabir'e uğramaması bizler için büyük bir kayıp olmasa gerek” dedi.
‘BU JESTİ BİLE YAPMADI’
Tan, olaya farklı bir açıdan da yaklaşarak, “Erdoğan cephesinden konuyu ele aldığımızda durum daha da vahim görünüyor. Trump'ın gelmesi vesilesiyle görülmemiş önlemler alan, bir sürü insanı NATO'yu protesto edebilecekleri korkusuyla gözaltına aldıran, Ankara'nın taşıt yollarını Ankaralılara kapattıran Erdoğan, karşılığında Trump'tan bu kadar temel bir jest dahi göremiyor. Korkarım ki, zirve sonunda Türkiye ABD'den talep ettiklerini alamazsa, Erdoğan bu kadar titiz ve masraflı bir hazırlıktan sonra Selamsız Bandosu filminin son sahnesindeki gibi giden misafirin arkasından bakakalacak” diye konuştu.
‘TÜRKİYE BÖYLE İSTEMİŞ OLABİLİR’
İYİ Parti Uluslararası İlişkiler Başkanı Ahmet Erozan ise Trump’ın bu kararının arkasında Türkiye’nin olabileceğini söyledi. Erozan, “Basına ilk olarak geçtiğimiz hafta, Trump’ın Anıtkabir’i ziyaret edeceği yönünde haberler yansımıştı. Böyle ziyaretlerde ‘Bir önceki ziyarette neler yapılmış’ diye bakılır. Ve genelde önceki uygulama sürdürülür. Ama bizim yetkililer, anladığım kadarıyla, Trump’ı bu ziyaretten caydırdılar. ‘Sen gidersen başkaları da gitmek isteyecek, bu bizim programı altüst eder’ demiş olabilirler. Eğer Trump Anıtkabir’i ziyaret etseydi, Atatürk’ün huzuruna çıkma şerefi yalnızca Trump’a kalmasın diye diğer liderler ‘Ben de gideyim’ diye sıralanırdı. Bu, organizasyon açısından zorluk çıkarırdı. ‘İyisi mi sen gitme’ demiş olabilirler Trump’a. Bildiğimden değil, tahmin olarak söylüyorum” sözlerini kullandı. Erozan, “Trump Anıtkabir’i ziyaret etmeyerek Türkiye’nin yeni rejimini ve pozisyonunu ilan etmiş oldu” şeklindeki yorumlara ise katılmadığını söyledi.
