Avrupa Komisyonu, Venedik Bienali için 2025-2028 dönemi boyunca öngörülen, iki milyon euroluk bir finansmanın iptal edilmesi lehine kesin olarak görüş bildirdi.
Avrupa Demokrasiden Sorumlu Komiseri Henna Virkkunen, Bienal'e ayrılan fonlara ilişkin kararı duyurarak X hesabında, Avrupa'da kültürün vergi mükelleflerinin parasıyla finanse edildiğini hatırlatıp, “demokratik değerleri teşvik edip koruması gerektiğini ve bu değerlerin bugünün Rusya'sında gözetilmediğini” yazdı.
Bu tutum, Rus pavyonunun tartışmalı yeniden açılışı konusunda Bienal'in ilettiği yanıtların değerlendirilmesinin ardından geldi. Müdahale, nihai karar yetkisine sahip ve fonların kesilmesine daha önce de olumlu yaklaştığını açıklamış olan Avrupa Eğitim ve Kültür Yürütme Ajansı'na yönelik, bağlayıcı olmayan bir tavsiye niteliği kazandı.
İptal prosedürü, Avrupa Komisyonu tarafından geçen nisan ayında, Bienal Vakfı Başkanı Pietrangelo Buttafuoco'nun Rusya pavyonunun bu yılki edisyon için kapılarını yeniden açacağını teyit etmesinin ardından başlatılmıştı. Sergi alanı, Ukrayna'nın işgalinin ve ardından Moskova'ya karşı getirilen Avrupa yaptırımlarının doğrudan sonucu olarak 2022 ve 2024 edisyonları boyunca kapalı kalmıştı.
İlk aşamada Komisyon, Bienal Vakfı'na geri adım atması ya da iptal prosedürünü durdurmaya yetecek gerekçeleri sunması için otuz gün süre tanımıştı.
Avrupa Birliği daha sonra, Rusya'nın Venedik etkinliğine katılımının gerçek niteliğine ilişkin yeni ve resmi açıklamalar talep etti. Ancak Vakıf, süreci durdurmak yerine açılışa devam etmeye karar verdi; ne var ki fiiliyatta Rus pavyonu yalnızca yarı kapasiteyle faaliyet gösterebildi, zira halka açık etkinlikler düzenlemek için gerekli izinleri alamadı.
Komisyon kararına yönelik eleştiriler
Dosyanın ele alınış biçimi uluslararası düzeyde sert eleştirileri beraberinde getirdi; Rus galerici Marat Gelman gibi önde gelen isimler, İtalya'yı Rus saldırganlığına karşı verilen yanıtta “zayıf halka” olmakla alenen suçladı.
“Bienal tarih, kültür, sanat, yenilik ve özgürlüktür. Bunu anlamayan Brükselli birkaç bürokrat varsa, bunu da kabulleneceğiz. Kültür, Brüksel'in dayatmalarına boyun eğmez” diyen, Başbakan Yardımcısı Matteo Salvini'nin liderliğini yaptığı iktidar partisi Lega, Komisyonun kestiği kaynakların, ortağı oldukları Giorgia Meloni hükümeti tarafından telafi edilmesini talep edeceklerini açıkladı.
